Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай
2024 оны 06 дугаар Улаанбаатар
сарын 05-ны өдөр хот
1 дүгээр зүйл.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд
доор дурдсан агуулгатай дараах зүйл, хэсэг нэмсүгэй:
1/1.16 дугаар зүйл:
“1.16 дугаар зүйл.Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг цахимаар явуулах
1.Шүүх, прокурор, мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулах байгууллага
хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны баримт бичгийг үйлдэх, шийдвэр гаргах, хэргийн оролцогчтой харилцах, хэргийн материалыг оролцогчид танилцуулах, баримт бичиг хүлээн авах, хүргэх болон шүүх хуралдаан, шүүхийн хэлэлцүүлэг явуулах ажиллагааг цахим платформ ашиглан явуулж болно.
2.Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны баримт бичиг, хавтаст
хэрэг нь шүүхийн цахим платформын техникийн шаардлагад нийцсэн байна.
3.Хэргийн оролцогчтой цахимаар харилцахад төрийн байгууллага,
албан тушаалтны албаны цахим шуудан, албан бичиг солилцооны дундын систем, мэдэгдэл хүргэх систем, төрийн үйлчилгээний нэгдсэн систем, мэдэгдэл хүргэх системд иргэний үүсгэсэн, бүртгүүлсэн цахим шуудан, тухайн этгээдийг таньж, баталгаажуулах боломжтой бусад цахим систем, өмгөөлөгчийн Монголын Өмгөөлөгчдийн Холбооны цахим системд бүртгүүлж холбогдсон цахим шууданг ашиглана.
4.Өмгөөлөгч тайлбар, гомдол, хүсэлт зэрэг баримт бичгийг цахим
баримт бичгээр хүргүүлж болно.”
2/11.11 дүгээр зүйлийн 6 дахь хэсэг:
“6.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны баримт бичиг,
хэргийн материал нь цаасан болон цахим хэлбэртэй байж болно. Цаасан баримтыг шүүх, прокурор, мөрдөн шалгах эрх бүхий байгууллагын ажилтан хөрвүүлж, тоон гарын үсгээр баталгаажуулна.”
2 дугаар зүйл.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн
11.9 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсгийн “шуудангийн хаягаар” гэсний дараа “, эсхүл цахимаар” гэж нэмсүгэй.
3 дугаар зүйл.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн
дараах зүйл, хэсгийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулсугай:
1/3.2 дугаар зүйл:
“3.2 дугаар зүйл.Шүүх хуралдааныг нээлттэй, хаалттай явуулах
1.Төрийн нууцад хамаарах хэрэг хянан шийдвэрлэх, энэ хуульд
тусгайлан зааснаас бусад шүүхийн хэлэлцүүлэг, шүүхийн урьдчилсан хэлэлцүүлэг, шүүх хуралдааныг нээлттэй явуулна.
2.Хохирогч, гэрч, өсвөр насны яллагдагч, өсвөр насны шүүгдэгчийн
эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хамгаалах зорилгоор улсын яллагч, хохирогч, гэрч, өсвөр насны яллагдагч, өсвөр насны шүүгдэгч, тэдгээрийн хууль ёсны төлөөлөгч, өмгөөлөгчийн хүсэлтийг харгалзан шүүхийн хэлэлцүүлэг, шүүхийн урьдчилсан хэлэлцүүлэг, шүүх хуралдааныг бүхэлд нь, эсхүл зарим хэсгийг нээлттэй, эсхүл хаалттай явуулах эсэхийг шүүх шийдвэрлэнэ.
3.Шүүх хуралдааныг хаалттай явуулсан бол шүүхийн шийдвэрийн
тогтоох хэсгийг нийтэд уншиж сонсгоно.”
2/34.4 дүгээр зүйлийн 1, 2 дахь хэсэг:
“1.Төрийн нууцад хамаарах хэрэг хянан шийдвэрлэх, энэ хуульд
тусгайлан зааснаас бусад шүүх хуралдааныг нээлттэй явуулна.
2.Шүүх хуралдааныг дараах тохиолдолд бүхэлд нь, эсхүл зарим
хэсгийг нээлттэй, эсхүл хаалттай явуулах эсэхийг шүүх шийдвэрлэнэ:
2.1.хохирогч, гэрч, өсвөр насны яллагдагч, өсвөр насны
шүүгдэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хамгаалах зорилгоор улсын яллагч, хохирогч, гэрч, өсвөр насны яллагдагч, өсвөр насны шүүгдэгч, тэдгээрийн хууль ёсны төлөөлөгч, өмгөөлөгч хүсэлт гаргасан бол;
2.2.хамгаалалтад байгаа гэрчийн мэдүүлгийг уншиж
сонсох, эрэн сурвалжлах нууц ажиллагаа, мөрдөн шалгах нууц ажиллагааны явцад олж авсан нотлох баримтыг шинжлэн судлах.”
3/34.4 дүгээр зүйлийн 6 дахь хэсэг:
“6.Төрийн болон албаны нууцын тухай хуулийн 21 дүгээр
зүйлийн 21.6-д заасан албаны нууцыг задруулахгүй байх баталгааны зохицуулалт шүүхийн хэлэлцүүлэг, шүүх хуралдааныг нээлттэй явуулахад хамаарахгүй.”
4 дүгээр зүйл.Энэ хуулийг 2025 оны 01 дүгээр сарын 01-ний
өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө.
᠒᠐᠒᠔ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠐᠖ ᠳ᠋ᠣᠭᠠᠷ ᠰᠠᠷ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠐᠕᠆ᠤ᠋ ᠠ᠋ᠳᠦᠷ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ᠬᠣᠲᠠ
ᠠ᠋ᠷᠡᢉᠦᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᢈᠡᠷᠡᢉ ᢈᠢᠨᠠᠨ ᠰᠢᠢᠳᠪᠤᠷᠢᠯᠡᢈᠦ
ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠡᠮᠡᠯᠲᠡ᠂ ᠥᢉᠡᠷᠡᠴᠢᠯᠡᠯᠲᠡ
ᠣᠷᠤᠭᠤᠯᠬᠤ ᠲᠤᠬᠠᠢ
᠑ ᠳ᠋ᠦᢉᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ᠃ᠠ᠋ᠷᠡᢉᠦᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᢈᠡᠷᠡᢉ ᢈᠢᠨᠠᠨ ᠰᠢᠢᠳᠪᠤᠷᠢᠯᠡᢈᠦ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠣᠣᠷ ᠠ ᠳᠤᠷᠠᠳᠤᠭᠰᠠᠨ ᠠᠭᠤᠯᠭ ᠠ ᠲᠠᠢ ᠳᠠᠷᠠᠭᠠᢈᠢ ᠵᠦᠢᠯ᠂ ᢈᠡᠰᠡᢉ
ᠨᠡᠮᠡᠰᠦᢉᠡᠢ:
᠑/᠑᠂᠑᠖ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ:
«᠑᠂᠑᠖ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ᠃ᢈᠡᠷᠡᢉ ᢈᠢᠨᠠᠨ ᠰᠶᠢᠳᠪᠤᠷᠢᠯᠡᢈᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭ ᠠ ᠶ᠋ᠢ ᠴᠠᢈᠢᠮ ᠢ᠋ᠶᠠᠷ ᠶᠠᠪᠤᠭᠤᠯᠬᠤ
᠑᠂ᠰᠢᢉᠦᢈᠦ᠂ ᠫᠷᠤᠻᠦ᠋ᠷᠤᠷ᠂ ᠮᠥᠷᠳᠡᠨ ᠰᠢᠯᠭᠠᠬᠤ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭ ᠠ ᠶᠠᠪᠤᠭᠤᠯᠬᠤ ᠪᠠᠶᠢᠭᠤᠯᠤᠯᠭ ᠠ ᢈᠡᠷᠡᢉ ᢈᠢᠨᠠᠨ ᠰᠢᠢᠳᠪᠤᠷᠢᠯᠡᢈᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭᠠᠨ ᠤ᠋ ᠪᠠᠷᠢᠮᠲᠠ ᠪᠢᠴᠢᢉ ᠢ᠋
ᠦᠢᠯᠡᠳᢈᠦ᠂ ᠰᠢᠢᠳᠪᠤᠷᠢ ᠭᠠᠷᠭᠠᠬᠤ᠂ ᢈᠡᠷᠡᢉ ᠦ᠋ᠨ ᠣᠷᠤᠯᠴᠠᠭᠴᠢ ᠲᠠᠢ ᠬᠠᠷᠢᠯᠴᠠᠬᠤ᠂ ᢈᠡᠷᠡᢉ ᠦ᠋ᠨ ᠮᠠᠲ᠋ᠧᠷᠢᠠᠯ ᠢ᠋ ᠣᠷᠤᠯᠴᠠᠭᠴᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠠᠨᠢᠯᠴᠠᠭᠤᠯᠬᠤ᠂ ᠪᠠᠷᠢᠮᠲᠠ ᠪᠢᠴᠢᢉ
ᢈᠦᠯᠢᠶᠡᠨ ᠠᠪᠬᠤ᠂ ᢈᠦᠷᢈᠡᢈᠦ ᠪᠤᠯᠤᠨ ᠰᠢᢉᠦᢈᠦ ᠬᠤᠷᠠᠯᠳᠤᠭᠠᠨ᠂ ᠰᠢᢉᠦᢈᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᢈᠡᠯᠡᠯᠴᠡᢉᠦᠯᢉᠡ ᠶᠠᠪᠤᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭ ᠠ ᠶ᠋ᠢ ᠴᠠᢈᠢᠮ ᠫᠯᠠᠲ᠋ᠹᠤᠷᠮ ᠠᠰᠢᠭᠯᠠᠨ ᠶᠠᠪᠤᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠤᠯᠤᠨ ᠠ᠃
᠒᠂ᢈᠡᠷᠡᢉ ᢈᠢᠨᠠᠨ ᠰᠢᠢᠳᠪᠤᠷᠢᠯᠡᢈᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭᠠᠨ ᠤ᠋ ᠪᠠᠷᠢᠮᠲᠠ ᠪᠢᠴᠢᢉ᠂ ᠬᠠᠪᠲᠠᠰᠤᠲᠤ ᢈᠡᠷᠡᢉ ᠨᠢ ᠰᠢᢉᠦᢈᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠴᠠᢈᠢᠮ ᠫᠯᠠᠲ᠋ᠹᠤᠷᠮ ᠤ᠋ᠨ ᠲᠧᢈᠨᠢᢉ ᠦ᠋ᠨ ᠱᠠᠭᠠᠷᠳᠠᠯᠭ ᠠ ᠳ᠋ᠤ
ᠨᠡᠶᠢᠴᠡᢉᠰᠡᠨ ᠪᠠᠶᠢᠨ ᠠ᠃
᠓᠂ᢈᠡᠷᠡᢉ ᠦ᠋ᠨ ᠣᠷᠤᠯᠴᠠᠭᠴᠢ ᠲᠠᠢ ᠴᠠᢈᠢᠮ ᠢ᠋ᠶᠠᠷ ᠬᠠᠷᠢᠯᠴᠠᠬᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠥᠷᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠠᠶᠢᠭᠤᠯᠤᠯᠭ ᠠ᠂ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠤᠰᠢᠶᠠᠯᠲᠠᠨ ᠤ᠋ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠤ᠋ ᠴᠠᢈᠢᠮ ᠰᠢᠤᠳᠠᠨ᠂ ᠠᠯᠪᠠᠨ
ᠪᠢᠴᠢᢉ ᠰᠣᠯᠢᠯᠴᠠᠭᠠᠨ ᠤ᠋ ᠳᠤᠮᠳᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠰᠢᠰᠲ᠋ᠧᠮ᠂ ᠮᠡᠳᠡᢉᠳᠡᠯ ᢈᠦᠷᢈᠡᢈᠦ ᠰᠢᠰᠲ᠋ᠧᠮ᠂ ᠲᠥᠷᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠦᠢᠯᠡᠴᠢᠯᠡᢉᠡᠨ ᠦ᠋ ᠨᠢᢉᠡᠳᠦᢉᠰᠡᠨ ᠰᠢᠰᠲ᠋ᠧᠮ᠂ ᠮᠡᠳᠡᢉᠳᠡᠯ ᢈᠦᠷᢈᠡᢈᠦ ᠰᠢᠰᠲ᠋ᠧᠮ ᠳ᠋ᠦ
ᠢᠷᢉᠡᠨ ᠦ᠋ ᠠ᠋ᢉᠦᠰᢈᠡᢉᠰᠡᠨ᠂ ᠪᠦᠷᠢᠳᢈᠡᢉᠦᠯᠦᢉᠰᠡᠨ ᠴᠠᢈᠢᠮ ᠰᠢᠤᠳᠠᠨ᠂ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠠ᠋ᠲᠡᢉᠡᠳ ᠢ᠋ ᠲᠠᠨᠢᠵᠤ᠂ ᠪᠠᠲᠤᠯᠠᠭᠠᠵᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠪᠤᠯᠤᠮᠵᠢ ᠲᠠᠢ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠴᠠᢈᠢᠮ ᠰᠢᠰᠲ᠋ᠧᠮ᠂
ᠥᠮᠦᢉᠡᠯᠡᢉᠴᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠥᠮᠦᢉᠡᠯᠡᢉᠴᠢᠳ ᠦ᠋ᠨ ᠬᠣᠯᠪᠤᠭᠠᠨ ᠤ᠋ ᠴᠠᢈᠢᠮ ᠰᠢᠰᠲ᠋ᠧᠮ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠦᠷᠢᠳᢈᠡᢉᠦᠯᠵᠦ ᠬᠣᠯᠪᠤᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠴᠠᢈᠢᠮ ᠰᠢᠤᠳᠠᠨ ᠢ᠋ ᠠᠰᠢᠭᠯᠠᠨ ᠠ᠃
᠔᠂ᠥᠮᠦᢉᠡᠯᠡᢉᠴᠢ ᠲᠠᠶᠢᠯᠪᠤᠷᠢ᠂ ᠭᠣᠮᠤᠳᠠᠯ᠂ ᢈᠦᠰᠡᠯᠲᠡ ᠵᠡᠷᢉᠡ ᠪᠠᠷᠢᠮᠲᠠ ᠪᠢᠴᠢᢉ ᠢ᠋ ᠴᠠᢈᠢᠮ ᠪᠠᠷᠢᠮᠲᠠ ᠪᠢᠴᠢᢉ ᠢ᠋ᠶᠡᠷ ᢈᠦᠷᢈᠡᢉᠦᠯᠵᠦ ᠪᠤᠯᠤᠨ ᠠ᠃»
᠒/᠑᠑᠂᠑᠑ ᠳ᠋ᠦᢉᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠖ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ:
Moehgo& Folo_ oa HeolI
«᠖᠂ᠠ᠋ᠷᠡᢉᠦᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᢈᠡᠷᠡᢉ ᢈᠢᠨᠠᠨ ᠰᠢᠢᠳᠪᠤᠷᠢᠯᠡᢈᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭᠠᠨ ᠤ᠋ ᠪᠠᠷᠢᠮᠲᠠ ᠪᠢᠴᠢᢉ᠂ ᢈᠡᠷᠡᢉ ᠦ᠋ᠨ ᠮᠠᠲ᠋ᠧᠷᠢᠠᠯ ᠨᠢ ᠴᠠᠭᠠᠰᠤᠨ ᠪᠤᠯᠤᠨ ᠴᠠᢈᠢᠮ ᢈᠡᠯᠪᠠᠷᠢ ᠲᠡᠢ ᠪᠠᠶᠢᠵᠤ
ᠪᠤᠯᠤᠨ ᠠ᠃ ᠴᠠᠭᠠᠰᠤᠨ ᠪᠠᠷᠢᠮᠲᠠ ᠶ᠋ᠢ ᠰᠢᢉᠦᢈᠦ᠂ ᠫᠷᠣᠻᠦ᠋ᠷᠣᠷ᠂ ᠮᠥᠷᠳᠡᠨ ᠰᠢᠯᠭᠠᠬᠤ ᠠ᠋ᠷᢈᠡ ᠪᠦᢈᠦᠢ ᠪᠠᠶᠢᠭᠤᠯᠤᠯᠭ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ ᢈᠦᠷᠪᠠᢉᠦᠯᠵᠦ᠂ ᠲᠣᠭᠠᠨ ᠭᠠᠷ ᠤ᠋ᠨ ᠦᠰᠦᢉ ᠢ᠋ᠶᠡᠷ
ᠪᠠᠲᠤᠯᠠᠭᠠᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠨ ᠠ᠃»
᠒ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ᠃ᠠ᠋ᠷᠡᢉᠦᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᢈᠡᠷᠡᢉ ᢈᠢᠨᠠᠨ ᠰᠢᠢᠳᠪᠤᠷᠢᠯᠡᢈᠦ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠑᠑᠂᠙ ᠳ᠋ᠦᢉᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠑ ᠳ᠋ᠡᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ ᠦ᠋ᠨ «ᠰᠢᠤᠳᠠᠨ ᠤ᠋
ᠬᠠᠶᠢᠭ ᠢ᠋ᠶᠠᠷ» ᢉᠡᠰᠡᠨ ᠤ᠋ ᠳᠠᠷᠠᠭ ᠠ «᠂ ᠠ᠋ᠰᠡᢈᠦᠯ ᠡ ᠴᠠᢈᠢᠮ ᠢ᠋ᠶᠠᠷ» ᢉᠡᠵᠦ ᠨᠡᠮᠡᠰᠦᢉᠡᠢ᠃
᠓ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ᠃ᠠ᠋ᠷᠡᢉᠦᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᢈᠡᠷᠡᢉ ᢈᠢᠨᠠᠨ ᠰᠢᠢᠳᠪᠤᠷᠢᠯᠡᢈᠦ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠳᠠᠷᠠᠭᠠᢈᠢ ᠵᠦᠢᠯ᠂ ᢈᠡᠰᠡᢉ ᠢ᠋ ᠳᠣᠣᠷ ᠠ ᠳᠤᠷᠠᠳᠤᠭᠰᠠᠨ ᠢ᠋ᠶᠠᠷ ᠥᢉᠡᠷᠡᠴᠢᠯᠡᠨ
ᠨᠠᠶᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠰᠤᠭᠠᠢ:
᠑/᠓᠂᠒ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ:
«᠓᠂᠒ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ᠃ᠰᠢᢉᠦᢈᠦ ᠬᠤᠷᠠᠯᠳᠤᠭᠠᠨ ᠢ᠋ ᠨᠡᢉᠡᢉᠡᠯᠲᠡᠲᠡᠢ᠂ ᠬᠠᠭᠠᠯᠲᠠᠲᠠᠢ ᠶᠠᠪᠤᠭᠤᠯᠬᠤ
᠑᠂ᠲᠥᠷᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠨᠢᠭᠤᠴᠠ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠠᠮᠢᠶᠠᠷᠬᠤ ᢈᠡᠷᠡᢉ ᢈᠢᠨᠠᠨ ᠰᠢᠢᠳᠪᠤᠷᠢᠯᠡᢈᠦ᠂ ᠠ᠋ᠨᠡ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠤᠰᠬᠠᠶᠢᠯᠠᠨ ᠵᠢᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠠ᠋ᠴᠠ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠰᠢᢉᠦᢈᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᢈᠡᠯᠡᠯᠴᠡᢉᠦᠯᢉᠡ᠂
ᠰᠢᢉᠦᢈᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠤᠷᠢᠳᠴᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᢈᠡᠯᠡᠯᠴᠡᢉᠦᠯᢉᠡ᠂ ᠰᠢᢉᠦᢈᠦ ᠬᠤᠷᠠᠯᠳᠤᠭᠠᠨ ᠢ᠋ ᠨᠡᢉᠡᢉᠡᠯᠲᠡᠲᠡᠢ ᠶᠠᠪᠤᠭᠤᠯᠤᠨ ᠠ᠃
᠒᠂ᠬᠣᢈᠢᠷᠠᠭᠴᠢ᠂ ᢉᠡᠷᠡᠴᠢ᠂ ᠥᠰᠪᠤᠷᠢ ᠨᠠᠰᠤᠨ ᠤ᠋ ᠶᠠᠯᠠᠯᠠᠭᠳᠠᠭᠴᠢ᠂ ᠥᠰᠪᠤᠷᠢ ᠨᠠᠰᠤᠨ ᠤ᠋ ᠰᠢᢉᠦᢉᠳᠡᢉᠴᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠠ᠋ᠷᢈᠡ᠂ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶᠣᠰᠤᠨ ᠤ᠋ ᠠᠰᠢᠭ ᠰᠣᠨᠢᠷᠬᠠᠯ ᠢ᠋
ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠠᠬᠤ ᠵᠣᠷᠢᠯᠭ ᠠ ᠪᠠᠷ ᠤᠯᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ ᠶᠠᠯᠠᠯᠠᠭᠴᠢ᠂ ᠬᠣᢈᠢᠷᠠᠭᠴᠢ᠂ ᢉᠡᠷᠡᠴᠢ᠂ ᠥᠰᠪᠤᠷᠢ ᠨᠠᠰᠤᠨ ᠤ᠋ ᠶᠠᠯᠠᠯᠠᠭᠳᠠᠭᠴᠢ᠂ ᠥᠰᠪᠤᠷᠢ ᠨᠠᠰᠤᠨ ᠤ᠋ ᠰᠢᢉᠦᢉᠳᠡᢉᠴᠢ᠂ ᠲᠡᠳᠡᢉᠡᠷ ᠦ᠋ᠨ
ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶᠣᠰᠤᠨ ᠤ᠋ ᠲᠥᠯᠦᢉᠡᠯᠡᢉᠴᠢ᠂ ᠥᠮᠦᢉᠡᠯᠡᢉᠴᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᢈᠦᠰᠡᠯᠲᠡ ᠶ᠋ᠢ ᠬᠠᠷᠠᠭᠠᠯᠵᠠᠨ ᠰᠢᢉᠦᢈᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᢈᠡᠯᠡᠯᠴᠡᢉᠦᠯᢉᠡ᠂ ᠰᠢᢉᠦᢈᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠤᠷᠢᠳᠴᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᢈᠡᠯᠡᠯᠴᠡᢉᠦᠯᢉᠡ᠂ ᠰᠢᢉᠦᢈᠦ
ᠬᠤᠷᠠᠯᠳᠤᠭᠠᠨ ᠢ᠋ ᠪᠦᢈᠦᠯᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠨᠢ᠂ ᠠ᠋ᠰᠡᢈᠦᠯ ᠡ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᢈᠡᠰᠡᢉ ᠢ᠋ ᠨᠡᢉᠡᢉᠡᠯᠲᠡᠲᠡᠢ᠂ ᠠ᠋ᠰᠡᢈᠦᠯ ᠡ ᠬᠠᠭᠠᠯᠲᠠᠲᠠᠢ ᠶᠠᠪᠤᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠ᠋ᠰᠡᢈᠦ ᠶ᠋ᠢ ᠰᠢᢉᠦᢈᠦ ᠰᠢᠢᠳᠪᠤᠷᠢᠯᠡᠨ ᠡ᠃
᠓᠂ᠰᠢᢉᠦᢈᠦ ᠬᠤᠷᠠᠯᠳᠤᠭᠠᠨ ᠢ᠋ ᠬᠠᠭᠠᠯᠲᠠᠲᠠᠢ ᠶᠠᠪᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠤᠯ ᠰᠢᢉᠦᢈᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠰᠢᠢᠳᠪᠤᠷᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠬᠤ ᢈᠡᠰᠡᢉ ᠢ᠋ ᠨᠡᠶᠢᠲᠡ ᠳ᠋ᠦ ᠤᠩᠰᠢᠵᠤ ᠰᠣᠨᠤᠰᠬᠠᠨ ᠠ᠃»
᠒/᠓᠔᠂᠔ ᠳ᠋ᠦᢉᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠑᠂ ᠒ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ:
«᠑᠂ᠲᠥᠷᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠨᠢᠭᠤᠴᠠ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠠᠮᠢᠶᠠᠷᠬᠤ ᢈᠡᠷᠡᢉ ᢈᠢᠨᠠᠨ ᠰᠢᠢᠳᠪᠤᠷᠢᠯᠡᢈᠦ᠂ ᠠ᠋ᠨᠡ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠤᠰᠬᠠᠶᠢᠯᠠᠨ ᠵᠢᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠠ᠋ᠴᠠ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠰᠢᢉᠦᢈᠦ ᠬᠤᠷᠠᠯᠳᠤᠭᠠᠨ ᠢ᠋
ᠨᠡᢉᠡᢉᠡᠯᠲᠡᠲᠡᠢ ᠶᠠᠪᠤᠭᠤᠯᠤᠨ ᠠ᠃
᠒᠂ᠰᠢᢉᠦᢈᠦ ᠬᠤᠷᠠᠯᠳᠤᠭᠠᠨ ᠢ᠋ ᠳᠠᠷᠠᠭᠠᢈᠢ ᠲᠣᢈᠢᠶᠠᠯᠳᠤᠯ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠦᢈᠦᠯᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠨᠢ᠂ ᠠ᠋ᠰᠡᢈᠦᠯ ᠡ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᢈᠡᠰᠡᢉ ᠢ᠋ ᠨᠡᢉᠡᢉᠡᠯᠲᠡᠲᠡᠢ᠂ ᠠ᠋ᠰᠡᢈᠦᠯ ᠡ ᠬᠠᠭᠠᠯᠲᠠᠲᠠᠢ ᠶᠠᠪᠤᠭᠤᠯᠬᠤ
ᠠ᠋ᠰᠡᢈᠦ ᠶ᠋ᠢ ᠰᠢᢉᠦᢈᠦ ᠰᠢᠢᠳᠪᠤᠷᠢᠯᠡᠨ ᠡ:
᠒᠂᠑᠂ᠬᠣᢈᠢᠷᠠᠭᠴᠢ᠂ ᢉᠡᠷᠡᠴᠢ᠂ ᠥᠰᠪᠤᠷᠢ ᠨᠠᠰᠤᠨ ᠤ᠋ ᠶᠠᠯᠠᠯᠠᠭᠳᠠᠭᠴᠢ᠂ ᠥᠰᠪᠤᠷᠢ ᠨᠠᠰᠤᠨ ᠤ᠋ ᠰᠢᢉᠦᢉᠳᠡᢉᠴᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠠ᠋ᠷᢈᠡ᠂ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶᠣᠰᠤᠨ ᠤ᠋
ᠠᠰᠢᠭ ᠰᠣᠨᠢᠷᠬᠠᠯ ᠢ᠋ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠠᠬᠤ ᠵᠣᠷᠢᠯᠭ ᠠ ᠪᠠᠷ ᠤᠯᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ ᠶᠠᠯᠠᠯᠠᠭᠴᠢ᠂ ᠬᠣᢈᠢᠷᠠᠭᠴᠢ᠂ ᢉᠡᠷᠡᠴᠢ᠂ ᠥᠰᠪᠤᠷᠢ ᠨᠠᠰᠤᠨ ᠤ᠋ ᠶᠠᠯᠠᠯᠠᠭᠳᠠᠭᠴᠢ᠂ ᠥᠰᠪᠤᠷᠢ ᠨᠠᠰᠤᠨ ᠤ᠋
ᠰᠢᢉᠦᢉᠳᠡᢉᠴᠢ᠂ ᠲᠡᠳᠡᢉᠡᠷ ᠦ᠋ᠨ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶᠣᠰᠤᠨ ᠤ᠋ ᠲᠥᠯᠦᢉᠡᠯᠡᢉᠴᠢ᠂ ᠥᠮᠦᢉᠡᠯᠡᢉᠴᠢ ᢈᠦᠰᠡᠯᠲᠡ ᠭᠠᠷᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠤᠯ;
᠒᠂᠒᠂ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠠᠯᠲᠠ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠶᠢᠭ ᠠ ᢉᠡᠷᠡᠴᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠮᠡᠳᠡᢉᠦᠯᢉᠡ ᠶ᠋ᠢ ᠤᠩᠰᠢᠵᠤ ᠰᠣᠨᠤᠰᠬᠤ᠂ ᠠ᠋ᠷᠢᠨ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢᠯᠠᠬᠤ ᠨᠢᠭᠤᠴᠠ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭ ᠠ᠂ ᠮᠥᠷᠳᠡᠨ
ᠰᠢᠯᠭᠠᠬᠤ ᠨᠢᠭᠤᠴᠠ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭᠠᠨ ᠤ᠋ ᠶᠠᠪᠤᠴᠠ ᠳ᠋ᠤ ᠣᠯᠵᠤ ᠠᠪᠤᠭᠰᠠᠨ ᠨᠣᠲᠠᠯᠠᠬᠤ ᠪᠠᠷᠢᠮᠲᠠ ᠶ᠋ᠢ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠨ ᠰᠤᠳᠤᠯᠬᠤ᠃»
᠓/᠓᠔᠂᠔ ᠳ᠋ᠦᢉᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠖ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ:
«᠖᠂ᠲᠥᠷᠦ ᠢ᠋ᠢᠨ ᠪᠤᠯᠤᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠤ᠋ ᠨᠢᠭᠤᠴᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠒᠑ ᠳ᠋ᠦᢉᠡᠷ ᠵᠤᠢᠢᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠒᠑᠂᠖ ᠆ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠤ᠋ ᠨᠢᠭᠤᠴᠠ ᠶ᠋ᠢ ᠵᠠᠳᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ
ᠦᢉᠡᠢ ᠪᠠᠶᠢᠬᠤ ᠪᠠᠲᠤᠯᠠᠭ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠵᠣᢈᠢᠴᠠᠭᠤᠯᠤᠯᠲᠠ ᠰᠢᢈᠦᢈᠦ ᠢ᠋ᠢᠨ ᢈᠡᠯᠡᠯᠴᠡᢉᠦᠯᢉᠡ᠂ ᠰᠢᢉᠦᢈᠦ ᠬᠤᠷᠠᠯᠳᠤᠭᠠᠨ ᠢ᠋ ᠨᠡᢉᠡᢉᠡᠯᠲᠡᠲᠡᠢ ᠶᠠᠪᠤᠭᠤᠯᠬᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠠᠮᠢᠶᠠᠷᠬᠤ ᠦᢉᠡᠢ᠃»
᠔ ᠳ᠋ᠦᢉᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ᠃ᠠ᠋ᠨᠡ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢ ᠒᠐᠒᠕ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠐᠑ ᠳ᠋ᠦᢉᠡᠷ ᠰᠠᠷ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠐᠑᠆ ᠤ᠋ ᠠ᠋ᠳᠦᠷ ᠠ᠋ᠴᠡ ᠠ᠋ᢈᠢᠯᠡᠨ ᠳᠠᠭᠠᠵᠤ ᠮᠥᠷᠳᠡᠨ ᠡ᠃
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ
ᠶᠡᢈᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠳᠠᠷᠤᠭ ᠠ ᠭᠣ᠋᠂ᠽᠠᠨᠳᠠᠨᠰᠢᠲᠠᠷ ᠠ