Архив, албан хэрэг хөтлөлтийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай

2024 оны 01 дүгээр Улаанбаатар

сарын 12-ны өдөр хот

1 дүгээр зүйл.Архив, албан хэрэг хөтлөлтийн тухай хуулийн 12

дугаар зүйлийн 12.9 дэх хэсгийн, 13 дугаар зүйлийн 13.7 дахь хэсгийн “бичгээр” гэсний дараа “, эсхүл цахим хэлбэрээр” гэж нэмсүгэй.

2 дугаар зүйл.Архив, албан хэрэг хөтлөлтийн тухай хуулийн

дараах зүйл, хэсэг, заалтыг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулсугай:

1/4 дүгээр зүйлийн 4.1.6, 4.1.14 дэх заалт:

“4.1.6.“баримт бичиг” гэж мэдээлэл тээгчид буулгаж

тэмдэглэсэн мэдээллийг;

4.1.14.“гарын үсэг” гэж цаасан баримт бичигт зурсан

бичмэл гарын үсэг, эсхүл Цахим гарын үсгийн тухай хуулийн 4.1.10-т заасан цахим гарын үсгийг.”

2/38 дугаар зүйл:

“38 дугаар зүйл.Баримт бичгийн албан ёсны хүчинтэй байдал

38.1.Хуульд өөрөөр заагаагүй бол цаасан болон цахим баримт

бичиг нь хууль тогтоомж болон стандартаар тогтоосон баримт бичгийн бүрдлээр баталгаажна.

38.2.Цахим баримт бичиг нь цаасан баримт бичигтэй адил

хүчинтэй байх бөгөөд зөрсөн тохиолдолд анх баталгаажсан баримт бичгийн хэлбэр (цаашид “баримт бичгийн эх хувь” гэх)-ийг баримтална.

38.3.Баримт бичгийн эх хувийг цаасан, эсхүл цахим баримт

бичгийн хэлбэрт хуулбарласан тохиолдолд цаасан, эсхүл цахим баримт бичигт “хуулбар хувь” гэсэн тэмдэглэгээ хийнэ.

38.4.Энэ хуулийн 38.3-т заасан “хуулбар хувь” тэмдэглэгээтэй

баримт бичиг нь мэдээлэл, бүрдлийн хувьд баримт бичгийн эх хувьтай нийцэж байгаа тохиолдолд уг баримт бичгийг хүчинтэйд тооцно.

38.5.Баримт бичгийн эх хувь хүчингүй болсон тохиолдолд “хуулбар

хувь” тэмдэглэгээтэй баримт бичгийг хүчингүйд тооцож, бүртгэл хөтөлнө.”

3/40 дүгээр зүйлийн 40.3 дахь хэсэг:

“40.3.Мэдээллийн систем ашиглан албан хэрэг хөтөлж байгаа

тохиолдолд баримт бичгийн холбогдох өгөгдлийг мэдээллийн системд бүртгэнэ.”

4/41 дүгээр зүйл:

“41 дүгээр зүйл.Явуулах баримт бичгийг бүртгэх, илгээх

41.1.Баримт бичгийг байгууллагын ажилтнаас хүлээж авах,

бүрдлийг шалгах, бүртгэх, илгээх ажлыг бичиг хэргийн ажилтан хариуцан гүйцэтгэнэ.

41.2.Энэ хуулийн 38.1-д заасны дагуу баталгаажсан цаасан болон

цахим баримт бичгийг байгууллага төвлөрсөн байдлаар бүртгэх бөгөөд цахим баримт бичгийг энэ хуулийн 40.3-т заасны дагуу бүртгэнэ.

41.3.Хуульд өөрөөр заагаагүй, эсхүл хүлээн авагч цаасан

хэлбэрээр хүлээн авахаар хүсэлт гаргаснаас бусад тохиолдолд баримт бичгийг Нийтийн мэдээллийн ил тод байдлын тухай хуульд заасан, эсхүл хүлээн авагчийн хүлээн авах боломжтой бусад цахим хэлбэрээр илгээнэ.”

5/47 дугаар зүйл:

“47 дугаар зүйл.Цахим албан хэрэг хөтлөлт

47.1.Цахим албан хэрэг хөтлөлтөд энэ хуулийн 34.2-т заасан

албан хэрэг хөтлөлтийн нийтлэг журмыг баримтална.

47.2.Цахим баримт бичиг хадгалах хугацаа нь цаасан баримт

бичиг хадгалах хугацаанаас багагүй байна.

47.3.Цахим албан хэрэг хөтлөлтийн талаар байгууллага дараах

үүрэгтэй байна:

47.3.1.цахим албан хэрэг хөтлөлтийн систем

боловсруулах, нэвтрүүлэх, хэрэгжилтэд хяналт тавих талаар цахим хөгжлийн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага болон архив, албан хэрэг хөтлөлтийн асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллага хамтран баталсан арга зүйн зөвлөмжийг хэрэгжүүлэх;

47.3.2.энэ хуулийн 38.1-д заасан хууль тогтоомж болон

стандартаар тогтоосон баримт бичгийн бүрдлийг хангах;

47.3.3.цахим албан хэрэг хөтлөлтийн системийн

найдвартай ажиллагаа, аюулгүй байдлыг хангах;

47.3.4.техник хэрэгсэл, түүнийг хариуцах мэргэжилтнээр

хангах.

47.4.Цаасан хэлбэрээр давхар хадгалах цахим баримт бичгийн

нэр төрлийг энэ хуулийн 6.1.11-д заасан жагсаалтад тусгайлан заана.”

3 дугаар зүйл.Архив, албан хэрэг хөтлөлтийн тухай хуулийн

4 дүгээр зүйлийн 4.1.7 дахь заалтын “тогтоосон” гэснийг “тогтоож баримтжуулсан” гэж, 36 дугаар зүйлийн 36.1.2 дахь заалтын “хүчин төгөлдөр” гэснийг “хүчинтэй” гэж, 37 дугаар зүйлийн 37.1 дэх хэсгийн “цаасан болон цахим хэлбэрээр” гэснийг “хуульд өөрөөр заагаагүй бол цахим хэлбэрээр, шаардлагатай тохиолдолд цаасан хэлбэрээр” гэж, 42 дугаар зүйлийн 42.2 дахь хэсгийн “албан бичиг” гэснийг “баримт бичиг” гэж тус тус өөрчилсүгэй.

4 дүгээр зүйл.Архив, албан хэрэг хөтлөлтийн тухай хуулийн 12

дугаар зүйлийн 12.9 дэх хэсгийн “албан” гэснийг, 40 дүгээр зүйлийн 40.1 дэх хэсгийн “бүх” гэснийг тус тус хассугай.

Moehgo& Folo_ oa HeolI

᠒᠐᠒᠔ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠐᠑ ᠳ᠋ᠤᢉᠡᠷ ᠰᠠᠷ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠑᠒᠆ ᠤ᠋ᠨ ᠡᠳᠦᠷ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠡᠭᠠᠲᠤᠷ ᠬᠣᠲᠠ

ᠠᠷᢈᠢᠧ᠂ ᠠᠯᠪᠡᠨ ᢈᠡᠷᠡᢉ ᢈᠦᠲᠦᠯᠦᠯᠲᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ

ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠡᠮᠡᠯᠲᠡ᠂ ᠥᢉᠡᠷᠡᠴᠢᠯᠡᠯᠲᠡ

ᠣᠷᠤᠭᠤᠯᠬᠤ ᠲᠤᠬᠠᠢ

᠑ ᠳ᠋ᠦᢉᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ᠃ᠠᠷᢈᠢᠧ᠂ ᠠᠯᠪᠡᠨ ᢈᠡᠷᠡᢉ ᢈᠦᠲᠦᠯᠦᠯᠲᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠑᠒ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦ᠋ᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠑᠒᠂᠙ ᠳ᠋ᠡᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ ᠦ᠋ᠨ᠂ ᠑᠓ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ

᠑᠓᠂᠗ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ ᠦ᠋ᠨ «ᠪᠢᠴᠢᢉ ᠢᠶᠡᠷ» ᢉᠡᠰᠡᠨ ᠤ᠋ ᠳᠠᠷᠠᠭ ᠠ «᠂ ᠡᠰᠡᢈᠦᠯ ᠡ ᠴᠠᢈᠢᠮ ᢈᠡᠯᠪᠡᠷᠢ ᠪᠡᠷ» ᢉᠡᠵᠦ ᠨᠡᠮᠡᠰᠦᢉᠡᠢ᠃

᠒ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ᠃ᠠᠷᢈᠢᠧ᠂ ᠠᠯᠪᠡᠨ ᢈᠡᠷᠡᢉ ᢈᠦᠲᠦᠯᠦᠯᠲᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠳᠠᠷᠠᠭᠠᢈᠢ ᠵᠦ᠋ᠢᠯ᠂ ᢈᠡᠰᠡᢉ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠯᠲᠠ ᠶ᠋ᠢ ᠳᠣᠣᠷ ᠠ ᠳᠤᠷᠠᠳᠤᠭᠰᠠᠨ ᠢᠶᠠᠷ

ᠥᢉᠡᠷᠡᠴᠢᠯᠡᠨ ᠨᠠᠶᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠰᠤᠭᠠᠢ:

᠑/᠔ ᠳ᠋ᠦᢉᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠔᠂᠑᠂᠖᠂ ᠔᠂᠑᠂᠑᠔ ᠳ᠋ᠡᢈᠢ ᠵᠢᠭᠠᠯᠲᠠ:

«᠔᠂᠑᠂᠖᠂«ᠪᠡᠷᠢᠮᠲᠠ ᠪᠢᠴᠢᢉ» ᢉᠡᠵᠦ ᠮᠡᠳᠡᢉᠡᠯᠡᠯ ᠲᠡᢉᠡᢉᠡᢉᠴᠢᠳ ᠪᠡᠭᠤᠯᠭᠠᠵᠤ ᠲᠡᠮᠳᠡᢉᠯᠡᢉᠰᠡᠨ ᠮᠡᠳᠡᢉᠡᠯᠡᠯ ᠢ᠋;

᠔᠂᠑᠂᠑᠔᠂«ᠭᠠᠷ ᠤ᠋ᠨ ᠦᠰᠦᢉ» ᢉᠡᠵᠦ ᠴᠠᠭᠠᠰᠤᠨ ᠪᠡᠷᠢᠮᠲᠠ ᠪᠢᠴᠢᢉ ᠲᠦ ᠵᠢᠷᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠢᠴᠢᠮᠡᠯ ᠭᠠᠷ ᠤ᠋ᠨ ᠦᠰᠦᢉ᠂ ᠡᠰᠡᢈᠦᠯ ᠡ ᠴᠠᢈᠢᠮ ᠭᠠᠷ ᠤ᠋ᠨ

ᠦᠰᠦᢉ ᠦ᠋ᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠔᠂᠑᠂᠑᠐᠆ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠴᠠᢈᠢᠮ ᠭᠠᠷ ᠤ᠋ᠨ ᠦᠰᠦᢉ ᠢ᠋᠃»

᠒/᠓᠘ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ:

«᠓᠘ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ᠃ᠪᠡᠷᠢᠮᠲᠠ ᠪᠢᠴᠢᢉ ᠦ᠋ᠨ ᠠᠯᠪᠡᠨ ᠶᠣᠰᠤᠨ ᠤ᠋ ᢈᠦᠴᠦᠨ ᠲᠡᠢ ᠪᠡᠶᠢᠳᠠᠯ

᠓᠘᠂᠑᠂ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠥᢉᠡᠷ ᠡ ᠪᠡᠷ ᠵᠢᠭᠠᠭ ᠠ ᠦᢉᠡᠢ ᠪᠤᠯ ᠴᠠᠭᠠᠰᠤᠨ ᠪᠤᠯᠤᠨ ᠴᠠᢈᠢᠮ ᠪᠡᠷᠢᠮᠲᠠ ᠪᠢᠴᠢᢉ ᠨᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠮᠵᠢ ᠪᠤᠯᠤᠨ ᠰᠲ᠋ᠠᠨᠳᠠᠷᠲ ᠢᠶᠠᠷ

ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠡᠷᠢᠮᠲᠠ ᠪᠢᠴᠢᢉ ᠦ᠋ᠨ ᠪᠦᠷᠢᠳᠦᠯ ᠢᠶᠡᠷ ᠪᠡᠲᠤᠯᠠᠭᠠᠵᠢᠨ ᠠ᠃

᠓᠘᠂᠒᠂ᠴᠠᢈᠢᠮ ᠪᠡᠷᠢᠮᠲᠠ ᠪᠢᠴᠢᢉ ᠨᠢ ᠴᠠᠭᠠᠰᠤᠨ ᠪᠡᠷᠢᠮᠲᠠ ᠪᠢᠴᠢᢉ ᠲᠡᠢ ᠠᠳᠠᠯᠢ ᢈᠦᠴᠦᠨ ᠲᠡᠢ ᠪᠡᠶᠢᠬᠤ ᠪᠦᢉᠡᠳ ᠵᠥᠷᠢᢉᠰᠡᠨ ᠲᠣᢈᠢᠶᠠᠯᠳᠤᠯ ᠳ᠋ᠤ ᠠᠩᠬ ᠠ

ᠪᠡᠲᠤᠯᠠᠭᠠᠵᠢᠭᠰᠠᠨ ᠪᠡᠷᠢᠮᠲᠠ ᠪᠢᠴᠢᢉ ᠦ᠋ᠨ ᢈᠡᠯᠪᠡᠷᠢ (ᠴᠢᠨᠡᠭᠰᠢᠳᠠ «ᠪᠡᠷᠢᠮᠲᠠ ᠪᠢᠴᠢᢉ ᠦ᠋ᠨ ᠡᢈᠢ ᠬᠤᠪᠢ» ᢉᠡᢈᠦ)᠆ ᠶ᠋ᠢ ᠪᠡᠷᠢᠮᠲᠠᠯᠠᠨ ᠠ᠃

᠓᠘᠂᠓᠂ᠪᠡᠷᠢᠮᠲᠠ ᠪᠢᠴᠢᢉ ᠦ᠋ᠨ ᠡᢈᠢ ᠬᠤᠪᠢ ᠶ᠋ᠢ ᠴᠠᠭᠠᠰᠤᠨ᠂ ᠡᠰᠡᢈᠦᠯ ᠡ ᠴᠠᢈᠢᠮ ᠪᠡᠷᠢᠮᠲᠠ ᠪᠢᠴᠢᢉ ᠦ᠋ᠨ ᢈᠡᠯᠪᠡᠷᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠬᠠᠭᠤᠯᠪᠤᠷᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠲᠣᢈᠢᠶᠠᠯᠳᠤᠯ ᠳ᠋ᠤ

ᠴᠠᠭᠠᠰᠤᠨ᠂ ᠡᠰᠡᢈᠦᠯ ᠡ ᠴᠠᢈᠢᠮ ᠪᠡᠷᠢᠮᠲᠠ ᠪᠢᠴᠢᢉ ᠲᠦ «ᠬᠠᠭᠤᠯᠪᠤᠷᠢ ᠬᠤᠪᠢ» ᢉᠡᠰᠡᠨ ᠲᠡᠮᠳᠡᢉᠯᠡᢉᠡ ᢈᠢᠨ ᠡ᠃

᠓᠘᠂᠔᠂ᠡᠨᠡ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠓᠘᠂᠓᠆ ᠳ᠋ᠣ ᠵᠢᠭᠠᠭᠰᠠᠨ «ᠬᠠᠭᠤᠯᠪᠤᠷᠢ ᠬᠤᠪᠢ» ᠲᠡᠮᠳᠡᢉᠯᠡᢉᠡ ᠲᠡᠢ ᠪᠡᠷᠢᠮᠲᠠ ᠪᠢᠴᠢᢉ ᠨᠢ ᠮᠡᠳᠡᢉᠡᠯᠡᠯ᠂ ᠪᠦᠷᠢᠳᠦᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠬᠤᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ

ᠪᠡᠷᠢᠮᠲᠠ ᠪᠢᠴᠢᢉ ᠦ᠋ᠨ ᠡᢈᠢ ᠬᠤᠪᠢ ᠲᠠᠢ ᠨᠡᠶᠢᠴᠡᠵᠦ ᠪᠡᠶᠢᠭ ᠠ ᠲᠣᢈᠢᠶᠠᠯᠳᠤᠯ ᠳ᠋ᠤ ᠤᠭ ᠪᠡᠷᠢᠮᠲᠠ ᠪᠢᠴᠢᢉ ᠢ᠋ ᢈᠦᠴᠦᠨ ᠲᠡᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠲᠣᠭᠠᠴᠠᠨ ᠠ᠃

᠓᠘᠂᠕᠂ᠪᠡᠷᠢᠮᠲᠠ ᠪᠢᠴᠢᢉ ᠦ᠋ᠨ ᠡᢈᠢ ᠬᠤᠪᠢ ᢈᠦᠴᠦᠨ ᠦᢉᠡᠢ ᠪᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠲᠣᢈᠢᠶᠠᠯᠳᠤᠯ ᠳ᠋ᠤ «ᠬᠠᠭᠤᠯᠪᠤᠷᠢ ᠬᠤᠪᠢ» ᠲᠡᠮᠳᠡᢉᠯᠡᢉᠡ ᠲᠡᠢ ᠪᠡᠷᠢᠮᠲᠠ ᠪᠢᠴᠢᢉ ᠢ᠋ ᢈᠦᠴᠦᠨ

ᠦᢉᠡᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠲᠣᠭᠠᠴᠠᠵᠤ᠂ ᠪᠦᠷᠢᠳᢈᠡᠯ ᢈᠦᠲᠦᠯᠦᠨ ᠡ᠃»

᠓/᠔᠐ ᠳ᠋ᠦᢉᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠔᠐᠂᠓ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ:

«᠔᠐᠂᠓᠂ᠮᠡᠳᠡᢉᠡᠯᠡᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠰᠢᠰᠲ᠋ᠧᠮ ᠠᠰᠢᠭᠯᠠᠨ ᠠᠯᠪᠡᠨ ᢈᠡᠷᠡᢉ ᢈᠦᠲᠦᠯᠵᠦ ᠪᠡᠶᠢᠭ ᠠ ᠲᠣᢈᠢᠶᠠᠯᠳᠤᠯ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠡᠷᠢᠮᠲᠠ ᠪᠢᠴᠢᢉ ᠦ᠋ᠨ ᠬᠣᠯᠪᠤᠭᠳᠠᠬᠤ ᠥᢉᢉᠦᢉᠳᠡᠯ ᠢ᠋ ᠮᠡᠳᠡᢉᠡᠯᠡᠯ ᠦ᠋ᠨ

ᠰᠢᠰᠲ᠋ᠧᠮ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠦᠷᠢᠳᢈᠡᠨ ᠡ᠃»

᠔/᠔᠑ ᠳ᠋ᠦᢉᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ:

«᠔᠑ ᠳ᠋ᠦᢉᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ᠃ᠶᠠᠪᠤᠭᠤᠯᠬᠤ ᠪᠡᠷᠢᠮᠲᠠ ᠪᠢᠴᠢᢉ ᠢ᠋ ᠪᠦᠷᠢᠳᢈᠡᢈᠦ᠂ ᠢᠯᠡᢉᠡᢈᠦ

᠔᠑᠂᠑᠂ᠪᠡᠷᠢᠮᠲᠠ ᠪᠢᠴᠢᢉ ᠢ᠋ ᠪᠡᠶᠢᠭᠤᠯᠤᠯᠭ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ ᠡᠴᠠ ᢈᠦᠯᠢᠶᠡᠵᠦ ᠠᠪᠬᠤ᠂ ᠪᠦᠷᠢᠳᠦᠯ ᠢ᠋ ᠰᠢᠯᠭᠠᠬᠤ᠂ ᠪᠦᠷᠢᠳᢈᠡᢈᠦ᠂ ᠢᠯᠡᢉᠡᢈᠦ ᠠᠵᠢᠯ ᠢ᠋ ᠪᠢᠴᠢᢉ

ᢈᠡᠷᠡᢉ ᠦ᠋ᠨ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ ᠬᠠᠷᠢᠭᠤᠴᠠᠨ ᢉᠦᠶᠢᠴᠡᠳᢈᠡᠨ ᠡ᠃

᠔᠑᠂᠒᠂ᠡᠨᠡ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠓᠘᠂᠑᠆ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠢᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠤ᠋ ᠳᠠᠭᠠᠭᠤ ᠪᠡᠲᠤᠯᠠᠭᠠᠵᠢᠭᠰᠠᠨ ᠴᠠᠭᠠᠰᠤᠨ ᠪᠤᠯᠤᠨ ᠴᠠᢈᠢᠮ ᠪᠡᠷᠢᠮᠲᠠ ᠪᠢᠴᠢᢉ ᠢ᠋ ᠪᠡᠶᠢᠭᠤᠯᠤᠯᠭ ᠠ ᠲᠥᠪᠯᠡᠷᠡᢉᠰᠡᠨ

ᠪᠡᠶᠢᠳᠠᠯ ᠢᠶᠠᠷ ᠪᠦᠷᠢᠳᢈᠡᢈᠦ ᠪᠦᢉᠡᠳ ᠴᠠᢈᠢᠮ ᠪᠡᠷᠢᠮᠲᠠ ᠪᠢᠴᠢᢉ ᠢ᠋ ᠡᠨᠡ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠔᠐᠂᠓᠆ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠤ᠋ ᠳᠠᠭᠠᠭᠤ ᠪᠦᠷᠢᠳᢈᠡᠨ ᠡ᠃

᠔᠑᠂᠓᠂ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠥᢉᠡᠷ ᠡ ᠪᠡᠷ ᠵᠢᠭᠠᠭ ᠠ ᠦᢉᠡᠢ᠂ ᠡᠰᠡᢈᠦᠯ ᠡ ᢈᠦᠯᠢᠶᠡᠨ ᠠᠪᠤᠭᠴᠢ ᠴᠠᠭᠠᠰᠤᠨ ᢈᠡᠯᠪᠡᠷᠢ ᠪᠡᠷ ᢈᠦᠯᠢᠶᠡᠨ ᠠᠪᠬᠤ ᠪᠡᠷ ᢈᠦᠰᠡᠯᠲᠡ ᠭᠠᠷᠬᠠᠭᠰᠠᠨ ᠡᠴᠠ

ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠲᠣᢈᠢᠶᠠᠯᠳᠤᠯ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠡᠷᠢᠮᠲᠠ ᠪᠢᠴᠢᢉ ᠢ᠋ ᠨᠡᠶᠢᠲᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠮᠡᠳᠡᢉᠡᠯᠡᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠢᠯᠡ ᠲᠣᠳᠤ ᠪᠡᠶᠢᠳᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠭᠰᠠᠨ᠂ ᠡᠰᠡᢈᠦᠯ ᠡ ᢈᠦᠯᠢᠶᠡᠨ ᠠᠪᠤᠭᠴᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ

ᢈᠦᠯᠢᠶᠡᠨ ᠠᠪᠬᠤ ᠪᠤᠯᠤᠮᠵᠢ ᠲᠠᠢ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠴᠠᢈᠢᠮ ᢈᠡᠯᠪᠡᠷᠢ ᠪᠡᠷ ᠢᠯᠡᢉᠡᠨ ᠡ᠃»

᠕/᠔᠗ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ:

«᠔᠗ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ᠃ᠴᠠᢈᠢᠮ ᠠᠯᠪᠡᠨ ᢈᠡᠷᠡᢉ ᢈᠦᠲᠦᠯᠦᠯᠲᠡ

᠔᠗᠂᠑᠂ᠴᠠᢈᠢᠮ ᠠᠯᠪᠡᠨ ᢈᠡᠷᠡᢉ ᢈᠦᠲᠦᠯᠦᠯᠲᠡ ᠳ᠋ᠦ ᠡᠨᠡ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠓᠔᠂᠒᠆ ᠲᠤ ᠵᠢᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠠᠯᠪᠡᠨ ᢈᠡᠷᠡᢉ ᢈᠦᠲᠦᠯᠦᠯᠲᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠨᠡᠶᠢᠲᠡᠯᠢᢉ ᠵᠢᠷᠤᠮ ᠢ᠋

ᠪᠡᠷᠢᠮᠲᠠᠯᠠᠨ ᠠ᠃

᠔᠗᠂᠒᠂ᠴᠠᢈᠢᠮ ᠪᠡᠷᠢᠮᠲᠠ ᠪᠢᠴᠢᢉ ᠬᠠᠳᠠᠭᠠᠯᠠᠬᠤ ᠬᠤᠭᠤᠴᠠᠭ ᠠ ᠨᠢ ᠴᠠᠭᠠᠰᠤᠨ ᠪᠡᠷᠢᠮᠲᠠ ᠪᠢᠴᠢᢉ ᠬᠠᠳᠠᠭᠠᠯᠠᠬᠤ ᠬᠤᠭᠤᠴᠠᠭᠠᠨ ᠡᠴᠠ ᠪᠡᠭ ᠠ ᠦᢉᠡᠢ ᠪᠡᠶᠢᠨ ᠠ᠃

᠔᠗᠂᠓᠂ᠴᠠᢈᠢᠮ ᠠᠯᠪᠡᠨ ᢈᠡᠷᠡᢉ ᢈᠦᠲᠦᠯᠦᠯᠲᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠠᠯ ᠡ ᠪᠡᠷ ᠪᠡᠶᠢᠭᠤᠯᠤᠯᠭ ᠠ ᠳᠠᠷᠠᠭᠠᢈᠢ ᠡᢉᠦᠷᢉᠡ ᠲᠡᠢ ᠪᠡᠶᠢᠨ ᠠ:

᠔᠗᠂᠓᠂᠑᠂ᠴᠠᢈᠢᠮ ᠠᠯᠪᠡᠨ ᢈᠡᠷᠡᢉ ᢈᠦᠲᠦᠯᠦᠯᠲᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠰᠢᠰᠲ᠋ᠧᠮ ᠪᠤᠯᠪᠡᠰᠤᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ᠂ ᠨᠡᠪᠲᠡᠷᠡᢉᠦᠯᢈᠦ᠂ ᢈᠡᠷᠡᢉᠵᠢᠯᠲᠡ ᠳ᠋ᠦ ᢈᠢᠨᠠᠯᠲᠠ ᠲᠠᠯᠪᠢᠬᠤ ᠲᠠᠯ ᠡ ᠪᠡᠷ

ᠴᠠᢈᠢᠮ ᢈᠦᢉᠵᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠠᠰᠠᠭᠤᠳᠠᠯ ᠡᠷᢈᠢᠯᠡᢉᠰᠡᠨ ᠲᠥᠷᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠵᠠᢈᠢᠷᠭᠠᠨ ᠤ᠋ ᠲᠥᠪ ᠪᠡᠶᠢᠭᠤᠯᠤᠯᠭ ᠠ ᠪᠤᠯᠤᠨ ᠠᠷᢈᠢᠧ᠂ ᠠᠯᠪᠡᠨ ᢈᠡᠷᠡᢉ ᢈᠦᠲᠦᠯᠦᠯᠲᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠠᠰᠠᠭᠤᠳᠠᠯ ᠬᠠᠷᠢᠭᠤᠴᠠᠭᠰᠠᠨ

ᠲᠥᠷᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠵᠠᢈᠢᠷᠭᠠᠨ ᠤ᠋ ᠪᠡᠶᠢᠭᠤᠯᠤᠯᠭ ᠠ ᠬᠠᠮᠲᠤᠷᠠᠨ ᠪᠡᠲᠤᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠠᠷᠭ ᠠ ᠵᠦ᠋ᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠵᠥᠪᠯᠡᠮᠵᠢ ᠶ᠋ᠢ ᢈᠡᠷᠡᢉᠵᠢᢉᠦᠯᢈᠦ;

᠔᠗᠂᠓᠂᠒᠂ᠡᠨᠡ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠓᠘᠂᠑᠆ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠮᠵᠢ ᠪᠤᠯᠤᠨ ᠰᠲ᠋ᠠᠨᠳᠠᠷᠲ ᠢᠶᠡᠷ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠡᠷᠢᠮᠲᠠ ᠪᠢᠴᠢᢉ ᠦ᠋ᠨ

ᠪᠦᠷᠢᠳᠦᠯ ᠢ᠋ ᠬᠠᠩᠭᠠᠬᠤ;

᠔᠗᠂᠓᠂᠓᠂ᠴᠠᢈᠢᠮ ᠠᠯᠪᠡᠨ ᢈᠡᠷᠡᢉ ᢈᠦᠲᠦᠯᠦᠯᠲᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠰᠢᠰᠲ᠋ᠧᠮ ᠦ᠋ᠨ ᠨᠠᠶᠢᠳᠠᠪᠤᠷᠢᠲᠠᠢ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭ ᠠ᠂ ᠠᠶᠤᠯ ᠤᠢᢉᠡᠢ ᠪᠡᠶᠢᠳᠠᠯ ᠢ᠋ ᠬᠠᠩᠭᠠᠬᠤ;

᠔᠗᠂᠓᠂᠔᠂ᠲᠧᢈᠨᠢᢉ ᢈᠡᠷᠡᢉᠰᠡᠯ᠂ ᠲᠡᢉᠦᠨ ᠢ᠋ ᠬᠠᠷᠢᠭᠤᠴᠠᠬᠤ ᠮᠡᠷᢉᠡᠵᠢᠯᠲᠡᠨ ᠢᠶᠡᠷ ᠬᠠᠩᠭᠠᠬᠤ᠃

᠔᠗᠂᠔᠂ᠴᠠᠭᠠᠰᠤᠨ ᢈᠡᠯᠪᠡᠷᠢ ᠪᠡᠷ ᠳᠠᠪᠬᠤᠷ ᠬᠠᠳᠠᠭᠠᠯᠠᠬᠤ ᠴᠠᢈᠢᠮ ᠪᠡᠷᠢᠮᠲᠠ ᠪᠢᠴᠢᢉ ᠦ᠋ᠨ ᠨᠡᠷ ᠡ ᠲᠥᠷᠦᠯ ᠢ᠋ ᠡᠨᠡ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠖᠂᠑᠂᠑᠑᠆ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠭᠰᠠᠨ

ᠵᠢᠭᠰᠠᠭᠠᠯᠲᠠ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠤᠰᠬᠠᠶᠢᠯᠠᠨ ᠵᠢᠭᠠᠨ ᠠ᠃»

᠓ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ᠃ᠠᠷᢈᠢᠧ᠂ ᠠᠯᠪᠡᠨ ᢈᠡᠷᠡᢉ ᢈᠦᠲᠦᠯᠦᠯᠲᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠔ ᠳ᠋ᠦᢉᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠔᠂᠑᠂᠗ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᠵᠢᠭᠠᠯᠲᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ «ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠭᠰᠠᠨ»

ᢉᠡᠰᠡᠨ ᠢ᠋ «ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠵᠤ ᠪᠡᠷᠢᠮᠲᠠᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ» ᢉᠡᠵᠦ᠂ ᠓᠖ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠓᠖᠂᠑᠂᠒ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᠵᠢᠭᠠᠯᠲᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ «ᢈᠦᠴᠦᠨ ᠲᠡᢉᠦᠯᠳᠡᠷ» ᢉᠡᠰᠡᠨ ᠢ᠋ «ᢈᠦᠴᠦᠨ ᠲᠡᠢ» ᢉᠡᠵᠦ᠂

᠓᠗ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠓᠗᠂᠑ ᠳ᠋ᠡᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ ᠦ᠋ᠨ «ᠴᠠᠭᠠᠰᠤᠨ ᠪᠤᠯᠤᠨ ᠴᠠᢈᠢᠮ ᢈᠡᠯᠪᠡᠷᠢ ᠪᠡᠷ» ᢉᠡᠰᠡᠨ ᠢ᠋ «ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠥᢉᠡᠷ ᠡ ᠪᠡᠷ ᠵᠢᠭᠠᠭ ᠠ ᠤᠢᢉᠡᠢ ᠪᠤᠯ ᠴᠠᢈᠢᠮ

ᢈᠡᠯᠪᠡᠷᠢ ᠪᠡᠷ᠂ ᠱᠠᠭᠠᠷᠳᠠᠯᠭ ᠠ ᠲᠠᠢ ᠲᠣᢈᠢᠶᠠᠯᠳᠤᠯ ᠳ᠋ᠤ ᠴᠠᠭᠠᠰᠤᠨ ᢈᠡᠯᠪᠡᠷᠢ ᠪᠡᠷ» ᢉᠡᠵᠦ᠂ ᠔᠒ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠔᠒᠂᠒ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ ᠦ᠋ᠨ «ᠠᠯᠪᠡᠨ ᠪᠢᠴᠢᢉ» ᢉᠡᠰᠡᠨ ᠢ᠋

«ᠪᠡᠷᠢᠮᠲᠠ ᠪᠢᠴᠢᢉ» ᢉᠡᠵᠦ ᠲᠤᠰ ᠲᠤᠰ ᠥᢉᠡᠷᠡᠴᠢᠯᠡᠰᠦᢉᠡᠢ᠃

᠔ ᠳ᠋ᠦᢉᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ᠃ᠠᠷᢈᠢᠧ᠂ ᠠᠯᠪᠡᠨ ᢈᠡᠷᠡᢉ ᢈᠦᠲᠦᠯᠦᠯᠲᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠑᠒ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠑᠒᠂᠙ ᠳ᠋ᠡᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ ᠦ᠋ᠨ «ᠠᠯᠪᠡᠨ» ᢉᠡᠰᠡᠨ ᠢ᠋᠂

᠔᠐ ᠳ᠋ᠦᢉᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠔᠐᠂᠑ ᠳ᠋ᠡᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ ᠦ᠋ᠨ «ᠪᠦᢈᠦ» ᢉᠡᠰᠡᠨ ᠢ᠋ ᠲᠤᠰ ᠲᠤᠰ ᠬᠠᠰᠤᠰᠤᠭᠠᠢ᠃

ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ

ᠶᠡᢈᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠳᠠᠷᠤᠭ ᠠ ᠭᠣ᠋᠂ᠽᠠᠨᠳᠠᠨᠰᠢᠲᠠᠷ ᠠ