Зөрчлийн тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай
2023 оны 12 дугаар Улаанбаатар
сарын 08-ны өдөр хот
1 дүгээр зүйл.Зөрчлийн тухай хуульд доор дурдсан агуулгатай
дараах хэсэг нэмсүгэй:
1/13.4 дүгээр зүйлийн 8-12 дахь хэсэг:
“8.Мал, малын үржүүлгийн бүтээгдэхүүнийг энгийн
зөвшөөрөлгүйгээр гадаадад гаргасан бол хууль бусаар олсон хөрөнгө, орлогыг хурааж, тусгай зөвшөөрлийг хүчингүй болгож хүнийг нэг мянган нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр, хуулийн этгээдийг арван мянган нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгоно.
9.Мал, малын үржүүлгийн бүтээгдэхүүнийг энгийн
зөвшөөрөлгүйгээр гадаадад гаргахыг завдсан бол хүнийг таван зуун нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр, хуулийн этгээдийг таван мянган нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгоно.
10.Малчин, мал бүхий этгээд, хуулийн этгээд нь:
10.1.тухайн үүлдэр, омгийн малыг үржүүлэхээр эрх бүхий
байгууллагаас тогтоосноос өөр бүс нутагт үржүүлсэн;
10.2.малыг сонгон үржүүлэхдээ ашиг шимийн чиглэлийг
дур мэдэн өөрчилсөн;
10.3.стандартын шаардлагад тэнцэхгүй хээлтүүлэгчийг,
эсхүл өөр үүлдэр, омгийн малыг сайжруулагчаар ашигласан бол хүнийг таван зуун нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр, хуулийн этгээдийг таван мянган нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгоно.
11.Гадаадаас сайжруулагч мал авах тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч
нь эрх бүхий байгууллагын тогтоосноос өөр бүс нутагт малыг шилжүүлэн үржүүлсэн бол хууль бусаар олсон хөрөнгө, орлогыг хурааж, тусгай зөвшөөрлийг хүчингүй болгож хүнийг нэг мянган нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр, хуулийн этгээдийг арван мянган нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгоно.
12.Шинжлэх ухааны дэвшилтэт аргаар малын үүлдэр, омог шинээр
бий болгох, үр, өндгөн эс, хөврөлийг үйлдвэрлэх, үйлчилгээнд нэвтрүүлэх, бичил биетнийг өсгөвөрлөх үйл ажиллагааг тусгай зөвшөөрөлгүйгээр эрхэлсэн бол зөрчил үйлдэхэд ашигласан эд зүйл, хууль бусаар олсон
хөрөнгө, орлогыг хурааж, хүнийг нэг мянган нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр, хуулийн этгээдийг арван мянган нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгоно.”
2/13.9 дүгээр зүйлийн 9, 10 дахь хэсэг:
“9.Малчин, амьтан маллагч нь:
9.1.өөр сум, дүүргийн нутаг дэвсгэрээс мал, амьтан
шилжүүлэн авчирсан даруй үзлэг хийлгэн тухайн сум, дүүргийн хөдөө аж ахуйн тасагт бүртгүүлээгүй, хяналтын цэгт шалгуулахгүй өнгөрсөн, эсхүл тогтоосон замаас өөр замаар тээвэрлэсэн, тууварласан;
9.2.эрүүл мэндийн тодорхойлолт авалгүйгээр бусад сум,
дүүргийн нутаг дэвсгэрт мал оторлосон;
9.3.хорио цээр, хязгаарлалтын дэглэм тогтоосон бүс
хооронд мал, амьтан тууварласан, тээвэрлэсэн бол учирсан хохирлыг нөхөн төлүүлж хүнийг хоёр зуун нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр, хуулийн этгээдийг хоёр мянган нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгоно.
10.Хорио цээр, хязгаарлалтын дэглэм тогтоосон нутаг дэвсгэрт:
10.1.орон нутгийн онцгой комиссын зөвшөөрөлгүйгээр
бэлчээр, нутаг сэлгэсэн;
10.2.нийтийг хамарсан арга хэмжээ зохион байгуулсан,
хүн, мал, амьтны бөөгнөрөл бий болгосон;
10.3.мал, амьтны гаралтай түүхий эд, бүтээгдэхүүн,
малын тэжээл бэлтгэсэн, тээвэрлэсэн, худалдсан;
10.4.халдварт өвчнөөр өвчилсөн мал, амьтан
байрлаж байсан хашаа, байр, тээврийн хэрэгсэл, тоног төхөөрөмжийг халдваргүйтгэхээс өмнө дахин ашигласан бол зөрчлийг арилгуулж, учруулсан хохирол, нөхөн төлбөрийг гаргуулж хүнийг гурван зуун нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр, хуулийн этгээдийг гурван мянган нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгоно.”
2 дугаар зүйл.Энэ хуулийг Мал, амьтны эрүүл мэндийн тухай
хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хууль хүчин төгөлдөр болсон өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө.
Moehgo& Folo_ oa HeolI
᠒᠐᠒᠓ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠑᠒ ᠳ᠋ᠤᠭᠡᠷ ᠰᠠᠷ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠐᠘᠆ ᠤ᠋ ᠡᠳᠦᠷ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠡᠭᠠᠲᠤᠷ ᠬᠣᠲᠠ
ᠵᠥᠷᠢᠴᠡᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ
ᠨᠡᠮᠡᠯᠲᠡ ᠣᠷᠤᠭᠤᠯᠬᠤ ᠲᠤᠬᠠᠢ
᠑ ᠳ᠋ᠦᢉᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ᠃ᠵᠥᠷᠢᠴᠡᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠣᠣᠷ ᠠ ᠳᠤᠷᠠᠳᠤᠭᠰᠠᠨ ᠠᠭᠤᠯᠭ ᠠ ᠲᠠᠢ ᠳᠠᠷᠠᠭᠠᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ ᠨᠡᠮᠡᠰᠦᢉᠡᠢ:
᠑/᠑᠓᠂᠔ ᠳ᠋ᠦᢉᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠘᠆ ᠑᠒ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ:
«᠘᠂ᠮᠠᠯ᠂ ᠮᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠦᠷᠡᠵᠢᢉᠦᠯᢉᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠦᠲᠦᢉᠡᢉᠳᠡᢈᠦᠨ ᠢ᠋ ᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠥᠪᠰᠢᠶᠡᠷᠡᠯ ᠦᢉᠡᠢ ᠪᠡᠷ ᠭᠠᠳᠠᠭᠠᠳᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠭᠠᠷᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠦᠯ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠪᠦᠰᠤ ᠪᠡᠷ
ᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᢈᠥᠷᠦᠩᢉᠡ᠂ ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ ᠶ᠋ᠢ ᠬᠤᠷᠢᠶᠠᠵᠤ᠂ ᠲᠤᠰᠬᠠᠢ ᠵᠥᠪᠰᠢᠶᠡᠷᠡᠯ ᠢ᠋ ᢈᠥᠴᠦᠨ ᠦᢉᠡᠢ ᠪᠦᠯᠭᠠᠵᠤ ᢈᠥᠮᠦᠨ ᠢ᠋ ᠨᠢᢉᠡ ᠮᠢᠩᠭᠠᠨ ᠨᠢᢉᠡᠴᠡ ᠲᠡᠢ ᠲᠡᠩᠴᠡᢈᠦ ᢈᠡᠮᠵᠢᠶᠡᠨ ᠦ᠋
ᠲᠥᢉᠦᠷᠢᢉ ᠢ᠋ᠶᠡᠷ᠂ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠡᠲᠡᢉᠡᠳ ᠢ᠋ ᠠᠷᠪᠡᠨ ᠮᠢᠩᠭᠠᠨ ᠨᠢᢉᠡᠴᠡ ᠲᠡᠢ ᠲᠡᠩᠴᠡᢈᠦ ᢈᠡᠮᠵᠢᠶᠡᠨ ᠦ᠋ ᠲᠥᢉᠦᠷᠢᢉ ᠢ᠋ᠶᠡᠷ ᠲᠣᠷᠭᠠᠨ ᠠ᠃
᠙᠂ᠮᠠᠯ᠂ ᠮᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠦᠷᠡᠵᠢᢉᠦᠯᢉᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠦᠲᠦᢉᠡᢉᠳᠡᢈᠦᠨ ᠢ᠋ ᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠥᠪᠰᠢᠶᠡᠷᠡᠯ ᠦᢉᠡᠢ ᠪᠡᠷ ᠭᠠᠳᠠᠭᠠᠳᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠭᠠᠷᠬᠠᠬᠤ ᠶ᠋ᠢ ᠵᠠᠪᠳᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠦᠯ ᢈᠥᠮᠦᠨ ᠢ᠋
ᠲᠠᠪᠦᠨ ᠵᠠᠭᠤᠨ ᠨᠢᢉᠡᠴᠡ ᠲᠡᠢ ᠲᠡᠩᠴᠡᢈᠦ ᢈᠡᠮᠵᠢᠶᠡᠨ ᠦ᠋ ᠲᠥᢉᠦᠷᠢᢉ ᠢ᠋ᠶᠡᠷ᠂ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠡᠲᠡᢉᠡᠳ ᠢ᠋ ᠲᠠᠪᠦᠨ ᠮᠢᠩᠭᠠᠨ ᠨᠢᢉᠡᠴᠡ ᠲᠡᠢ ᠲᠡᠩᠴᠡᢈᠦ ᢈᠡᠮᠵᠢᠶᠡᠨ ᠦ᠋ ᠲᠥᢉᠦᠷᠢᢉ ᠢ᠋ᠶᠡᠷ
ᠲᠣᠷᠭᠠᠨ ᠠ᠃
᠑᠐᠂ᠮᠠᠯᠴᠢᠨ᠂ ᠮᠠᠯ ᠪᠦᢈᠦᠢ ᠡᠲᠡᢉᠡᠳ᠂ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠡᠲᠡᢉᠡᠳ ᠨᠢ:
᠑᠐᠂᠑᠂ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠡᢉᠦᠯᠳᠡᠷ᠂ ᠣᠮᠤᠭ ᠤ᠋ᠨ ᠮᠠᠯ ᠢ᠋ ᠦᠷᠡᠵᠢᢉᠦᠯᢈᠦ ᠪᠡᠷ ᠡᠷᢈᠡ ᠪᠦᢈᠦᠢ ᠪᠡᠶᠢᠭᠤᠯᠤᠯᠭ ᠠ ᠡᠴᠠ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠡᠴᠠ ᠥᢉᠡᠷ ᠡ ᠪᠦᠰᠡ
ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠲᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᢉᠦᠯᠦᢉᠰᠡᠨ;
᠑᠐᠂᠒᠂ᠮᠠᠯ ᠢ᠋ ᠰᠣᠩᠭᠤᠨ ᠦᠷᠡᠵᠢᢉᠦᠯᢈᠦ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠡᠨ ᠠᠰᠢᠭ ᠰᠢᠮ ᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠴᠢᢉᠯᠡᠯ ᠢ᠋ ᠳᠤᠷ ᠠ ᠮᠡᠳᠡᠨ ᠥᢉᠡᠷᠡᠴᠢᠯᠡᢉᠰᠡᠨ;
᠑᠐᠂᠓᠂ᠰᠲ᠋ᠠᠨᠳᠠᠷᠲ ᠤ᠋ᠨ ᠱᠠᠭᠠᠷᠳᠠᠯᠭ ᠠ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠩᠴᠡᢈᠦ ᠦᢉᠡᠢ ᢈᠡᢉᠡᠯᠲᠦᢉᠦᠯᠦᢉᠴᠢ ᠶ᠋ᠢ᠂ ᠡᠰᠡᢈᠦᠯ ᠡ ᠥᢉᠡᠷ ᠡ ᠡᢉᠦᠯᠳᠡᠷ᠂ ᠣᠮᠤᠭ ᠤ᠋ᠨ ᠮᠠᠯ ᠢ᠋
ᠰᠠᠶᠢᠵᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠤᠭᠴᠢ ᠪᠡᠷ ᠠᠰᠢᠭᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠦᠯ ᢈᠥᠮᠦᠨ ᠢ᠋ ᠲᠠᠪᠦᠨ ᠵᠠᠭᠤᠨ ᠨᠢᢉᠡᠴᠡ ᠲᠡᠢ ᠲᠡᠩᠴᠡᢈᠦ ᢈᠡᠮᠵᠢᠶᠡᠨ ᠦ᠋ ᠲᠥᢉᠦᠷᠢᢉ ᠢ᠋ᠶᠡᠷ᠂ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠡᠲᠡᢉᠡᠳ ᠢ᠋ ᠲᠠᠪᠦᠨ ᠮᠢᠩᠭᠠᠨ
ᠨᠢᢉᠡᠴᠡ ᠲᠡᠢ ᠲᠡᠩᠴᠡᢈᠦ ᢈᠡᠮᠵᠢᠶᠡᠨ ᠦ᠋ ᠲᠥᢉᠦᠷᠢᢉ ᠢ᠋ᠶᠡᠷ ᠲᠣᠷᠭᠠᠨ ᠠ᠃
᠑᠑᠂ᠭᠠᠳᠠᠭᠠᠳᠤ ᠡᠴᠠ ᠰᠠᠶᠢᠵᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠤᠭᠴᠢ ᠮᠠᠯ ᠠᠪᠬᠤ ᠲᠤᠰᠬᠠᠢ ᠵᠥᠪᠰᠢᠶᠡᠷᠡᠯ ᠡᠵᠡᠮᠰᠢᢉᠴᠢ ᠨᠢ ᠡᠷᢈᠡ ᠪᠦᢈᠦᠢ ᠪᠡᠶᠢᠭᠤᠯᠤᠯᠭ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠡᠴᠠ
ᠥᢉᠡᠷ ᠡ ᠪᠦᠰᠡ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠲᠤ ᠮᠠᠯ ᠢ᠋ ᠰᠢᠯᠵᠢᢉᠦᠯᠦᠨ ᠦᠷᠡᠵᠢᢉᠦᠯᠦᢉᠰᠡᠨ ᠪᠦᠯ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠪᠦᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᢈᠥᠷᠦᠩᢉᠡ᠂ ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ ᠶ᠋ᠢ ᠬᠤᠷᠢᠶᠠᠵᠤ᠂ ᠲᠤᠰᠬᠠᠢ ᠵᠥᠪᠰᠢᠶᠡᠷᠡᠯ ᠢ᠋
ᢈᠥᠴᠦᠨ ᠦᢉᠡᠢ ᠪᠦᠯᠭᠠᠵᠤ ᢈᠥᠮᠦᠨ ᠢ᠋ ᠨᠢᢉᠡ ᠮᠢᠩᠭᠠᠨ ᠨᠢᢉᠡᠴᠡ ᠲᠡᠢ ᠲᠡᠩᠴᠡᢈᠦ ᢈᠡᠮᠵᠢᠶᠡᠨ ᠦ᠋ ᠲᠥᢉᠦᠷᠢᢉ ᠢ᠋ᠶᠡᠷ᠂ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠡᠲᠡᢉᠡᠳ ᠢ᠋ ᠠᠷᠪᠡᠨ ᠮᠢᠩᠭᠠᠨ ᠨᠢᢉᠡᠴᠡ ᠲᠡᠢ
ᠲᠡᠩᠴᠡᢈᠦ ᢈᠡᠮᠵᠢᠶᠡᠨ ᠦ᠋ ᠲᠥᢉᠦᠷᠢᢉ ᠢ᠋ᠶᠡᠷ ᠲᠣᠷᠭᠠᠨ ᠠ᠃
᠑᠒᠂ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᢈᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ᠋ ᠳᠡᠪᠰᠢᠯᠲᠡᠲᠦ ᠠᠷᠭ ᠠ ᠪᠡᠷ ᠮᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠡᢉᠦᠯᠳᠡᠷ᠂ ᠣᠮᠤᠭ ᠰᠢᠨ ᠡ ᠪᠡᠷ ᠪᠦᠢ ᠪᠦᠯᠭᠠᠬᠤ᠂ ᠦᠷ ᠡ᠂ ᠥᠨᠳᠡᢉᠡᠨ ᠡᠰ᠂ ᢈᠥᠪᠦᠷᠡᠯ ᠢ᠋
ᠦᠢᠯᠡᠳᠪᠦᠷᠢᠯᠡᢈᠦ᠂ ᠦᠢᠯᠡᠴᠢᠯᠡᢉᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠨᠡᠪᠲᠡᠷᠡᢉᠦᠯᢈᠦ᠂ ᠪᠢᠴᠢᠯ ᠪᠡᠶᠡᠲᠡᠨ ᠢ᠋ ᠥᠰᢈᠡᠪᠦᠷᠢᠯᠡᢈᠦ ᠤᠶᠢᠯᠡ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭ ᠠ ᠶ᠋ᠢ ᠲᠤᠰᠬᠠᠢ ᠵᠥᠪᠰᠢᠶᠡᠷᠡᠯ ᠤᠢᢉᠡᠢ ᠪᠡᠷ ᠡᠷᢈᠢᠯᠡᢉᠰᠡᠨ ᠪᠦᠯ
ᠵᠥᠷᠢᠴᠡᠯ ᠦᠢᠯᠡᠳᢈᠦ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠰᠢᠭᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠡᠳ᠋ ᠵᠦᠢᠯ᠂ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠪᠦᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᢈᠥᠷᠦᠩᢉᠡ᠂ ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ ᠶ᠋ᠢ ᠬᠤᠷᠢᠶᠠᠵᠤ᠂ ᢈᠥᠮᠦᠨ ᠢ᠋ ᠨᠢᢉᠡ ᠮᠢᠩᠭᠠᠨ ᠨᠢᢉᠡᠴᠡ ᠲᠡᠢ
ᠲᠡᠩᠴᠡᢈᠦ ᢈᠡᠮᠵᠢᠶᠡᠨ ᠦ᠋ ᠲᠥᢉᠦᠷᠢᢉ ᠢ᠋ᠶᠠᠷ᠂ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠡᠲᠡᢉᠡᠳ ᠢ᠋ ᠠᠷᠪᠡᠨ ᠮᠢᠩᠭᠠᠨ ᠨᠢᢉᠡᠴᠡ ᠲᠡᠢ ᠲᠡᠩᠴᠡᢈᠦ ᢈᠡᠮᠵᠢᠶᠡᠨ ᠦ᠋ ᠲᠥᢉᠦᠷᠢᢉ ᠢ᠋ᠶᠠᠷ ᠲᠣᠷᠭᠠᠨ ᠠ᠃»
᠒/᠑᠓᠂᠙ ᠳ᠋ᠦᢉᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠙᠂ ᠑᠐ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ:
«᠙᠂ᠮᠠᠯᠴᠢᠨ᠂ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠮᠠᠯᠯᠠᠭᠴᠢ ᠨᠢ:
᠙᠂᠑᠂ᠥᢉᠡᠷ ᠡ ᠰᠤᠮᠤ᠂ ᠳᠡᢉᠦᠷᢉᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠳᠡᠪᠢᠰᢈᠡᠷ ᠡᠴᠡ ᠮᠠᠯ᠂ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠰᠢᠯᠵᠢᢉᠦᠯᠦᠨ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠳᠠᠷᠤᠢ ᠦᠵᠡᠯᢉᠡ ᢈᠢᠯᢉᠡᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ
ᠰᠤᠮᠤ᠂ ᠳᠡᢉᠦᠷᢉᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᢈᠥᠳᠡᢉᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠠᠰᠤᠭ ᠲᠤ ᠪᠦᠷᠢᠳᢈᠡᢉᠦᠯᠦᢉᠡ ᠤᠢᢉᠡᠢ᠂ ᢈᠢᠨᠠᠯᠲᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠴᠡᢉ ᠲᠦ ᠰᠢᠯᠭᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠤᠢᢉᠡᠢ ᠥᠩᢉᠡᠷᠡᢉᠰᠡᠨ᠂ ᠡᠰᠡᢈᠦᠯ ᠡ
ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠵᠠᠮ ᠡᠴᠠ ᠥᢉᠡᠷ ᠡ ᠵᠠᠮ ᠢ᠋ᠶᠠᠷ ᠲᠡᢉᠡᢉᠡᠪᠦᠷᠢᠯᠡᢉᠰᠡᠨ᠂ ᠲᠠᠭᠤᠪᠦᠷᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ;
᠙᠂᠒᠂ᠡᠷᠡᢉᠦᠯ ᠮᠡᠨᠳᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠣᠳᠤᠷᠬᠠᠶᠢᠯᠠᠯᠲᠠ ᠠᠪᠦᠯ ᠤᠢᢉᠡᠢ ᠪᠡᠷ ᠪᠦᠰᠤᠳ ᠰᠤᠮᠤ᠂ ᠳᠡᢉᠦᠷᢉᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠳᠡᠪᠢᠰᢈᠡᠷ ᠲᠦ ᠮᠠᠯ ᠣᠲᠤᠷᠯᠠᠭᠰᠠᠨ;
᠙᠂᠓᠂ᠬᠣᠷᠢᠭ ᠠ ᠴᠡᢉᠡᠷ᠂ ᢈᠢᠵᠠᠭᠠᠷᠯᠠᠯᠲᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠳᠢᢉᠯᠢᠮ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠦᠰᠡ ᠬᠣᠭᠤᠷᠤᠨᠳᠤ ᠮᠠᠯ᠂ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠲᠤᠭᠤᠪᠦᠷᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ᠂ ᠲᠡᢉᠡᢉᠡᠪᠦᠷᠢᠯᠡᢉᠰᠡᠨ
ᠪᠦᠯ ᠤᠴᠠᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠬᠣᢈᠢᠷᠠᠯ ᠢ᠋ ᠨᠥᢈᠦᠨ ᠲᠥᠯᠦᢉᠦᠯᠵᠦ ᢈᠥᠮᠦᠨ ᠢ᠋ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠵᠠᠭᠤᠨ ᠨᠢᢉᠡᠴᠡ ᠲᠡᠢ ᠲᠡᠩᠴᠡᢈᠦ ᢈᠡᠮᠵᠢᠶᠡᠨ ᠦ᠋ ᠲᠥᢉᠦᠷᠢᢉ ᠢ᠋ᠶᠠᠷ᠂ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠡᠲᠡᢉᠡᠳ ᠢ᠋ ᠬᠣᠶᠠᠷ
ᠮᠢᠩᠭᠠᠨ ᠨᠢᢉᠡᠴᠡ ᠲᠡᠢ ᠲᠡᠩᠴᠡᢈᠦ ᢈᠡᠮᠵᠢᠶᠡᠨ ᠦ᠋ ᠲᠥᢉᠦᠷᠢᢉ ᠢ᠋ᠶᠠᠷ ᠲᠣᠷᠭᠠᠨ ᠠ᠃
᠑᠐᠂ᠬᠣᠷᠢᠭ ᠠ ᠴᠡᢉᠡᠷ᠂ ᢈᠢᠵᠠᠭᠠᠷᠯᠠᠯᠲᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠳᠢᢉᠯᠢᠮ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠳᠡᠪᠢᠰᢈᠡᠷ ᠲᠦ:
᠑᠐᠂᠑᠂ᠣᠷᠤᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠤ᠋ᠨ ᠣᠨᠴᠤᠭᠤᠢ ᠻᠣᠮᠢᠰᠰ ᠤ᠋ᠨ ᠵᠥᠪᠰᠢᠶᠡᠷᠡᠯ ᠤᠢᢉᠡᠢ ᠪᠡᠷ ᠪᠡᠯᠴᠢᢉᠡᠷ᠂ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠰᠡᠯᢉᠦᢉᠰᠡᠨ;
᠑᠐᠂᠒᠂ᠨᠡᠶᠢᠲᠡ ᠶ᠋ᠢ ᠬᠠᠮᠤᠷᠤᠭᠰᠠᠨ ᠠᠷᠭ ᠠ ᢈᠡᠮᠵᠢᠶ ᠡ ᠵᠣᢈᠢᠶᠠᠨ ᠪᠡᠶᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠂ ᢈᠥᠮᠦᠨ᠂ ᠮᠠᠯ᠂ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠤ᠋ ᠪᠦᢉᠡᢉᠡᠨᠡᠷᠡᠯ ᠪᠦᠢ ᠪᠦᠯᠭᠠᠭᠰᠠᠨ;
᠑᠐᠂᠓᠂ᠮᠠᠯ᠂ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠤ᠋ ᠭᠠᠷᠤᠯ ᠲᠠᠢ ᠲᠡᢉᠦᢈᠡᠢ ᠡᠳ᠋᠂ ᠪᠦᠲᠦᢉᠡᢉᠳᠡᢈᠦᠨ᠂ ᠮᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠲᠡᠵᠢᢉᠡᠯ ᠪᠡᠯᠡᠳᢈᠡᢉᠰᠡᠨ᠂ ᠲᠡᢉᠡᢉᠡᠪᠦᠷᠢᠯᠡᢉᠰᠡᠨ᠂ ᠬᠤᠳᠠᠯᠳᠤᠭᠰᠠᠨ;
᠑᠐᠂᠔᠂ᠬᠠᠯᠳᠠᠪᠦᠷᠢᠲᠤ ᠡᠪᠡᠳᠴᠢᠨ ᠢ᠋ᠶᠡᠷ ᠡᠪᠡᠳᠴᠢᠯᠡᢉᠰᠡᠨ ᠮᠠᠯ᠂ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠪᠡᠶᠢᠷᠢᠯᠠᠵᠤ ᠪᠡᠶᠢᠭᠰᠠᠨ ᠬᠠᠰᠢᠶ ᠠ᠂ ᠪᠡᠶᠢᠷᠢ᠂ ᠲᠡᢉᠡᢉᠡᠪᠦᠷᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᢈᠡᠷᠡᢉᠰᠡᠯ᠂
ᠲᠣᠨᠤᠭ ᠲᠥᢈᠦᢉᠡᠷᠦᠮᠵᠢ ᠶ᠋ᠢ ᠬᠠᠯᠳᠠᠪᠦᠷᠢᢉᠦᠶᠢᠳᢈᠡᢈᠦ ᠡᠴᠡ ᠡᠮᠦᠨ ᠡ ᠳᠠᢈᠢᠨ ᠠᠰᠢᠭᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠦᠯ ᠵᠥᠷᠢᠴᠡᠯ ᠢ᠋ ᠠᠷᠢᠯᠭᠠᠭᠤᠯᠵᠤ᠂ ᠤᠴᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠬᠣᢈᠢᠷᠠᠯ᠂ ᠨᠥᢈᠦᠨ
ᠲᠥᠯᠦᠪᠦᠷᠢ ᠶ᠋ᠢ ᠭᠠᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠵᠤ ᢈᠥᠮᠦᠨ ᠢ᠋ ᠭᠤᠷᠪᠡᠨ ᠵᠠᠭᠤᠨ ᠨᠢᢉᠡᠴᠡ ᠲᠡᠢ ᠲᠡᠩᠴᠡᢈᠦ ᢈᠡᠮᠵᠢᠶᠡᠨ ᠦ᠋ ᠲᠥᢉᠦᠷᠢᢉ ᠢ᠋ᠶᠠᠷ᠂ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠡᠲᠡᢉᠡᠳ ᠢ᠋ ᠭᠤᠷᠪᠡᠨ ᠮᠢᠩᠭᠠᠨ ᠨᠢᢉᠡᠴᠡ ᠲᠡᠢ
ᠲᠡᠩᠴᠡᢈᠦ ᢈᠡᠮᠵᠢᠶᠡᠨ ᠦ᠋ ᠲᠥᢉᠦᠷᠢᢉ ᠢ᠋ᠶᠠᠷ ᠲᠣᠷᠭᠠᠨ ᠠ᠃»
᠒ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ᠃ᠡᠨᠡ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢ ᠮᠠᠯ᠂ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠤ᠋ ᠡᠷᠡᢉᠦᠯ ᠮᠡᠨᠳᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠡᠮᠡᠯᠲᠡ᠂ ᠥᢉᠡᠷᠡᠴᠢᠯᠡᠯᠲᠡ ᠣᠷᠤᠭᠤᠯᠬᠤ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ
ᢈᠥᠴᠦᠨ ᠲᠡᢉᠦᠯᠳᠡᠷ ᠪᠦᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠡᠳᠦᠷ ᠡᠴᠡ ᠡᢈᠢᠯᠡᠨ ᠳᠠᠭᠠᠵᠤ ᠮᠥᠷᠳᠡᠨ ᠡ᠃
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ
ᠶᠡᢈᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠳᠠᠷᠤᠭ ᠠ ᠭᠣ᠋᠂ᠽᠠᠨᠳᠠᠨᠰᠢᠲᠠᠷ ᠠ