Монгол Улсын Эрдэнэсийн сангийн үндсэн болон гүйлгээ сангийн орлого, зарлагын 2023 оны гүйцэтгэл, 2024 оны төсвийн тухай № 29
2024 оны 04 дүгээр Улаанбаатар
сарын 19-ний өдөр Дугаар 29 хот
Монгол Улсын Эрдэнэсийн сангийн
үндсэн болон гүйлгээ сангийн орлого,
зарлагын 2023 оны гүйцэтгэл,
2024 оны төсвийн тухай
Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуулийн 5 дугаар зүйлийн 5.1
дэх хэсэг, Эрдэнэсийн сангийн тухай /Шинэчилсэн найруулга/ хуулийн 5 дугаар зүйлийн 5.1.2 дахь заалтыг үндэслэн Монгол Улсын Их Хурлаас ТОГТООХ нь:
1.Монгол Улсын Эрдэнэсийн сангийн үндсэн болон гүйлгээ
сангийн орлого, зарлагын 2023 оны гүйцэтгэлийг 1 дүгээр хавсралтаар баталсугай.
2.Монгол Улсын Эрдэнэсийн сангийн үндсэн болон гүйлгээ сангийн
орлого, зарлагын 2024 оны төсвийг 2 дугаар хавсралтаар баталсугай.
Moehgo& Folo_ oa YekEt Hore& oa Doeedege&
᠒᠐᠒᠔ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠐᠔ ᠳ᠋ᠤᢉᠡᠷ ᠰᠠᠷ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠑᠘- ᠤ᠋ ᠠ᠋ᠳᠦᠷ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠒᠙ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ᠬᠣᠲᠠ
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ ᠠ᠋ᠷᠳᠡᠨᠢᠰ ᠦ᠋ᠨ ᠰᠠᠩ ᠤ᠋ᠨ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠨ ᠪᠤᠯᠤᠨ
ᢉᠦᠢᠯᢉᠡᢉᠡ ᠰᠠᠩ ᠤ᠋ᠨ ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ᠂ ᠵᠠᠷᠤᠯᠭ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠒᠐᠒᠓ ᠣᠨ ᠤ᠋
ᢉᠦᠢᠴᠡᠳᢈᠡᠯ᠂ ᠒᠐᠒᠔ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠲᠥᠰᠦᠪ ᠦ᠋ᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ
ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ ᠶᠡᢈᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠕ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ
ᠵᠦᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠕᠂᠑ ᠳ᠋ᠡᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ᠂ ᠠ᠋ᠷᠳᠡᠨᠢᠰ ᠦ᠋ᠨ ᠰᠠᠩ ᠤ᠋ᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ /ᠰᠢᠨᠡᠴᠢᠯᠡᢉᠰᠡᠨ
ᠨᠠᠶᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠭ ᠠ/ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠕ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠕᠂᠑᠂᠒ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᠵᠢᠭᠠᠯᠲᠠ ᠶ᠋ᠢ
ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠯᠡᠨ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ ᠶᠡᢈᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ᠠ᠋ᠴᠠ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠬᠤ ᠨᠢ:
᠑᠂ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ ᠠ᠋ᠷᠳᠡᠨᠢᠰ ᠦ᠋ᠨ ᠰᠠᠩ ᠤ᠋ᠨ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠨ ᠪᠤᠯᠤᠨ
ᢉᠦᠢᠯᢉᠡᢉᠡ ᠰᠠᠩ ᠤ᠋ᠨ ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ᠂ ᠵᠠᠷᠤᠯᠭ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠒᠐᠒᠓ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᢉᠦᠶᠢᠴᠡᠳᢈᠡᠯ ᠢ᠋ ᠑ ᠳ᠋ᠦᢉᠡᠷ
ᠬᠠᠪᠰᠤᠷᠤᠯᠲᠠ ᠪᠠᠷ ᠪᠠᠲᠤᠯᠠᠰᠤᠭᠠᠢ᠃
᠒᠂ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ ᠠ᠋ᠷᠳᠡᠨᠢᠰ ᠦ᠋ᠨ ᠰᠠᠩ ᠤ᠋ᠨ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠨ ᠪᠤᠯᠤᠨ
ᢉᠦᠢᠯᢉᠡᢉᠡ ᠰᠠᠩ ᠤ᠋ᠨ ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ᠂ ᠵᠠᠷᠤᠯᠭ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠒᠐᠒᠔ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠲᠥᠰᠦᠪ ᠢ᠋ ᠒ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ
ᠬᠠᠪᠰᠤᠷᠤᠯᠲᠠ ᠪᠠᠷ ᠪᠠᠲᠤᠯᠠᠰᠤᠭᠠᠢ᠃
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ
ᠶᠡᢈᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠳᠠᠷᠤᠭ ᠠ ᠭᠣ᠋᠂ᠽᠠᠨᠳᠠᠨᠰᠢᠲᠠᠷ ᠠ
Монгол Улсын Их Хурлын 2024 оны
29 дүгээр тогтоолын 1 дүгээр хавсралт
Дугаар Бүлэг Хэмжих
нэгж Батлагдсан Гүйцэтгэл
Нэг.Үндсэн сан
1.Орлого
1.1
1.1.1
Түүх соёлын хөдлөх дурсгалт зүйлс, байгалийн төрц худалдан авах, урлагийн бүтээл захиалан хийлгэх, археологийн болон
бусад судалгааны байгууллагатай хамтран ажиллах
сая
төгрөг 2,000.0 110.0
1.1.2 Чингис хаан баримал, алтан
тамганы хамт бүтээлгэх
сая
төгрөг 8,000.0 8,909.0
1.2 Монголбанкны зөвшөөрлөөр цутгуулсан франчайз болон дурсгалын зоосны дээж ширхэг 200 276
1.3
Чингис хаан баримал, алтан тамганы хамт цогц 1
-
Алтан тамга 1 ширхэг
2.Зарлага
- - - -
Хоёр.Гүйлгээ сан
1.Орлого
- - - -
2.Зарлага
2.1
Үнэт металл кг 150 111.6
2.1.1 Алт кг 150 111.6
2.2
Дурсгалын зоос, алт, мөнгөн гулдмай, үрлэн мөнгө ширхэг 23 950 6744
2.2.1 Худалдах зориулалтаар ширхэг 23 750 6570
2.2.2
Гадаад, дотоодын зочид,
төлөөлөгчид дурсгалын
зориулалтаар
ширхэг 200 174
Монгол Улсын Их Хурлын 2024 оны
29 дүгээр тогтоолын 2 дугаар хавсралт
Дугаар Бүлэг Хэмжих
нэгж
2024 оны
төсөв
Нэг.Үндсэн сан
1.Орлого
1.1
Түүх, соёлын хөдлөх дурсгалт зүйлс, байгалийн төрц алт худалдан авах, урлагийн бүтээл
захиалан хийлгэх, археологи, түүхийн судалгааны байгууллагатай хамтран ажиллах
сая
төгрөг 2,000.0
1.2 Чингис хаан баримлыг тээвэрлэх, угсрах,
гэрэлтүүлгийн зардал
сая
төгрөг 1,500.0
1.3 Монголбанкны зөвшөөрлөөр цутгуулсан франчайз болон дурсгалын зоосны дээж ширхэг 100
1.4 2018 оны 5 000 төгрөгийн загвар ширхэг 2
1.5 1938 оны 2 төгрөг 50 мөнгөний вексел ширхэг 1
1.6 Монголын худалдаа аж үйлдвэрийн банкны
мөнгөний чек ширхэг 1
1.7 20 000 төгрөгийн мөнгөн тэмдэгтийн хэв ширхэг 1
1.8 Чингис хаан баримал цогц 1
2.Зарлага
- - -
Хоёр.Гүйлгээ сан
1.Орлого
1.1 2024 онд үйлдвэрлэх дурсгалын зоос, бусад ширхэг гүйцэтгэлээр
2.Зарлага
2.1
Дурсгалын зоос, алт мөнгөн гулдмай, үрлэн мөнгө ширхэг 24 550
2.1.1 Худалдах зориулалтаар ширхэг 24 350
2.1.2 Гадаад, дотоодын зочид, төлөөлөгчдөд дурсгалын зориулалтаар ширхэг 200
Гурав.Бусад
1.Үзэсгэлэн зохион байгуулах зардал
1.1 Чингис хаан баримлыг үзэсгэлэнд дэглэх танхимын тохижуулалт, засварын зардал
сая
төгрөг 2,900.0
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ ᠶᠡᢈᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠒᠐᠒᠔ ᠣᠨ ᠤ᠋
᠒᠙ ᠳ᠋ᠤᢉᠡᠷ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠑ ᠳ᠋ᠦᢉᠡᠷ ᠬᠠᠪᠰᠤᠷᠤᠯᠲᠠ
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ ᠠ᠋ᠷᠳᠡᠨᠢᠰ ᠦ᠋ᠨ ᠰᠠᠩ ᠤ᠋ᠨ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠨ ᠪᠤᠯᠤᠨ ᢉᠦᠶᠢᠯᢉᠡᢉᠡ
ᠰᠠᠩ ᠤ᠋ᠨ ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ᠂ ᠵᠠᠷᠤᠯᠭ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠒᠐᠒᠓ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᢉᠦᠶᠢᠴᠡᠳᢈᠡᠯ
ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠪᠦᠯᠦᢉ ᢈᠡᠮᠵᠢᢈᠦ ᠨᠢᢉᠡᠴᠡ ᠪᠠᠲᠤᠯᠠᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᢉᠦᠶᠢᠴᠡᠳᢈᠡᠯ
ᠨᠢᢉᠡ᠃ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠨ ᠰᠠᠩ
᠑᠂ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ
᠑᠂᠑ ᠑᠂᠑᠂᠑
ᠲᠡᠦᢈᠡ ᠰᠣᠶᠤᠯ ᠤ᠋ᠨ ᢈᠦᠳᠡᠯᢈᠦ ᠳᠤᠷᠠᠰᠬᠠᠯᠲᠤ ᠵᠦᠢᠯᠡᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠢᠭᠠᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠥᠷᠦᠴᠡ ᠬᠤᠳᠠᠯᠳᠤᠨ
ᠠᠪᠬᠤ᠂ ᠤᠷᠠᠯᠢᠭ ᠤ᠋ᠨ ᠪᠦᠲᠦᢉᠡᠯ ᠵᠠᢈᠢᠶᠠᠯᠠᠨ ᢈᠢᠯᢉᠡᢈᠦ᠂ ᠠᠷᢈᠧᠤᠯᠤᢉᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠤᠯᠤᠨ ᠪᠤᠰᠤᠳ
ᠰᠤᠳᠤᠯᠭᠠᠨ ᠤ᠋ ᠪᠠᠶᠢᠭᠤᠯᠤᠯᠭ ᠠ ᠲᠠᠢ ᠬᠠᠮᠲᠤᠷᠠᠨ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠬᠤ
ᠰᠠᠶ ᠠ ᠲᠥᢉᠦᠷᠢᢉ ᠒᠂᠐᠐᠐᠂᠐ ᠑᠑᠐᠂᠐
᠑᠂᠑᠂᠒ ᠴᠢᠩᢉᠢᠰ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠪᠠᠷᠢᠮᠠᠯ᠂ ᠠᠯᠲᠠᠨ ᠲᠠᠮᠠᠭᠠᠨ ᠤ᠋ ᠬᠠᠮᠲᠤ ᠪᠦᠲᠦᢉᠡᠯᢉᠡᢈᠦ ᠰᠠᠶ ᠠ ᠲᠥᢉᠦᠷᠢᢉ ᠘᠂᠐᠐᠐᠂᠐ ᠘᠂᠙᠐᠙᠂᠐
᠑᠂᠒ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠪᠠᠩᠻᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠵᠥᠪᠰᠢᠶᠡᠷᠡᠯ ᠢ᠋ᠶᠡᠷ ᠴᠢᠳᠬᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠹᠷᠠᠨᠴᠠᠢᠢᠽ ᠪᠤᠯᠤᠨ ᠳᠤᠷᠠᠰᠬᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ
ᠵᠣᠭᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ ᠳᠡᢉᠡᠵᠢ ᠰᠢᠷᢈᠡᢉ ᠒᠐᠐ ᠒᠗᠖
᠑᠂᠓ ᠴᠢᠩᢉᠢᠰ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠪᠠᠷᠢᠮᠠᠯ᠂ ᠠᠯᠲᠠᠨ ᠲᠠᠮᠠᠭᠠᠨ ᠤ᠋ ᠬᠠᠮᠲᠤ ᠴᠣᠭᠴᠠ ᠑ ᠆
ᠠᠯᠲᠠᠨ ᠲᠠᠮᠠᠭ ᠠ ᠑ ᠰᠢᠷᢈᠡᢉ
᠒᠂ᠵᠠᠷᠤᠯᠭ ᠠ
᠆ ᠆ ᠆ ᠆
ᠬᠣᠶᠠᠷ᠃ᢉᠦᠶᠢᠯᢉᠡᢉᠡ ᠰᠠᠩ
᠑᠂ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ
᠆ ᠆ ᠆ ᠆
᠒᠂ᠵᠠᠷᠤᠯᠭ ᠠ
᠒᠂᠑ ᠦᠨᠡᠲᠦ ᠮᠧᠲ᠋ᠠᠯ ᠻᢉ ᠑᠕᠐ ᠑᠑᠑᠂᠖
᠒᠂᠑᠂᠑ ᠠᠯᠲᠠ ᠻᢉ ᠑᠕᠐ ᠑᠑᠑᠂᠖
᠒᠂᠒
ᠳᠤᠷᠠᠰᠬᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠵᠣᠭᠤᠰ᠂ ᠠᠯᠲᠠ᠂ ᠮᠥᠩᢉᠦᠨ ᠭᠤᠯᠳᠤᠮᠠᠢ᠂ ᠦᠷᠢᠯ ᠮᠥᠩᢉᠦ ᠰᠢᠷᢈᠡᢉ ᠒᠓ ᠙᠕᠐ ᠖᠗᠔᠔
᠒᠂᠒᠂᠑ ᠬᠤᠳᠠᠯᠳᠤᠬᠤ ᠵᠣᠷᠢᠭᠤᠯᠤᠯᠲᠠ ᠪᠠᠷ ᠰᠢᠷᢈᠡᢉ ᠒᠓ ᠗᠕᠐ ᠖᠕᠗᠐
᠒᠂᠒᠂᠒ ᠭᠠᠳᠠᠭᠠᠳᠤ᠂ ᠳᠣᠲᠤᠭᠠᠳᠤ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠵᠣᠴᠢᠳ᠂ ᠲᠥᠯᠦᢉᠡᠯᠡᢉᠴᠢᠳ ᠳᠤᠷᠠᠰᠬᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠵᠣᠷᠢᠭᠤᠯᠤᠯᠲᠠ ᠪᠠᠷ ᠰᠢᠷᢈᠡᢉ ᠒᠐᠐ ᠑᠗᠔
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ ᠶᠡᢈᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠒᠐᠒᠔ ᠣᠨ ᠤ᠋
᠒᠙ ᠳ᠋ᠤᢉᠡᠷ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠒ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠬᠠᠪᠰᠤᠷᠤᠯᠲᠠ
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ ᠠ᠋ᠷᠳᠡᠨᠢᠰ ᠦ᠋ᠨ ᠰᠠᠩ ᠤ᠋ᠨ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠨ ᠪᠤᠯᠤᠨ
ᢉᠦᠶᠢᠯᢉᠡᢉᠡ ᠰᠠᠩ ᠤ᠋ᠨ ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ᠂ ᠵᠠᠷᠤᠯᠭ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠒᠐᠒᠔ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠲᠥᠰᠦᠪ
ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠪᠦᠯᠦᢉ ᢈᠡᠮᠵᠢᢈᠦ ᠨᠢᢉᠡᠴᠡ ᠒᠐᠒᠔ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠲᠥᠰᠦᠪ
ᠨᠢᢉᠡ᠃ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠨ ᠰᠠᠩ
᠑᠂ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ
᠑᠂᠑ ᠲᠡᠦᢈᠡ᠂ ᠰᠣᠶᠤᠯ ᠤ᠋ᠨ ᢈᠦᠳᠡᠯᢈᠦ ᠳᠤᠷᠠᠰᠬᠠᠯᠲᠤ ᠵᠦᠢᠯᠡᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠢᠭᠠᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠥᠷᠦᠴᠡ ᠠᠯᠲᠠ ᠬᠤᠳᠠᠯᠳᠤᠨ ᠠᠪᠬᠤ᠂ ᠤᠷᠠᠯᠢᠭ ᠤ᠋ᠨ
ᠪᠦᠲᠦᢉᠡᠯ ᠵᠠᢈᠢᠶᠠᠯᠠᠨ ᢈᠢᠯᢉᠡᢈᠦ᠂ ᠠᠷᢈᠧᠤᠯᠤᢉᠢ᠂ ᠲᠡᠦᢈᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭᠠᠨ ᠤ᠋ ᠪᠠᠶᠢᠭᠤᠯᠤᠯᠭ ᠠ ᠲᠠᠢ ᠬᠠᠮᠲᠤᠷᠠᠨ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠬᠤ ᠰᠠᠶ ᠠ ᠲᠥᢉᠦᠷᠢᢉ ᠒᠂᠐᠐᠐᠂᠐
᠑᠂᠒ ᠴᠢᠩᢉᠢᠰ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠪᠠᠷᠢᠮᠠᠯ ᠢ᠋ ᠲᠡᢉᠡᢉᠡᠪᠤᠷᠢᠯᠡᢈᠦ᠂ ᠤᠭᠰᠠᠷᠠᠬᠤ᠂ ᢉᠡᠷᠡᠯᠲᠦᢉᠦᠯᢉᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠵᠠᠷᠤᠳᠠᠯ ᠰᠠᠶ ᠠ ᠲᠥᢉᠦᠷᠢᢉ ᠑᠂᠕᠐᠐᠂᠐
᠑᠂᠓ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠪᠠᠩᠻᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠵᠥᠪᠰᠢᠶᠡᠷᠡᠯ ᠢ᠋ᠶᠡᠷ ᠴᠢᠳᠬᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠹᠷᠠᠨᠴᠠᠢᠢᠽ ᠪᠤᠯᠤᠨ ᠳᠤᠷᠠᠰᠬᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠵᠣᠭᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ ᠳᠡᢉᠡᠵᠢ ᠰᠢᠷᢈᠡᢉ ᠑᠐᠐
᠑᠂᠔ ᠒᠐᠑᠘ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠕ ᠐᠐᠐ ᠲᠥᢉᠦᠷᠢᢉ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠠᠭᠪᠤᠷ ᠰᠢᠷᢈᠡᢉ ᠒
᠑᠂᠕ ᠑᠙᠓᠘ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠒ ᠲᠥᢉᠦᠷᠢᢉ ᠕᠐ ᠮᠥᠩᢉᠦᠨ ᠦ᠋ ᠸᠧᠧᠻᠰᠧᠯ ᠰᠢᠷᢈᠡᢉ ᠑
᠑᠂᠖ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠬᠤᠳᠠᠯᠳᠤᠭ ᠠ ᠠᠵᠤ ᠤᠶᠢᠯᠡᠳᠪᠤᠷᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠠᠩᠻᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠮᠥᠩᢉᠦᠨ ᠦ᠋ ᠴᠧᠻ ᠰᠢᠷᢈᠡᢉ ᠑
᠑᠂᠗ ᠒᠐ ᠐᠐᠐ ᠲᠥᢉᠦᠷᠢᢉ ᠦ᠋ᠨ ᠮᠥᠩᢉᠦᠨ ᠲᠡᠮᠳᠡᢉᠲᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᢈᠡᠪ ᠰᠢᠷᢈᠡᢉ ᠑
᠑᠂᠘ ᠴᠢᠩᢉᠢᠰ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠪᠠᠷᠢᠮᠠᠯ ᠴᠣᠭᠴᠠ ᠑
᠒᠂ᠵᠠᠷᠤᠯᠭ ᠠ
᠆ ᠆ ᠆
ᠬᠣᠶᠠᠷ᠃ᢉᠦᠶᠢᠯᢉᠡᢉᠡ ᠰᠠᠩ
᠑᠂ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ
᠑᠂᠑ ᠒᠐᠒᠔ ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠦᠢᠯᠡᠳᠪᠤᠷᠢᠯᠡᢈᠦ ᠳᠤᠷᠠᠰᠬᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠵᠣᠭᠤᠰ᠂ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠰᠢᠷᢈᠡᢉ ᢉᠦᠶᠢᠴᠡᠳᢈᠡᠯ ᠢ᠋ᠶᠡᠷ
᠒᠂ᠵᠠᠷᠤᠯᠭ ᠠ
᠒᠂᠑
ᠳᠤᠷᠠᠰᠬᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠵᠣᠭᠤᠰ᠂ ᠠᠯᠲᠠ᠂ ᠮᠥᠩᢉᠦᠨ ᠭᠤᠯᠳᠤᠮᠠᠢ᠂ ᠦᠷᠢᠯ ᠮᠥᠩᢉᠦ ᠰᠢᠷᢈᠡᢉ ᠒᠔ ᠕᠕᠐
᠒᠂᠑᠂᠑ ᠬᠤᠳᠠᠯᠳᠤᠬᠤ ᠵᠣᠷᠢᠭᠤᠯᠤᠯᠲᠠ ᠪᠠᠷ ᠰᠢᠷᢈᠡᢉ ᠒᠔ ᠓᠕᠐
᠒᠂᠑᠂᠒ ᠭᠠᠳᠠᠭᠠᠳᠤ᠂ ᠳᠣᠲᠤᠭᠠᠳᠤ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠵᠣᠴᠢᠳ᠂ ᠲᠥᠯᠦᢉᠡᠯᠡᢉᠴᠢᠳ ᠲᠦ ᠳᠤᠷᠠᠰᠬᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠵᠣᠷᠢᠭᠤᠯᠤᠯᠲᠠ ᠪᠠᠷ ᠰᠢᠷᢈᠡᢉ ᠒᠐᠐
ᠭᠤᠷᠪᠠ᠃ᠪᠤᠰᠤᠳ
᠑᠂ᠦᠵᠡᠰᢈᠦᠯᠡᠩ ᠵᠣᢈᠢᠶᠠᠨ ᠪᠠᠶᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠵᠠᠷᠤᠳᠠᠯ
᠑᠂᠑ ᠴᠢᠩᢉᠢᠰ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠪᠠᠷᠢᠮᠠᠯ ᠢ᠋ ᠦᠵᠡᠰᢈᠦᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠳᠢᢉᠯᠡᢈᠦ ᠲᠠᠩᢈᠢᠮ ᠤ᠋ᠨ ᠲᠣᢈᠢᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠯᠲᠠ᠂ ᠵᠠᠰᠠᠪᠤᠷᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠵᠠᠷᠤᠳᠠᠯ ᠰᠠᠶ ᠠ ᠲᠥᢉᠦᠷᠢᢉ ᠒᠂᠙᠐᠐᠂᠐
᠆᠆᠆᠐᠆᠆᠆