Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай
2023 оны 11 дүгээр Улаанбаатар
сарын 10-ны өдөр хот
1 дүгээр зүйл.Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай
хуульд доор дурдсан агуулгатай дараах хэсэг, заалт нэмсүгэй:
1/18 дугаар зүйлийн 18.13, 18.14 дэх хэсэг:
“18.13.Засгийн газар, аймаг, нийслэлийн болон Монгол Улсад
байрладаг албан татвар төлөгчийн дотоодын үнэт цаасны анхдагч болон хоёрдогч зах зээлд нээлттэй арилжаалсан өрийн хэрэгсэл /бонд/, хувьцаа, бусад үнэт цаасыг Монгол Улсад байрладаггүй албан татвар төлөгч борлуулсны орлогод албан татвар ногдуулах орлогыг энэ хуулийн 18.3-т заасны дагуу тодорхойлно.
18.14.Дотоодын үнэт цаасны анхдагч болон хоёрдогч зах зээлд
нээлттэй арилжаалсан Засгийн газар, аймаг, нийслэлийн болон Монгол Улсад байрладаг албан татвар төлөгчийн өрийн хэрэгсэл /бонд/, хувьцаа, бусад үнэт цаасыг борлуулсны орлогод албан татвар ногдуулах орлогыг тодорхойлох, суутган тооцох, төсөвт төлөх, тайлагнах журмыг санхүү, төсвийн асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишүүн, Санхүүгийн зохицуулах хорооны дарга хамтран батална.”
2/22 дугаар зүйлийн 22.5.15-22.5.17 дахь заалт:
“22.5.15.oрон нутагт шинээр барьсан нийтийн
зориулалттай орон сууц борлуулсны орлогод ногдох албан татварыг нийслэлийн Багануур, Багахангай, Налайх дүүрэг, Дархан-Уул болон Орхон аймгийн төвийн сумын хилийн цэсийн дотор 2024-2026 онд 50 хувиар, 2027-2029 онд 20 хувиар, эдгээрээс бусад аймаг, сумын хилийн цэсийн дотор 2024-2026 онд 90 хувиар, 2027-2029 онд 50 хувиар;
22.5.16.нийслэлийн Багануур, Багахангай, Налайх
дүүрэг болон аймаг, сумын хилийн цэсийн дотор баригдсан нийтийн зориулалттай орон сууцны барилгад хүн амьдран суух зориулалтаар орон сууц түрээслүүлсний орлогод ногдох албан татварыг 2024-2026 онд 90 хувиар, 2027-2029 онд 50 хувиар;
22.5.17.дотоодын үнэт цаасны анхдагч, хоёрдогч зах
зээлд нээлттэй арилжаалсан өрийн хэрэгсэл /бонд/, хувьцаа, бусад үнэт
цаас борлуулсны орлогод ногдох албан татварыг 2024-2026 онд 90 хувиар, 2027-2029 онд 50 хувиар.”
3/24 дүгээр зүйлийн 24.5 дахь хэсэг:
“24.5.Дотоодын үнэт цаасны анхдагч болон хоёрдогч зах зээлд
нээлттэй арилжаалсан Засгийн газар, аймаг, нийслэлийн болон Монгол Улсад байрладаг албан татвар төлөгчийн өрийн хэрэгсэл /бонд/, хувьцаа, бусад үнэт цаас борлуулсны орлогод ногдуулах албан татварыг Үнэт цаасны зах зээлийн тухай хуулийн 24.1.9, 24.1.10-т заасан зохицуулалттай үйл ажиллагаа эрхлэгч этгээд суутган, төсөвт төлж тайлагнана.”
2 дугаар зүйл.Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай
хуулийн 20 дугаар зүйлийн 20.2.4 дэх заалтын “18.6.8-д” гэснийг “18.6.8, 18.13-т” гэж, 26 дугаар зүйлийн 26.15 дахь хэсгийн “22.5.11-д” гэснийг “22.5.11, 22.5.14, 22.5.15, 22.5.16-д” гэж, “төсөлд” гэснийг “төсөл, үйл ажиллагаанд” гэж, “төслийн” гэснийг “төсөл, үйл ажиллагааны” гэж, 24 дүгээр зүйлийн 24.5 дахь хэсгийн дугаарыг “24.6” гэж тус тус өөрчилсүгэй.
3 дугаар зүйл.Энэ хуулийн 1 дүгээр зүйлийн 2 дахь заалт буюу
22 дугаар зүйлийн 22.5.15, 22.5.16 дахь заалтыг 2024 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн 2030 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдөр хүртэл, 1 дүгээр зүйлийн 2 дахь заалт буюу 22 дугаар зүйлийн 22.5.17 дахь заалтыг 2024 оны 07 дугаар сарын 01-ний өдрөөс эхлэн 2030 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдөр хүртэл, 1 дүгээр зүйлийн 1 дэх заалт буюу 18 дугаар зүйлийн 18.13, 18.14 дэх хэсэг, мөн зүйлийн 3 дахь заалт буюу 24 дүгээр зүйлийн 24.5 дахь хэсэг, 2 дугаар зүйлийн 20.2.4 дэх заалт, 24.5 дахь хэсгийн дугаарын өөрчлөлтийг 2024 оны 07 дугаар сарын 01-ний өдрөөс эхлэн, мөн зүйлийн 26.15 дахь хэсгийг 2024 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн тус тус дагаж мөрдөнө.
Moehgo& Folo_ oa HeolI
᠒᠐᠒᠓ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠑᠑ ᠳ᠋ᠤᢉᠡᠷ ᠰᠠᠷ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠑᠐᠆ ᠤ᠋ ᠡᠳᠦᠷ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ᠬᠣᠲᠠ
ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠨᠢᢉᠡᠴᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ
ᠲᠠᠲᠠᠪᠤᠷᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠡᠮᠡᠯᠲᠡ᠂ ᠥᢉᠡᠷᠡᠴᠢᠯᠡᠯᠲᠡ
ᠣᠷᠤᠭᠤᠯᠬᠤ ᠲᠤᠬᠠᠢ
᠑ ᠳ᠋ᠤᢉᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ᠃ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠨᠢᢉᠡᠴᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠠᠲᠠᠪᠤᠷᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠣᠣᠷ ᠠ ᠳᠤᠷᠠᠳᠤᠭᠰᠠᠨ ᠠᠭᠤᠯᠭ ᠠ ᠲᠠᠢ
ᠳᠠᠷᠠᠭᠠᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠯᠲᠠ ᠨᠡᠮᠡᠰᠦᢉᠡᠢ:
᠑/᠑᠘ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠑᠘᠂᠑᠓᠂ ᠑᠘᠂᠑᠔ ᠳ᠋ᠡᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ:
« ᠑᠘᠂᠑᠓᠂ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠤ᠋ᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ᠂ ᠠᠶᠢᠮᠠᠭ᠂ ᠨᠡᠶᠢᠰᠯᠡᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠪᠤᠯᠤᠨ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠲᠤ ᠪᠠᠶᠢᠷᠢᠯᠠᠳᠠᠭ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠠᠲᠠᠪᠤᠷᠢ ᠲᠥᠯᠦᢉᠴᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠳᠣᠲᠤᠭᠠᠳᠤ ᠶ᠋ᠢᠨ
ᠦᠨᠡᠲᠦ ᠴᠠᠭᠠᠰᠤᠨ ᠤ᠋ ᠠᠩᠬᠠᠳᠠᠭᠴᠢ ᠪᠤᠯᠤᠨ ᠬᠣᠶᠠᠷᠳᠠᠭᠴᠢ ᠵᠠᠬ ᠠ ᠵᠡᢉᠡᠯᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠨᠡᢉᠡᢉᠡᠯᠳᠡᠳᠡᠢ ᠠᠷᠠᠯᠵᠢᠶᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠥᠷᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᢈᠡᠷᠡᢉᠰᠡᠯ /ᠪᠤᠨᠳ᠋/᠂ ᠬᠤᠪᠢᠴᠠᠭ ᠠ᠂ ᠪᠤᠰᠤᠳ
ᠦᠨᠡᠲᠦ ᠴᠠᠭᠠᠰᠤ ᠶ᠋ᠢ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠲᠤ ᠪᠠᠶᠢᠷᠢᠯᠠᠳᠠᠭ ᠦᢉᠡᠢ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠠᠲᠠᠪᠤᠷᠢ ᠲᠥᠯᠦᢉᠴᠢ ᠪᠤᠷᠤᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠤ᠋ ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ ᠳ᠋ᠤ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠠᠲᠠᠪᠤᠷᠢ ᠨᠣᠭᠳᠠᠭᠤᠯᠬᠤ
ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ ᠶ᠋ᠢ ᠡᠨᠡ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠑᠘᠂᠓᠆ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠤ᠋ ᠳᠠᠭᠠᠭᠤ ᠲᠣᠳᠤᠷᠬᠠᠶᠢᠯᠠᠨ ᠠ᠃
᠑᠘᠂᠑᠔᠂ᠳᠣᠲᠤᠭᠠᠳᠤ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠦᠨᠡᠲᠦ ᠴᠠᠭᠠᠰᠤᠨ ᠤ᠋ ᠠᠩᠬᠠᠳᠠᠭᠴᠢ ᠪᠤᠯᠤᠨ ᠬᠣᠶᠠᠷᠳᠠᠭᠴᠢ ᠵᠠᠬ ᠠ ᠵᠡᢉᠡᠯᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠨᠡᢉᠡᢉᠡᠯᠳᠡᠳᠡᠢ ᠠᠷᠠᠯᠵᠢᠶᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠤ᠋ᠨ
ᠭᠠᠵᠠᠷ᠂ ᠠᠶᠢᠮᠠᠭ᠂ ᠨᠡᠶᠢᠰᠯᠡᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠪᠤᠯᠤᠨ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠲᠤ ᠪᠠᠶᠢᠷᠢᠯᠠᠳᠠᠭ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠠᠲᠠᠪᠤᠷᠢ ᠲᠥᠯᠦᢉᠴᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠥᠷᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᢈᠡᠷᠡᢉᠰᠡᠯ /ᠪᠤᠨᠳ᠋/᠂ ᠬᠤᠪᠢᠴᠠᠭ ᠠ᠂ ᠪᠤᠰᠤᠳ
ᠦᠨᠡᠲᠦ ᠴᠠᠭᠠᠰᠤ ᠶ᠋ᠢ ᠪᠤᠷᠤᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠤ᠋ ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ ᠳ᠋ᠤ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠠᠲᠠᠪᠤᠷᠢ ᠨᠣᠭᠳᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ ᠶ᠋ᠢ ᠲᠣᠳᠤᠷᠬᠠᠶᠢᠯᠠᠬᠤ᠂ ᠰᠠᠭᠤᠳᠬᠠᠨ ᠲᠣᠭᠠᠴᠠᠬᠤ᠂ ᠲᠥᠰᠦᠪ ᠲᠦ
ᠲᠥᠯᠦᢈᠦ᠂ ᠲᠠᠶᠢᠯᠤᠩᠨᠠᠬᠤ ᠵᠢᠷᠤᠮ ᠢ᠋ ᠰᠠᠩᢈᠦᠦ᠂ ᠲᠥᠰᠦᠪ ᠦ᠋ᠨ ᠠᠰᠠᠭᠤᠳᠠᠯ ᠡᠷᢈᠢᠯᠡᢉᠰᠡᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠤ᠋ᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠤ᠋ᠨ ᢉᠡᠰᠢᢉᠦᠨ᠂ ᠰᠠᠩᢈᠦᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠵᠣᢈᠢᠴᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠬᠣᠷᠢᠶᠠᠨ ᠤ᠋
ᠳᠠᠷᠤᠭ ᠠ ᠬᠠᠮᠲᠤᠷᠠᠨ ᠪᠠᠲᠤᠯᠠᠨ ᠠ᠃»
᠒/᠒᠒ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠒᠒᠂᠕᠂᠑᠕᠆᠒᠒᠂᠕᠂᠑᠗ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᠵᠢᠭᠠᠯᠲᠠ:
« ᠒᠒᠂᠕᠂᠑᠕᠂ᠣᠷᠣᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠲᠤ ᠰᠢᠨ ᠡ ᠪᠠᠷ ᠪᠠᠷᠢᠭᠰᠠᠨ ᠨᠡᠶᠢᠲᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠵᠣᠷᠢᠭᠤᠯᠤᠯᠲᠠ ᠲᠠᠢ ᠣᠷᠤᠨ ᠰᠠᠭᠤᠴᠠ ᠪᠤᠷᠤᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠤ᠋ ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ ᠳ᠋ᠤ
ᠨᠣᠭᠳᠠᠬᠤ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠠᠲᠠᠪᠤᠷᠢ ᠶ᠋ᠢ ᠨᠡᠶᠢᠰᠯᠡᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠪᠠᠭᠠᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠭᠠᠬᠠᠩᠭᠠᠢ᠂ ᠨᠠᠯᠠᠶᠢᠬᠤ ᠳᠡᢉᠦᠷᢉᠡ᠂ ᠳᠠᠷᠬᠠᠨ ᠆ ᠠᠭᠤᠯᠠ ᠪᠤᠯᠤᠨ ᠣᠷᠬᠤᠨ ᠠᠶᠢᠮᠠᠭ ᠤ᠋ᠨ ᠲᠥᠪ ᠦ᠋ᠨ ᠰᠤᠮᠤ ᠶ᠋ᠢᠨ
ᢈᠢᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠼᠧᠰᠧ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠳᠣᠲᠤᠷ ᠠ ᠒᠐᠒᠔᠆ ᠒᠐᠒᠖ ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠕᠐ ᠬᠤᠪᠢ ᠪᠠᠷ᠂ ᠒᠐᠒᠗᠆ ᠒᠐᠒᠙ ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠒᠐ ᠬᠤᠪᠢ ᠪᠠᠷ᠂ ᠡᠳᠡᢉᠡᠷ ᠡᠴᠡ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠠᠶᠢᠮᠠᠭ᠂ ᠰᠤᠮᠤ ᠶ᠋ᠢᠨ
ᢈᠢᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠼᠧᠰᠧ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠳᠣᠲᠤᠷ ᠠ ᠒᠐᠒᠔᠆᠒᠐᠒᠖ ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠙᠐ ᠬᠤᠪᠢ ᠪᠠᠷ᠂ ᠒᠐᠒᠗᠆᠒᠐᠒᠙ ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠕᠐ ᠬᠤᠪᠢ ᠪᠠᠷ;
᠒᠒᠂᠕᠂᠑᠖᠂ᠨᠡᠶᠢᠰᠯᠡᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠪᠠᠭᠠᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠭᠠᠬᠠᠩᠭᠠᠢ᠂ ᠨᠠᠯᠠᠶᠢᠬᠤ ᠳᠡᢉᠦᠷᢉᠡ ᠪᠤᠯᠤᠨ ᠠᠶᠢᠮᠠᠭ᠂ ᠰᠤᠮᠤ ᠶ᠋ᠢᠨ ᢈᠢᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠼᠧᠰᠧ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠳᠣᠲᠤᠷ ᠠ
ᠪᠠᠷᠢᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠨᠡᠶᠢᠲᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠵᠣᠷᠢᠭᠤᠯᠤᠯᠲᠠ ᠲᠠᠢ ᠣᠷᠤᠨ ᠰᠠᠭᠤᠴᠠ ᠢ᠋ᠢᠨ ᠪᠠᠷᠢᠯᠭ ᠠ ᠳ᠋ᠤ ᢈᠦᠮᠦᠨ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠨ ᠰᠠᠭᠤᠬᠤ ᠵᠣᠷᠢᠭᠤᠯᠤᠯᠲᠠ ᠪᠠᠷ ᠣᠷᠤᠨ ᠰᠠᠭᠤᠴᠠ ᠲᠦᠷᠢᠶᠡᠰᠦᠯᠡᢉᠦᠯᠦᢉᠰᠡᠨ ᠦ᠋
ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠣᠭᠳᠠᠬᠤ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠠᠲᠠᠪᠤᠷᠢ ᠶ᠋ᠢ ᠒᠐᠒᠔᠆᠒᠐᠒᠖ ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠙᠐ ᠬᠤᠪᠢ ᠪᠠᠷ᠂ ᠒᠐᠒᠗᠆᠒᠐᠒᠙ ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠕᠐ ᠬᠤᠪᠢ ᠪᠠᠷ;
᠒᠒᠂᠕᠂᠑᠗᠂ᠳᠣᠲᠤᠭᠠᠳᠤ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠦᠨᠡᠲᠦ ᠴᠠᠭᠠᠰᠤᠨ ᠤ᠋ ᠠᠩᠬᠠᠳᠠᠭᠴᠢ᠂ ᠬᠣᠶᠠᠷᠳᠠᠭᠴᠢ ᠵᠠᠬ ᠠ ᠵᠡᢉᠡᠯᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠨᠡᢉᠡᢉᠡᠯᠳᠡᠳᠡᠢ ᠠᠷᠠᠯᠵᠢᠶᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠥᠷᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ
ᢈᠡᠷᠡᢉᠰᠡᠯ /ᠪᠤᠨᠳ᠋/᠂ ᠬᠤᠪᠢᠴᠠᠭ ᠠ᠂ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠦᠨᠡᠲᠦ ᠴᠠᠭᠠᠰᠤ ᠪᠤᠷᠤᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠤ᠋ ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠣᠭᠳᠠᠬᠤ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠠᠲᠠᠪᠤᠷᠢ ᠶ᠋ᠢ ᠒᠐᠒᠔᠆᠒᠐᠒᠖ ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ
᠙᠐ ᠬᠤᠪᠢ ᠪᠠᠷ᠂ ᠒᠐᠒᠗᠆ ᠒᠐᠒᠙ ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠕᠐ ᠬᠤᠪᠢ ᠪᠠᠷ᠃»
᠓/᠒᠔ ᠳ᠋ᠤᢉᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠒᠔᠂᠕ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ:
« ᠒᠔᠂᠕᠂ᠳᠣᠲᠤᠭᠠᠳᠤ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠦᠨᠡᠲᠦ ᠴᠠᠭᠠᠰᠤᠨ ᠤ᠋ ᠠᠩᠬᠠᠳᠠᠭᠴᠢ ᠪᠤᠯᠤᠨ ᠬᠣᠶᠠᠷᠳᠠᠭᠴᠢ ᠵᠠᠬ ᠠ ᠵᠡᢉᠡᠯᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠨᠡᢉᠡᢉᠡᠯᠳᠡᠳᠡᠢ ᠠᠷᠠᠯᠵᠢᠶᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠤ᠋ᠨ
ᠭᠠᠵᠠᠷ᠂ ᠠᠶᠢᠮᠠᠭ᠂ ᠨᠡᠶᠢᠰᠯᠡᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠪᠤᠯᠤᠨ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠲᠤ ᠪᠠᠶᠢᠷᠢᠯᠠᠳᠠᠭ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠠᠲᠠᠪᠤᠷᠢ ᠲᠥᠯᠦᢉᠴᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠥᠷᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᢈᠡᠷᠡᢉᠰᠡᠯ /ᠪᠤᠨᠳ᠋/᠂ ᠬᠤᠪᠢᠴᠠᠭ ᠠ᠂ ᠪᠤᠰᠤᠳ
ᠦᠨᠡᠲᠦ ᠴᠠᠭᠠᠰᠤ ᠪᠤᠷᠤᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠤ᠋ ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠣᠭᠳᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠠᠲᠠᠪᠤᠷᠢ ᠶ᠋ᠢ ᠦᠨᠡᠲᠦ ᠴᠠᠭᠠᠰᠤᠨ ᠤ᠋ ᠵᠠᠬ ᠠ ᠵᠡᢉᠡᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠒᠔᠂᠑᠂᠙᠂
᠒᠔᠂᠑᠂᠑᠐᠆ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠵᠣᢈᠢᠴᠠᠭᠤᠯᠤᠯᠲᠠ ᠲᠠᠢ ᠤᠶᠢᠯᠡ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭ ᠠ ᠡᠷᢈᠢᠯᠡᢉᠴᠢ ᠡᠲᠡᢉᠡᠳ ᠰᠠᠭᠤᠳᠬᠠᠨ᠂ ᠲᠥᠰᠦᠪ ᠲᠦ ᠲᠥᠯᠦᠵᠦ ᠲᠠᠶᠢᠯᠤᠩᠨᠠᠨ ᠠ᠃»
᠒ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ᠃ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠨᠢᢉᠡᠴᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠣᠷᠤᠯᠭ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠠᠲᠠᠪᠤᠷᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠒᠐ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠒᠐᠂᠒᠂᠔ ᠳ᠋ᠡᢈᠢ
ᠵᠢᠭᠠᠯᠲᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ « ᠑᠘᠂᠖᠂᠘᠆ ᠳ᠋ᠤ» ᢉᠡᠰᠡᠨ ᠢ᠋ « ᠑᠘᠂᠖᠂᠘᠂ ᠑᠘᠂᠑᠓᠆ ᠳ᠋ᠤ» ᢉᠡᠵᠦ᠂ ᠒᠖ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠒᠖᠂᠑᠕ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ ᠦ᠋ᠨ « ᠒᠒᠂᠕᠂᠑᠑᠆ᠳ᠋ᠦ» ᢉᠡᠰᠡᠨ ᠢ᠋
« ᠒᠒᠂᠕᠂᠑᠑᠂ ᠒᠒᠂᠕᠂᠑᠔᠂ ᠒᠒᠂᠕᠂᠑᠕᠂ ᠒᠒᠂᠕᠂᠑᠖᠆ᠳ᠋ᠤ» ᢉᠡᠵᠦ᠂ « ᠲᠥᠰᠦᠯ ᠳ᠋ᠦ» ᢉᠡᠰᠡᠨ ᠢ᠋ « ᠲᠥᠰᠦᠯ᠂ ᠤᠶᠢᠯᠡ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ» ᢉᠡᠵᠦ᠂ « ᠲᠥᠰᠦᠯ ᠦ᠋ᠨ »
ᢉᠡᠰᠡᠨ ᠢ᠋ « ᠲᠥᠰᠦᠯ᠂ ᠤᠶᠢᠯᠡ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭᠠᠨ ᠤ᠋» ᢉᠡᠵᠦ᠂ ᠒᠔ ᠳ᠋ᠤᢉᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠒᠔᠂᠕ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ ᠦ᠋ᠨ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠢ᠋ « ᠒᠔᠂᠖ » ᢉᠡᠵᠦ ᠲᠤᠰ ᠲᠤᠰ ᠥᢉᠡᠷᠡᠴᠢᠯᠡᠰᠦᢉᠡᠢ᠃
᠓ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ᠃ᠡᠨᠡ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠑ ᠳ᠋ᠤᢉᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠒ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᠵᠢᠭᠠᠯᠲᠠ ᠪᠤᠶᠤ ᠒᠒ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠒᠒᠂᠕᠂᠑᠕᠂ ᠒᠒᠂᠕᠂᠑᠖ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᠵᠢᠭᠠᠯᠲᠠ ᠶ᠋ᠢ
᠒᠐᠒᠔ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠐᠑ ᠳ᠋ᠤᢉᠡᠷ ᠰᠠᠷ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠐᠑᠆ ᠤ᠋ ᠡᠳᠦᠷ ᠡᠴᠡ ᠡᢈᠢᠯᠡᠨ ᠒᠐᠓᠐ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠐᠑ ᠳ᠋ᠤᢉᠡᠷ ᠰᠠᠷ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠐᠑᠆ ᠤ᠋ ᠡᠳᠦᠷ ᢈᠦᠷᠲᠡᠯ ᠡ᠂ ᠑ ᠳ᠋ᠤᢉᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠒ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ
ᠵᠢᠭᠠᠯᠲᠠ ᠪᠤᠶᠤ ᠒᠒ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠒᠒᠂᠕᠂᠑᠗ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᠵᠢᠭᠠᠯᠲᠠ ᠶ᠋ᠢ ᠒᠐᠒᠔ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠐᠗ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠠᠷ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠐᠑᠆ ᠤ᠋ ᠡᠳᠦᠷ ᠡᠴᠡ ᠡᢈᠢᠯᠡᠨ ᠒᠐᠓᠐ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠐᠑ ᠳ᠋ᠤᢉᠡᠷ
ᠰᠠᠷ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠐᠑᠆ ᠤ᠋ ᠡᠳᠦᠷ ᢈᠦᠷᠲᠡᠯ ᠡ᠂ ᠑ ᠳ᠋ᠤᢉᠡᠷ ᠵᠦᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠑ ᠳ᠋ᠡᢈᠢ ᠵᠢᠭᠠᠯᠲᠠ ᠪᠤᠶᠤ ᠑᠘ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠑᠘᠂᠑᠓᠂ ᠑᠘᠂᠑᠔ ᠳ᠋ᠡᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ᠂ ᠮᠥᠨ ᠵᠦᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠓ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ
ᠵᠢᠭᠠᠯᠲᠠ ᠪᠤᠶᠤ ᠒᠔ ᠳ᠋ᠦᢉᠡᠷ ᠵᠦᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠒᠔᠂᠕ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ᠂ ᠒ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠒᠐᠂᠒᠂᠔ ᠳ᠋ᠡᢈᠢ ᠵᠢᠭᠠᠯᠲᠠ᠂ ᠒᠔᠂᠕ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ ᠦ᠋ᠨ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠤ᠋ᠨ ᠥᢉᠡᠷᠡᠴᠢᠯᠡᠯᠲᠡ ᠶ᠋ᠢ
᠒᠐᠒᠔ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠐᠗ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠠᠷ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠐᠑᠆ ᠤ᠋ ᠡᠳᠦᠷ ᠡᠴᠡ ᠡᢈᠢᠯᠡᠨ᠂ ᠮᠥᠨ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠒᠖᠂᠑᠕ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ ᠢ᠋ ᠒᠐᠒᠔ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠐᠑ ᠳ᠋ᠤᢉᠡᠷ ᠰᠠᠷ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠐᠑᠆ ᠤ᠋
ᠡᠳᠦᠷ ᠡᠴᠡ ᠡᢈᠢᠯᠡᠨ ᠲᠤᠰ ᠲᠤᠰ ᠳᠠᠭᠠᠵᠤ ᠮᠥᠷᠳᠡᠨ ᠡ᠃
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ
ᠶᠡᢈᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠳᠡᠳ᠋ ᠳᠠᠷᠤᠭ ᠠ ᡀᠠ ᠂ᠮᠥᠩᢈᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ