Хувь хүний орлогын албан татварын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай
2023 оны 11 дүгээр Улаанбаатар
сарын 10-ны өдөр хот
1 дүгээр зүйл.Хувь хүний орлогын албан татварын тухай хуульд
доор дурдсан агуулгатай дараах хэсэг нэмсүгэй:
1/20 дугаар зүйлийн 20.4, 20.5 дахь хэсэг:
“20.4.Засгийн газар, аймаг, нийслэлийн болон Монгол Улсад
байрладаг албан татвар төлөгчийн дотоодын үнэт цаасны анхдагч болон хоёрдогч зах зээлд нээлттэй арилжаалсан өрийн хэрэгсэл /бонд/, хувьцаа, бусад үнэт цаасыг Монгол Улсад байрладаггүй албан татвар төлөгч борлуулсны орлогод албан татвар ногдуулах орлогыг энэ хуулийн 17.1.3-т заасны дагуу тодорхойлно.
20.5.Дотоодын үнэт цаасны анхдагч болон хоёрдогч зах зээлд
нээлттэй арилжаалсан Засгийн газар, аймаг, нийслэлийн болон Монгол Улсад байрладаг албан татвар төлөгчийн өрийн хэрэгсэл /бонд/, хувьцаа, бусад үнэт цаас борлуулсны орлогод албан татвар ногдуулах орлогыг тодорхойлох, суутган тооцох, төсөвт төлөхөд Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн 18.14-т заасан журмыг баримтална.”
2/23 дугаар зүйлийн 23.16, 23.17 дахь хэсэг:
“23.16.Нийслэлийн Багануур, Багахангай, Налайх дүүрэг болон
аймаг, сумын хилийн цэсийн дотор баригдсан нийтийн зориулалттай орон сууцны барилгад хүн амьдран суух зориулалтаар орон сууц түрээслүүлсний орлогод ногдох албан татварыг 2024-2026 онд 90 хувиар, 2027-2029 онд 50 хувиар тус тус хөнгөлнө.
23.17.Засгийн газар, аймаг, нийслэлийн болон Монгол Улсад
байрладаг албан татвар төлөгчийн дотоодын үнэт цаасны анхдагч болон хоёрдогч зах зээлд нээлттэй арилжаалсан өрийн хэрэгсэл /бонд/, хувьцаа, бусад үнэт цаас борлуулсны орлогод ногдох албан татварыг 2024-2026 онд 90 хувиар, 2027-2029 онд 50 хувиар тус тус хөнгөлнө.”
3/25 дугаар зүйлийн 25.8 дахь хэсэг:
“25.8.Дотоодын үнэт цаасны анхдагч болон хоёрдогч зах зээлд
нээлттэй арилжаалсан өрийн хэрэгсэл /бонд/, хувьцаа, бусад үнэт цаас
борлуулсны орлогод ногдуулах албан татварыг Үнэт цаасны зах зээлийн тухай хуулийн 24.1.9, 24.1.10-т заасан зохицуулалттай үйл ажиллагаа эрхлэгч этгээд ногдуулж, суутгана.”
2 дугаар зүйл.Хувь хүний орлогын албан татварын тухай
хуулийн 15 дугаар зүйлийн 15.6 дахь хэсгийн “Тайлангаар баталгаажсан өмнөх жилийн албан татвар ногдох орлогын хэмжээ 50.0 сая төгрөгөөс хэтрээгүй нөхцөлд тухайн хувь хүн” гэснийг “Хувь хүн” гэж, 15.7 дахь хэсгийн “Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуульд заасан нөхцөл, шаардлагыг хангаж нэмэгдсэн өртгийн албан татвар суутган төлөгчөөр бүртгүүлсэн, энэ хуулийн дагуу хөнгөлөлт, чөлөөлөлт эдлэх эрхтэй албан татвар” гэснийг “Энэ хуулийн дагуу хөнгөлөлт, чөлөөлөлт эдлэх албан татвар” гэж, 21 дүгээр зүйлийн 21.2.5 дахь заалт, 25 дугаар зүйлийн 25.1.6 дахь заалт, 27 дугаар зүйлийн 27.1 дэх хэсгийн “20.1-д” гэснийг “20.1, 20.4-т” гэж тус тус өөрчилсүгэй.
3 дугаар зүйл.Энэ хуулийн 1 дүгээр зүйлийн 1, 3 дахь заалт, 2
дугаар зүйлийн 21.2.5, 25.1.6 дахь заалт, 27.1 дэх хэсгийг 2024 оны 07 дугаар сарын 01-ний өдрөөс эхлэн, 1 дүгээр зүйлийн 2 дахь заалт буюу 23 дугаар зүйлийн 23.16 дахь хэсэг, 2 дугаар зүйлийн 15.6, 15.7 дахь хэсгийг 2024 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн 2030 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрийг хүртэл, 1 дүгээр зүйлийн 2 дахь заалт буюу 23 дугаар зүйлийн 23.17 дахь хэсгийг 2024 оны 07 дугаар сарын 01-ний өдрөөс эхлэн 2030 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрийг хүртэл тус тус дагаж мөрдөнө.
Moehgo& Folo_ oa HeolI
᠒᠐᠒᠓ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠑᠑ ᠳ᠋ᠤᢉᠡᠷ ᠰᠠᠷ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠑᠐᠆ ᠤ᠋ ᠡᠳᠦᠷ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ᠬᠣᠲᠠ
ᠬᠤᠪᠢ ᢈᠦᠮᠦᠨ ᠦ᠋ ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠠᠲᠠᠪᠤᠷᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ
ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠡᠮᠡᠯᠲᠡ᠂ ᠥᢉᠡᠷᠡᠴᠢᠯᠡᠯᠲᠡ ᠣᠷᠤᠭᠤᠯᠬᠤ ᠲᠤᠬᠠᠢ
᠑ ᠳ᠋ᠤᢉᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ᠃ᠬᠤᠪᠢ ᢈᠦᠮᠦᠨ ᠦ᠋ ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠠᠲᠠᠪᠤᠷᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠣᠣᠷ ᠠ ᠳᠤᠷᠠᠳᠤᠭᠰᠠᠨ ᠠᠭᠤᠯᠭ ᠠ ᠲᠠᠢ ᠳᠠᠷᠠᠭᠠᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ
ᠨᠡᠮᠡᠰᠦᢉᠡᠢ:
᠑/᠒᠐ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠒᠐᠂᠔᠂ ᠒᠐᠂᠕ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ:
« ᠒᠐᠂᠔᠂ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠤ᠋ᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ᠂ ᠠᠶᠢᠮᠠᠭ᠂ ᠨᠡᠶᠢᠰᠯᠡᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠪᠤᠯᠤᠨ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠲᠤ ᠪᠠᠶᠢᠷᠢᠯᠠᠳᠠᠭ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠠᠲᠠᠪᠤᠷᠢ ᠲᠥᠯᠦᢉᠴᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠳᠣᠲᠤᠭᠠᠳᠤ ᠶ᠋ᠢᠨ
ᠦᠨᠡᠲᠦ ᠴᠠᠭᠠᠰᠤᠨ ᠤ᠋ ᠠᠩᠬᠠᠳᠠᠭᠴᠢ ᠪᠤᠯᠤᠨ ᠬᠣᠶᠠᠷᠳᠠᠭᠴᠢ ᠵᠠᠬ ᠠ ᠵᠡᢉᠡᠯᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠨᠡᢉᠡᢉᠡᠯᠳᠡᠳᠡᠢ ᠠᠷᠠᠯᠵᠢᠶᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠥᠷᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᢈᠡᠷᠡᢉᠰᠡᠯ /ᠪᠤᠨᠳ᠋/᠂ ᠬᠤᠪᠢᠴᠠᠭ ᠠ᠂ ᠪᠤᠰᠤᠳ
ᠦᠨᠡᠲᠦ ᠴᠠᠭᠠᠰᠤ ᠶ᠋ᠢ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠲᠤ ᠪᠠᠶᠢᠷᠢᠯᠠᠳᠠᠭ ᠦᢉᠡᠢ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠠᠲᠠᠪᠤᠷᠢ ᠲᠥᠯᠦᢉᠴᠢ ᠪᠤᠷᠤᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠤ᠋ ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ ᠳ᠋ᠤ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠠᠲᠠᠪᠤᠷᠢ ᠨᠣᠭᠳᠠᠭᠤᠯᠬᠤ
ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ ᠶ᠋ᠢ ᠡᠨᠡ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠑᠗᠂᠑᠂᠓᠆ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠤ᠋ ᠳᠠᠭᠠᠭᠤ ᠲᠣᠳᠤᠷᠬᠠᠶᠢᠯᠠᠨ ᠠ᠃
᠒᠐᠂᠕᠂ᠳᠣᠲᠤᠭᠠᠳᠤ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠦᠨᠡᠲᠦ ᠴᠠᠭᠠᠰᠤᠨ ᠤ᠋ ᠠᠩᠬᠠᠳᠠᠭᠴᠢ ᠪᠤᠯᠤᠨ ᠬᠣᠶᠠᠷᠳᠠᠭᠴᠢ ᠵᠠᠬ ᠠ ᠵᠡᢉᠡᠯᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠨᠡᢉᠡᢉᠡᠯᠳᠡᠳᠡᠢ ᠠᠷᠠᠯᠵᠢᠶᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠤ᠋ᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ᠂
ᠠᠶᠢᠮᠠᠭ᠂ ᠨᠡᠶᠢᠰᠯᠡᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠪᠤᠯᠤᠨ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠲᠤ ᠪᠠᠶᠢᠷᠢᠯᠠᠳᠠᠭ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠠᠲᠠᠪᠤᠷᠢ ᠲᠥᠯᠦᢉᠴᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠥᠷᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᢈᠡᠷᠡᢉᠰᠡᠯ /ᠪᠤᠨᠳ᠋/᠂ ᠬᠤᠪᠢᠴᠠᠭ ᠠ᠂ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠦᠨᠡᠲᠦ
ᠴᠠᠭᠠᠰᠤ ᠪᠤᠷᠤᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠤ᠋ ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ ᠳ᠋ᠤ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠠᠲᠠᠪᠤᠷᠢ ᠨᠣᠭᠳᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ ᠶ᠋ᠢ ᠲᠣᠳᠤᠷᠬᠠᠶᠢᠯᠠᠬᠤ᠂ ᠰᠠᠭᠤᠳᠬᠠᠨ ᠲᠣᠭᠠᠴᠠᠬᠤ᠂ ᠲᠥᠰᠦᠪ ᠲᠦ ᠲᠥᠯᠦᢈᠦ ᠳ᠋ᠦ
ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠨᠢᢉᠡᠴᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠠᠲᠠᠪᠤᠷᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠑᠘᠂᠑᠔᠆ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠵᠢᠷᠤᠮ ᠢ᠋ ᠪᠠᠷᠢᠮᠲᠠᠯᠠᠨ ᠠ᠃»
᠒/᠒᠓ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠒᠓᠂᠑᠖᠂ ᠒᠓᠂᠑᠗ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ:
« ᠒᠓᠂᠑᠖᠂ᠨᠡᠶᠢᠰᠯᠡᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠪᠠᠭᠠᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠭᠠᠬᠠᠩᠭᠠᠢ᠂ ᠨᠠᠯᠠᠶᠢᠬᠤ ᠳᠡᢉᠦᠷᢉᠡ ᠪᠤᠯᠤᠨ ᠠᠶᠢᠮᠠᠭ᠂ ᠰᠤᠮᠤ ᠶ᠋ᠢᠨ ᢈᠢᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠼᠧᠰᠧ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠳᠣᠲᠤᠷ ᠠ ᠪᠠᠷᠢᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ
ᠨᠡᠶᠢᠲᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠵᠣᠷᠢᠭᠤᠯᠤᠯᠲᠠ ᠲᠠᠢ ᠣᠷᠤᠨ ᠰᠠᠭᠤᠴᠨ ᠢ᠋ᠢᠨ ᠪᠠᠷᠢᠯᠭ ᠠ ᠳ᠋ᠤ ᢈᠦᠮᠦᠨ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠨ ᠰᠠᠭᠤᠬᠤ ᠵᠣᠷᠢᠭᠤᠯᠤᠯᠲᠠ ᠪᠠᠷ ᠣᠷᠤᠨ ᠰᠠᠭᠤᠴᠠ ᠲᠦᠷᠢᠶᠡᠰᠦᠯᠡᢉᠦᠯᠦᢉᠰᠡᠨ ᠦ᠋ ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ ᠳ᠋ᠤ
ᠨᠣᠭᠳᠠᠬᠤ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠠᠲᠠᠪᠤᠷᠢ ᠶ᠋ᠢ ᠒᠐᠒᠔᠆᠒᠐᠒᠖ ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠙᠐ ᠬᠤᠪᠢ ᠪᠠᠷ᠂ ᠒᠐᠒᠗᠆᠒᠐᠒᠙ ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠕᠐ ᠬᠤᠪᠢ ᠪᠠᠷ ᠲᠤᠰ ᠲᠤᠰ ᢈᠦᠩᢉᠡᠯᠡᠨ ᠡ᠃
᠒᠓᠂᠑᠗᠂ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠤ᠋ᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ᠂ ᠠᠶᠢᠮᠠᠭ᠂ ᠨᠡᠶᠢᠰᠯᠡᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠪᠤᠯᠤᠨ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠲᠤ ᠪᠠᠶᠢᠷᠢᠯᠠᠳᠠᠭ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠠᠲᠠᠪᠤᠷᠢ ᠲᠥᠯᠦᢉᠴᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠳᠣᠲᠤᠭᠠᠳᠤ ᠶ᠋ᠢᠨ
ᠦᠨᠡᠲᠦ ᠴᠠᠭᠠᠰᠤᠨ ᠤ᠋ ᠠᠩᠬᠠᠳᠠᠭᠴᠢ ᠪᠤᠯᠤᠨ ᠬᠣᠶᠠᠷᠳᠠᠭᠴᠢ ᠵᠠᠬ ᠠ ᠵᠡᢉᠡᠯᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠨᠡᢉᠡᢉᠡᠯᠳᠡᠳᠡᠢ ᠠᠷᠠᠯᠵᠢᠶᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠥᠷᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᢈᠡᠷᠡᢉᠰᠡᠯ /ᠪᠤᠨᠳ᠋/᠂ ᠬᠤᠪᠢᠴᠠᠭ ᠠ᠂ ᠪᠤᠰᠤᠳ
ᠦᠨᠡᠲᠦ ᠴᠠᠭᠠᠰᠤ ᠪᠤᠷᠤᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠤ᠋ ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠣᠭᠳᠠᠬᠤ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠠᠲᠠᠪᠤᠷᠢ ᠶ᠋ᠢ ᠒᠐᠒᠔᠆᠒᠐᠒᠖ ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠙᠐ ᠬᠤᠪᠢ ᠪᠠᠷ᠂ ᠒᠐᠒᠗᠆ ᠒᠐᠒᠙ ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠕᠐
ᠬᠤᠪᠢ ᠪᠠᠷ ᠲᠤᠰ ᠲᠤᠰ ᢈᠦᠩᢉᠡᠯᠡᠨ ᠡ᠃»
᠓/᠒᠕ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠒᠕᠂᠘ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ:
« ᠒᠕᠂᠘᠂ᠳᠣᠲᠤᠭᠠᠳᠤ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠦᠨᠡᠲᠦ ᠴᠠᠭᠠᠰᠤᠨ ᠤ᠋ ᠠᠩᠬᠠᠳᠠᠭᠴᠢ ᠪᠤᠯᠤᠨ ᠬᠣᠶᠠᠷᠳᠠᠭᠴᠢ ᠵᠠᠬ ᠠ ᠵᠡᢉᠡᠯᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠨᠡᢉᠡᢉᠡᠯᠳᠡᠳᠡᠢ ᠠᠷᠠᠯᠵᠢᠶᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠥᠷᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ
ᢈᠡᠷᠡᢉᠰᠡᠯ /ᠪᠤᠨᠳ᠋/᠂ ᠬᠤᠪᠢᠴᠠᠭ ᠠ᠂ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠦᠨᠡᠲᠦ ᠴᠠᠭᠠᠰᠤ ᠪᠤᠷᠤᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠤ᠋ ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠣᠭᠳᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠠᠲᠠᠪᠤᠷᠢ ᠶ᠋ᠢ ᠦᠨᠡᠲᠦ ᠴᠠᠭᠠᠰᠤᠨ ᠤ᠋ ᠵᠠᠬ ᠠ
ᠵᠡᢉᠡᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠒᠔᠂᠑᠂᠙᠂ ᠒᠔᠂᠑᠂᠑᠐᠆ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠵᠣᢈᠢᠴᠠᠭᠤᠯᠤᠯᠲᠠ ᠲᠠᠢ ᠤᠶᠢᠯᠡ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭ ᠠ ᠡᠷᢈᠢᠯᠡᢉᠴᠢ ᠡᠲᠡᢉᠡᠳ ᠨᠣᠭᠳᠠᠭᠤᠯᠵᠤ᠂
ᠰᠠᠭᠤᠳᠬᠠᠨ ᠠ᠃»
᠒ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ᠃ᠬᠤᠪᠢ ᢈᠦᠮᠦᠨ ᠦ᠋ ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠠᠲᠠᠪᠤᠷᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠑᠕ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠑᠕᠂᠖ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ ᠦ᠋ᠨ
« ᠲᠠᠶᠢᠯᠤᠨ ᠢ᠋ᠶᠠᠷ ᠪᠠᠲᠤᠯᠠᠭᠠᠵᠢᠭᠰᠠᠨ ᠡᠮᠦᠨᠡᢈᠢ ᠵᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠠᠲᠠᠪᠤᠷᠢ ᠨᠣᠭᠳᠠᠬᠤ ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᢈᠡᠮᠵᠢᠶ ᠡ ᠕᠐᠂᠐ ᠰᠠᠢ ᠡ ᠲᠥᢉᠦᠷᠢᢉ ᠡᠴᠡ ᢈᠡᠲᠦᠷᠡᢉᠡ ᠦᢉᠡᠢ ᠨᠥᢈᠦᠴᠡᠯ ᠳ᠋ᠦ
ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠤᠪᠢ ᢈᠦᠮᠦᠨ » ᢉᠡᠰᠡᠨ ᠢ᠋ « ᠬᠤᠪᠢ ᢈᠦᠮᠦᠨ » ᢉᠡᠵᠦ᠂ ᠑᠕᠂᠗ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ ᠦ᠋ᠨ « ᠨᠡᠮᠡᢉᠳᠡᢉᠰᠡᠨ ᠥᠷᠲᠡᢉ ᠦ᠋ᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠠᠲᠠᠪᠤᠷᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ
ᠵᠢᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠨᠥᢈᠦᠴᠡᠯ᠂ ᠱᠠᠭᠠᠷᠳᠠᠯᠭ ᠠ ᠶ᠋ᠢ ᠬᠠᠩᠭᠠᠵᠤ ᠨᠡᠮᠡᢉᠳᠡᢉᠰᠡᠨ ᠥᠷᠲᠡᢉ ᠦ᠋ᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠠᠲᠠᠪᠤᠷᠢ ᠰᠠᠭᠤᠳᠬᠠᠨ ᠲᠥᠯᠦᢉᠴᠢ ᠪᠠᠷ ᠪᠦᠷᠢᠳᢈᠡᢉᠦᠯᠦᢉᠰᠡᠨ᠂ ᠡᠨᠡ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ
ᠳᠠᠭᠠᠭᠤ ᢈᠦᠩᢉᠡᠯᠡᠯᠲᠡ᠂ ᠴᠢᠯᠦᢉᠡᠯᠡᠯᠲᠡ ᠡᠳᠯᠡᢈᠦ ᠡᠷᢈᠡ ᠲᠡᠢ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠠᠲᠠᠪᠤᠷᠢ» ᢉᠡᠰᠡᠨ ᠢ᠋ « ᠡᠨᠡ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠳᠠᠭᠠᠭᠤ ᢈᠦᠩᢉᠡᠯᠡᠯᠲᠡ᠂ ᠴᠢᠯᠦᢉᠡᠯᠡᠯᠲᠡ ᠡᠳᠯᠡᢈᠦ ᠠᠯᠪᠠᠨ
ᠲᠠᠲᠠᠪᠤᠷᠢ» ᢉᠡᠵᠦ᠂ ᠒᠑ ᠳ᠋ᠤᢉᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠒᠑᠂᠒᠂᠕ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᠵᠢᠭᠠᠯᠲᠠ᠂ ᠒᠕ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠒᠕᠂᠑᠂᠖ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᠵᠢᠭᠠᠯᠲᠠ᠂ ᠒᠗ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠒᠗᠂᠑ ᠳ᠋ᠡᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ ᠦ᠋ᠨ
« ᠒᠐᠂᠑᠆ ᠳ᠋ᠦ» ᢉᠡᠰᠡᠨ ᠢ᠋ « ᠒᠐᠂᠑᠂ ᠒᠐᠂᠔᠆ ᠳ᠋ᠤ» ᢉᠡᠵᠦ ᠲᠤᠰ ᠲᠤᠰ ᠥᢉᠡᠷᠡᠴᠢᠯᠡᠰᠦᢉᠡᠢ᠃
᠓ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ᠃ᠡᠨᠡ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠑ ᠳ᠋ᠤᢉᠡᠷ ᠵᠦᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠑᠂ ᠓ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᠵᠢᠭᠠᠯᠲᠠ᠂ ᠒ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠒᠑᠂᠒᠂᠕᠂ ᠒᠕᠂᠑᠂᠖ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᠵᠢᠭᠠᠯᠲᠠ᠂ ᠒᠗᠂᠑ ᠳ᠋ᠡᢈᠢ
ᢈᠡᠰᠡᢉ ᠢ᠋ ᠒᠐᠒᠔ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠐᠗ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠠᠷ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠐᠑᠆ ᠤ᠋ ᠡᠳᠦᠷ ᠡᠴᠡ ᠡᢈᠢᠯᠡᠨ᠂ ᠑ ᠳ᠋ᠤᢉᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠒ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᠵᠢᠭᠠᠯᠲᠠ ᠪᠤᠶᠤ ᠒᠓ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠒᠓᠂᠑᠖ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ
ᢈᠡᠰᠡᢉ᠂ ᠒ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠑᠕᠂᠖᠂ ᠑᠕᠂᠗ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ ᠢ᠋ ᠒᠐᠒᠔ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠐᠑ ᠳ᠋ᠤᢉᠡᠷ ᠰᠠᠷ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠐᠑᠆ ᠤ᠋ ᠡᠳᠦᠷ ᠡᠴᠡ ᠡᢈᠢᠯᠡᠨ ᠒᠐᠓᠐ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠐᠑ ᠳ᠋ᠤᢉᠡᠷ
ᠰᠠᠷ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠐᠑᠆ ᠤ᠋ ᠡᠳᠦᠷ ᠢ᠋ ᢈᠦᠷᠲᠡᠯ ᠡ᠂ ᠑ ᠳ᠋ᠤᢉᠡᠷ ᠵᠦᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠒ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᠵᠢᠭᠠᠯᠲᠠ ᠪᠤᠶᠤ ᠒᠓ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠒᠓᠂᠑᠗ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ ᠢ᠋ ᠒᠐᠒᠔ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠐᠗ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ
ᠰᠠᠷ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠐᠑᠆ ᠤ᠋ ᠡᠳᠦᠷ ᠡᠴᠡ ᠡᢈᠢᠯᠡᠨ ᠒᠐᠓᠐ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠐᠑ ᠳ᠋ᠤᢉᠡᠷ ᠰᠠᠷ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠐᠑᠆ ᠤ᠋ ᠡᠳᠦᠷ ᠢ᠋ ᢈᠦᠷᠲᠡᠯ ᠡ ᠲᠤᠰ ᠲᠤᠰ ᠳᠠᠭᠠᠵᠤ ᠮᠥᠷᠳᠡᠨ ᠡ᠃
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ
ᠶᠡᢈᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠳᠡᠳ᠋ ᠳᠠᠷᠤᠭ ᠠ ᡀᠠ ᠂ᠮᠥᠩᢈᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ