Нийтийн албанд нийтийн болон хувийн ашиг сонирхлыг зохицуулах, ашиг сонирхлын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай
2023 оны 07 дугаар Улаанбаатар
сарын 07-ны өдөр хот
1 дүгээр зүйл.Нийтийн албанд нийтийн болон хувийн ашиг
сонирхлыг зохицуулах, ашиг сонирхлын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх тухай хуульд доор дурдсан агуулгатай дараах зүйл, хэсэг нэмсүгэй:
1/201 дүгээр зүйл:
“201 дүгээр зүйл.Улс төрд нөлөө бүхий зарим этгээдэд тавих хориглолт, хязгаарлалт
201.1.Монгол Улсын Ерөнхийлөгч, Улсын Их Хурлын гишүүн,
Монгол Улсын Ерөнхий сайд, Засгийн газрын гишүүн, аймаг, нийслэлийн Засаг дарга, эсхүл түүний эхнэр, нөхөр, хамтран амьдрагч, хүүхэд төрөөс санхүүжүүлэх, хэрэгжүүлэх, хөрөнгө оруулалт, арилжааны шинжтэй төсөл, хөтөлбөр, төрөөс олгох хөнгөлөлт, баталгаа, хандив, зээл хүртэгч, эсхүл эдгээрийг гүйцэтгэж байгаа аж ахуйн нэгжийн нөлөө бүхий хувьцаа эзэмшигч, түүний эцсийн өмчлөгч, хөрөнгө эзэмшигч, хамтрагч байж болохгүй.
201.2.Монгол Улсын Ерөнхийлөгч, Улсын Их Хурлын гишүүн,
Монгол Улсын Ерөнхий сайд, Засгийн газрын гишүүн, аймаг, нийслэлийн Засаг даргын эхнэр, нөхөр, хамтран амьдрагч, хүүхэд төрийн албаны удирдах албан тушаал эрхлэх, төрийн болон орон нутгийн өмчит компани, улсын үйлдвэрийн газрын гүйцэтгэх удирдлагад ажиллахыг хориглоно.
201.3.Энэ хуулийн 20.2, 201.1, 201.2-т заасныг зөрчсөн нь Монгол
Улсын Үндсэн хууль, Монгол Улсын Их Хурлын тухай, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн тухай, Монгол Улсын Засгийн газрын тухай, Монгол Улсын засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хууль болон холбогдох бусад хуульд заасны дагуу Үндсэн хуулийн цэцийн дүгнэлт, шүүхийн хүчин төгөлдөр шийтгэх тогтоолоор гэм буруутай нь тогтоогдсон бол тухайн албан тушаалтныг чөлөөлөх, огцруулах, эгүүлэн татах үндэслэл болно.
Тайлбар: -Энэ хуулийн 201.1, 201.2-т заасан “хүүхэд” гэдэгт эхнэр,
нөхөр, хамтран амьдрагчийн одоо хамт амьдарч байгаа төрсөн, үрчлэн авсан хүүхдийг ойлгоно.
-Энэ хуулийн 20.2, 201.1-д заасан “нөлөө бүхий хувьцаа эзэмшигч”
гэж тухайн компанийн гаргасан саналын эрхтэй нийт хувьцааны тав, түүнээс дээш хувийг дангаараа, эсхүл холбогдох этгээдийн хамт эзэмшиж байгаа болон тэдгээрийн саналын эрхийг хууль болон гэрээнд заасны дагуу хэрэгжүүлж байгаа иргэн, хуулийн этгээдийг ойлгоно.
-Энэ хуулийн 201.2-т заасан “төрийн албаны удирдах албан
тушаал” гэдэгт Төрийн албаны тухай хуулийн 17.1-д заасан томилогдох төрийн өндөр албан тушаалтан, түүнтэй адилтгах төрийн албан тушаалтан, мөн хуулийн 18.2-т заасан тэргүүн түшмэлийн ангилалд хамаарах албан тушаалыг ойлгоно.”
2/29 дүгээр зүйлийн 29.6 дахь хэсэг:
“29.6.Энэ хуулийн 20.2, 201.1, 201.2-т заасныг зөрчсөний улмаас
нийтийн ашиг сонирхол зөрчигдсөн гэж Авлигатай тэмцэх газар үзвэл энэ талаарх мэдээллийг прокурорт хүргүүлнэ.”
2 дугаар зүйл.Нийтийн албанд нийтийн болон хувийн ашиг
сонирхлыг зохицуулах, ашиг сонирхлын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх тухай хуулийн 20 дугаар зүйлийн 20.2 дахь хэсгийн “тайлагнадаг” гэсний дараа “, танилцуулдаг” гэж, “аймаг, нийслэлийн Засаг дарга” гэсний өмнө “тэдгээрийн тэргүүн дэд, дэд дарга, орлогч дарга,” гэж, “Засгийн газрын агентлагийн дарга,” гэсний дараа “Улсын Их Хуралд суудал бүхий намын дарга,” гэж, 29 дүгээр зүйлийн 29.1 дэх хэсгийн “шүүгч” гэсний дараа “Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасныг баримтлан” гэж тус тус нэмсүгэй.
3 дугаар зүйл.Нийтийн албанд нийтийн болон хувийн ашиг
сонирхлыг зохицуулах, ашиг сонирхлын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх тухай хуулийн 20 дугаар зүйлийн 20.2 дахь хэсгийн “нээлттэй тендер шалгаруулалтаар шийдвэрлэснээс бусад тохиолдолд төрийн болон орон нутгийн хэрэгцээнд бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авагч,” гэснийг “төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах ажиллагааны нийлүүлэгч, гүйцэтгэгч,” гэж, мөн хэсгийн “хувь,” гэснийг “нөлөө бүхий хувьцаа эзэмшигч, түүний эцсийн өмчлөгч,” гэж, 29 дүгээр зүйлийн 29.1.3 дахь заалтын “20.2-т” гэснийг “20.2, 201.1-д” гэж, “нэгээс тав” гэснийг “хорь” гэж, “торгох,” гэснийг “торгож,” гэж, мөн зүйлийн 29.2.2 дахь заалтын “21.4-т” гэснийг “21.4, 23.5-д” гэж, мөн зүйлийн 29.2.3 дахь заалтын “20.4-т” гэснийг “20.4, 201.2-т” гэж тус тус өөрчилсүгэй.
᠒᠐᠒᠓ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠐᠗ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠠᠷ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠐᠗ ᠆ ᠤ᠋ ᠡᠳᠦᠷ ᠦᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ᠬᠣᠲᠠ
ᠨᠡᠶᠢᠲᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠡᠶᠢᠲᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠬᠤᠪᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠠᠰᠢᠭ
ᠰᠣᠨᠢᠷᠬᠠᠯ ᠢ᠋ ᠵᠣᢈᠢᠴᠠᠭᠤᠯᠬᠤ᠂ ᠠᠰᠢᠭ ᠰᠣᠨᠢᠷᠬᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠵᠥᠷᠢᠴᠡᠯ ᠡᠴᠡ
ᠦᠷᠢᠳᠴᠢᠯᠠᠨ ᠰᠡᠷᢉᠡᠶᠢᠯᠡᢈᠦ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠡᠮᠡᠯᠲᠡ᠂ ᠥᢉᠡᠷᠡᠴᠢᠯᠡᠯᠲᠡ
ᠣᠷᠤᠭᠤᠯᠬᠤ ᠲᠤᠬᠠᠢ
᠑ ᠳ᠋ᠤᢉᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ᠃ᠨᠡᠶᠢᠲᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠡᠶᠢᠲᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠬᠤᠪᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠠᠰᠢᠭ ᠰᠣᠨᠢᠷᠬᠠᠯ ᠢ᠋ ᠵᠣᢈᠢᠴᠠᠭᠤᠯᠬᠤ᠂ ᠠᠰᠢᠭ ᠰᠣᠨᠢᠷᠬᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠵᠥᠷᠢᠴᠡᠯ ᠡᠴᠡ
ᠦᠷᠢᠳᠴᠢᠯᠠᠨ ᠰᠡᠷᢉᠡᠶᠢᠯᠡᢈᠦ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠣᠣᠷ ᠠ ᠳᠤᠷᠠᠳᠤᠭᠰᠠᠨ ᠠᠭᠤᠯᠭ ᠠ ᠲᠠᠢ ᠳᠠᠷᠠᠭᠠᢈᠢ ᠵᠦᠢᠯ᠂ ᢈᠡᠰᠡᢉ ᠨᠡᠮᠡᠰᠦᢉᠡᠢ:
᠑/᠒᠐᠑ ᠳ᠋ᠤᢉᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ:
« ᠒᠐᠑ ᠳ᠋ᠤᢉᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ᠃ᠦᠯᠤᠰ ᠲᠥᠷᠦ ᠳ᠋ᠦ ᠨᠥᠯᠦᢉᠡ ᠪᠦᢈᠦᠢ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠡᠲᠡᢉᠡᠳ ᠲᠦ
ᠲᠠᠯᠪᠢᠬᠤ ᠬᠣᠷᠢᠭᠯᠠᠯᠲᠠ᠂ ᢈᠢᠵᠠᠭᠠᠷᠯᠠᠯᠲᠠ
᠒᠐᠑᠂᠑᠂ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠦᠯᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ ᠶᠡᠷᠦᠩᢈᠡᠶᠢᠯᠡᢉᠴᠢ᠂ ᠦᠯᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ ᠶᠡᢈᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᢉᠡᠰᠢᢉᠦᠨ᠂ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠦᠯᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ ᠶᠡᠷᠦᠩᢈᠡᠢ ᠰᠠᠶᠢᠳ᠂ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠤ᠋ᠨ
ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠤ᠋ᠨ ᢉᠡᠰᠢᢉᠦᠨ᠂ ᠠᠶᠢᠮᠠᠭ᠂ ᠨᠡᠶᠢᠰᠯᠡᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ ᠠ᠂ ᠡᠰᠡᢈᠦᠯ ᠡ ᠲᠡᢉᠦᠨ ᠦ᠋ ᠡᢈᠡᠨᠡᠷ᠂ ᠨᠥᢈᠦᠷ᠂ ᠬᠠᠮᠲᠤᠷᠠᠨ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠭᠴᠢ᠂ ᢈᠡᠦᢈᠡᠳ ᠲᠥᠷᠦ ᠡᠴᠡ
ᠰᠠᠩᢈᠦᠵᠢᢉᠦᠯᢈᠦ᠂ ᢈᠡᠷᠡᢉᠵᠢᢉᠦᠯᢈᠦ᠂ ᢈᠥᠷᠦᠩᢉᠡ ᠣᠷᠤᠭᠤᠯᠤᠯᠲᠠ᠂ ᠠᠷᠠᠯᠵᠢᠶᠠᠨ ᠤ᠋ ᠰᠢᠨᠵᠢ ᠲᠡᠢ ᠲᠥᠰᠦᠯ᠂ ᢈᠥᠲᠦᠯᠪᠣᠷᠢ᠂ ᠲᠥᠷᠦ ᠡᠴᠡ ᠣᠯᠭᠣᠬᠣ ᢈᠥᠩᢉᠡᠯᠡᠯᠲᠡ᠂
ᠪᠠᠲᠤᠯᠠᠭ ᠠ᠂ ᠬᠠᠨᠳᠢᠪ᠂ ᠵᠢᢉᠡᠯᠡ ᢈᠥᠷᠲᠡᢉᠴᠢ᠂ ᠡᠰᠡᢈᠦᠯ ᠡ ᠡᠳᠡᢉᠡᠷ ᠢ᠋ ᢉᠦᠢᠴᠡᠳᢈᠡᠵᠦ ᠪᠠᠶᠢᠭ ᠠ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠨᠢᢉᠡᠴᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠨᠥᠯᠦᢉᠡ ᠪᠦᢈᠦᠢ ᠬᠤᠪᠢᠴᠠᠭ ᠠ
ᠡᠵᠡᠮᠰᠢᢉᠴᠢ᠂ ᠲᠡᢉᠦᠨ ᠦ᠋ ᠡᠴᠦᠰ ᠦ᠋ᠨ ᠥᠮᠴᠢᠯᠡᢉᠴᠢ᠂ ᢈᠥᠷᠦᠩᢉᠡ ᠡᠵᠡᠮᠰᠢᢉᠴᠢ᠂ ᠬᠠᠮᠲᠤᠷᠠᠭᠴᠢ ᠪᠠᠶᠢᠵᠤ ᠪᠣᠯᠬᠤ ᠦᢉᠡᠢ᠃
᠒᠐᠑᠂᠒᠂ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠦᠯᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ ᠶᠡᠷᠦᠩᢈᠡᠶᠢᠯᠡᢉᠴᠢ᠂ ᠦᠯᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ ᠶᠡᢈᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᢉᠡᠰᠢᢉᠦᠨ᠂ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠦᠯᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ ᠶᠡᠷᠦᠩᢈᠡᠢ ᠰᠠᠶᠢᠳ᠂ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠤ᠋ᠨ
ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠤ᠋ᠨ ᢉᠡᠰᠢᢉᠦᠨ᠂ ᠠᠶᠢᠮᠠᠭ᠂ ᠨᠡᠶᠢᠰᠯᠡᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠡᢈᠡᠨᠡᠷ᠂ ᠨᠥᢈᠦᠷ᠂ ᠬᠠᠮᠲᠤᠷᠠᠨ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠭᠴᠢ᠂ ᢈᠡᠦᢈᠡᠳ ᠲᠥᠷᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠤ᠋
ᠦᠳᠤᠷᠢᠳᠬᠤ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠤᠰᠢᠶᠠᠯ ᠡᠷᢈᠢᠯᠡᢈᠦ᠂ ᠲᠥᠷᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠣᠷᠤᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠤ᠋ᠨ ᠥᠮᠴᠢᠲᠦ ᠻᠣᠮᠫᠠᠨᠢ᠂ ᠦᠯᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠪᠣᠷᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠤ᠋ᠨ ᢉᠦᠶᠢᠴᠡᠳᢈᠡᢈᠦ
ᠦᠳᠤᠷᠢᠳᠤᠯᠭ ᠠ ᠳ᠋ᠤ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠬᠤ ᠶ᠋ᠢ ᠬᠣᠷᠢᠭᠯᠠᠨ ᠠ᠃
᠒᠐᠑᠂᠓᠂ᠡᠨᠡ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠒᠐᠂᠒᠂ ᠒᠐᠑᠂᠑᠂ ᠒᠐᠑᠂᠒᠆ ᠲᠤ ᠵᠢᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠢ᠋ ᠵᠥᠷᠢᠴᠡᢉᠰᠡᠨ ᠨᠢ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠦᠯᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠨ ᠬᠠᠤᠯᠢ᠂ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ
ᠦᠯᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ ᠶᠡᢈᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ᠂ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠦᠯᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ ᠶᠡᠷᠦᠩᢈᠡᠶᠢᠯᠡᢉᠴᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ᠂ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠦᠯᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠤ᠋ᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠤ᠋ᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ᠂ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ
ᠦᠯᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠵᠠᢈᠢᠷᠭ ᠠ᠂ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠳᠡᠪᠢᠰᢈᠡᠷ ᠦ᠋ᠨ ᠨᠢᢉᠡᠴᠡ᠂ ᠲᠡᢉᠦᠨ ᠦ᠋ ᠦᠳᠤᠷᠢᠳᠤᠯᠭ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠬᠣᠯᠪᠣᠭᠳᠠᠬᠤ ᠪᠣᠰᠤᠳ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ
ᠵᠢᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠤ᠋ ᠳᠠᠭᠠᠭᠤ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠨ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠴᠡᠴᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠳ᠋ᠦᠩᠨᠡᠯᠲᠡ᠂ ᠰᠢᢉᠦᢈᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᢈᠥᠴᠦᠨ ᠲᠡᢉᠦᠯᠳᠡᠷ ᠰᠢᠳᢈᠡᢈᠦ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠯ ᠢ᠋ᠶᠠᠷ ᢉᠡᠮ ᠪᠣᠷᠤᠭᠤᠲᠠᠢ ᠨᠢ
ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠣᠯ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠤᠰᠢᠶᠠᠯᠲᠠᠨ ᠢ᠋ ᠴᠢᠯᠦᢉᠡᠯᠡᢈᠦ᠂ ᠣᠭᠴᠤᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ᠂ ᠡᢉᠡᢉᠦᠯᠦᠨ ᠲᠠᠲᠠᠬᠤ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠯᠡᠯ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠠ᠃
ᠲᠠᠶᠢᠯᠪᠣᠷᠢ:᠆ ᠡᠨᠡ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠒᠐᠑᠂᠑᠂ ᠒᠐᠑᠂᠒᠆ ᠲᠤ ᠵᠢᠭᠠᠭᠰᠠᠨ « ᢈᠡᠦᢈᠡᠳ » ᢉᠡᠳᠡᢉ ᠲᠦ ᠡᢈᠡᠨᠡᠷ᠂ ᠨᠥᢈᠦᠷ᠂ ᠬᠠᠮᠲᠤᠷᠠᠨ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠭᠴᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ
ᠣᠳᠤ ᠬᠠᠮᠲᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠵᠤ ᠪᠠᠶᠢᠭ ᠠ ᠲᠥᠷᠦᢉᠰᠡᠨ᠂ ᠦᠷᠡᠴᠢᠯᠡᠨ ᠠᠪᠣᠭᠰᠠᠨ ᢈᠡᠦᢈᠡᠳ ᠢ᠋ ᠣᠶᠢᠯᠠᠭᠠᠨ ᠠ᠃
Moehgo& Folo_ oa HeolI
᠆ᠡᠨᠠ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠒᠐᠂᠒᠂ ᠒᠐᠑᠂᠑ ᠆ᠳ᠋ᠦ ᠵᠢᠭᠠᠭᠰᠠᠨ « ᠨᠥᠯᠦᢉᠡ ᠪᠦᢈᠦᠢ ᠬᠤᠪᠢᠴᠠᠭ ᠠ ᠡᠵᠡᠮᠰᠢᢉᠴᠢ » ᢉᠡᠵᠦ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠻᠣᠮᠫᠠᠨᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ
ᠭᠠᠷᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠰᠠᠨᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠡᠷᢈᠡ ᠲᠡᠢ ᠨᠡᠶᠢᠲᠡ ᠬᠤᠪᠢᠴᠠᠭᠠᠨ ᠤ᠋ ᠲᠠᠪᠤ᠂ ᠲᠡᢉᠦᠨ ᠡᠴᠡ ᠳᠡᢉᠡᢉᠰᠢ ᠬᠤᠪᠢ ᠶ᠋ᠢ ᠳᠠᠩ ᠢ᠋ᠶᠠᠷ ᠢ᠋ᠶᠠᠨ᠂ ᠡᠰᠡᢈᠦᠯ ᠡ ᠬᠣᠯᠪᠣᠭᠳᠠᠬᠤ ᠡᠲᠡᢉᠡᠳ ᠦ᠋ᠨ ᠬᠠᠮᠲᠤ
ᠡᠵᠡᠮᠰᠢᠵᠦ ᠪᠠᠶᠢᠭ ᠠ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠲᠡᠳᠡᢉᠡᠷ ᠦ᠋ᠨ ᠰᠠᠨᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠡᠷᢈᠡ ᠶ᠋ᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᢉᠡᠷ ᠡ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠢᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠤ᠋ ᠳᠠᠭᠠᠭᠤ ᢈᠡᠷᠡᢉᠵᠢᢉᠦᠯᠵᠦ ᠪᠠᠶᠢᠭ ᠠ ᠢᠷᢉᠡᠨ᠂ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ
ᠡᠲᠡᢉᠡᠳ ᠢ᠋ ᠣᠶᠢᠯᠠᠭᠠᠨ ᠠ᠃
᠆ᠡᠨᠡ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠒᠐᠑᠂᠒᠆ ᠲᠤ ᠵᠢᠭᠠᠭᠰᠠᠨ « ᠲᠥᠷᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠤ᠋ ᠦᠳᠤᠷᠢᠳᠬᠤ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠤᠰᠢᠶᠠᠯ » ᢉᠡᠳᠡᢉ ᠲᠦ ᠲᠥᠷᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠤ᠋
ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠑᠗᠂᠑᠆ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠢᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠲᠣᠮᠢᠯᠠᠭᠳᠠᠬᠤ ᠲᠥᠷᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠤᠰᠢᠶᠠᠯᠲᠠᠨ᠂ ᠲᠡᢉᠦᠨ ᠲᠡᠢ ᠠᠳᠠᠯᠢᠳᠬᠠᠬᠤ ᠲᠥᠷᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ
ᠲᠤᠰᠢᠶᠠᠯᠲᠠᠨ᠂ ᠮᠥᠨ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠑᠘᠂᠒᠆ ᠲᠦ ᠵᠢᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠲᠡᠷᠢᢉᠦᠨ ᠲᠦᠰᠢᠮᠡᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠠᠩᢉᠢᠯᠠᠯ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠠᠮᠢᠶᠠᠷᠬᠤ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠤᠰᠢᠶᠠᠯ ᠢ᠋ ᠣᠶᠢᠯᠠᠭᠠᠨ ᠠ᠃ »
᠒/᠒᠙ ᠳ᠋ᠤᢉᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠒᠙ ᠂᠖ ᠳ᠋ᠡᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ:
« ᠒᠙᠂᠖᠂ᠡᠨᠡ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠒᠐᠂᠒᠂ ᠒᠐᠑᠂᠑᠂ ᠒᠐᠑᠂᠒᠆ ᠲᠤ ᠵᠢᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠢ᠋ ᠵᠥᠷᠢᠴᠡᢉᠰᠡᠨ ᠦ᠋ ᠦᠯᠠᠮ ᠡᠴᠠ ᠨᠡᠶᠢᠲᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠠᠰᠢᠭ ᠰᠣᠨᠢᠷᠬᠠᠯ
ᠵᠥᠷᠢᠴᠡᢉᠳᠡᢉᠰᠡᠨ ᢉᠡᠵᠦ ᠠᠪᠯᠢᠭ ᠠ ᠲᠠᠢ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᢈᠦ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠦᠵᠡᠪᠠᠯ ᠡᠨᠡ ᠲᠠᠯᠠᠭᠠᠷᢈᠢ ᠮᠡᠳᠡᢉᠡᠯᠡᠯ ᠢ᠋ ᠫᠷᠤᠻᠦ᠋ᠷᠤᠷ ᠲᠤ ᢈᠥᠷᢈᠡᢉᠦᠯᠦᠨ ᠡ᠃ »
᠒ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ᠃ᠨᠡᠶᠢᠲᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠡᠶᠢᠲᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠬᠤᠪᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠠᠰᠢᠭ ᠰᠣᠨᠢᠷᠬᠠᠯ ᠢ᠋ ᠵᠣᢈᠢᠴᠠᠭᠤᠯᠬᠤ᠂ ᠠᠰᠢᠭ ᠰᠣᠨᠢᠷᠬᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠵᠥᠷᠢᠴᠡᠯ
ᠡᠴᠡ ᠦᠷᠢᠳᠴᠢᠯᠠᠨ ᠰᠡᠷᢉᠡᠶᠢᠯᠡᢈᠦ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠒᠐ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠒᠐᠂᠒ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ ᠦ᠋ᠨ « ᠲᠠᠶᠢᠯᠤᠩᠨᠠᠳᠠᠭ » ᢉᠡᠰᠡᠨ ᠤ᠋ ᠳᠠᠷᠠᠭ ᠠ «᠂ ᠲᠠᠨᠢᠯᠴᠠᠭᠤᠯᠳᠠᠭ »
ᢉᠡᠵᠦ᠂ « ᠠᠶᠢᠮᠠᠭ᠂ ᠨᠡᠶᠢᠰᠯᠡᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ ᠠ » ᢉᠡᠰᠡᠨ ᠦ᠋ ᠡᠮᠦᠨ ᠡ « ᠲᠡᠳᠡᢉᠡᠷ ᠦ᠋ᠨ ᠲᠡᠷᠢᢉᠦᠨ ᠳᠡᠳ᠋᠂ ᠳᠡᠳ᠋ ᠳᠠᠷᠤᠭ ᠠ᠂ ᠣᠷᠤᠯᠠᠭᠴᠢ ᠳᠠᠷᠤᠭ ᠠ᠂ » ᢉᠡᠵᠦ᠂
« ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠤ᠋ᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠤ᠋ᠨ ᠠᢉᠧᠨᠲ᠋ᠯᠢᠭ ᠤ᠋ᠨ ᠳᠠᠷᠤᠭ ᠠ᠂ » ᢉᠡᠰᠡᠨ ᠤ᠋ ᠳᠠᠷᠠᠭ ᠠ « ᠦᠯᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ ᠶᠡᢈᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠠᠭᠤᠳᠠᠯ ᠪᠦᢈᠦᠢ ᠨᠠᠮ ᠤ᠋ᠨ ᠳᠠᠷᠤᠭ ᠠ᠂ » ᢉᠡᠵᠦ᠂
᠒᠙ ᠳ᠋ᠤᢉᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠒᠙᠂᠑ ᠳ᠋ᠡᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ ᠦ᠋ᠨ « ᠰᠢᢉᠦᢉᠴᠢ » ᢉᠡᠰᠡᠨ ᠤ᠋ ᠳᠠᠷᠠᠭ ᠠ « ᠵᠠᢈᠢᠷᠭᠠᠨ ᠤ᠋ ᢈᠡᠷᠡᢉ ᠰᠢᢉᠦᢈᠦ ᠳ᠋ᠦ ᢈᠢᠨᠠᠨ ᠰᠢᠢᠳᠪᠣᠷᠢᠯᠡᢈᠦ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ
ᠵᠢᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠢ᠋ ᠪᠠᠷᠢᠮᠲᠠᠯᠠᠨ » ᢉᠡᠵᠦ ᠲᠤᠰ ᠲᠤᠰ ᠨᠡᠮᠡᠰᠦᢉᠡᠢ᠃
᠓ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ᠃ᠨᠡᠶᠢᠲᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠡᠶᠢᠲᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠬᠤᠪᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠠᠰᠢᠭ ᠰᠣᠨᠢᠷᠬᠠᠯ ᠢ᠋ ᠵᠣᢈᠢᠴᠠᠭᠤᠯᠬᠤ᠂ ᠠᠰᠢᠭ ᠰᠣᠨᠢᠷᠬᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠵᠥᠷᠢᠴᠡᠯ
ᠡᠴᠡ ᠦᠷᠢᠳᠴᠢᠯᠠᠨ ᠰᠡᠷᢉᠡᠶᠢᠯᠡᢈᠦ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠒᠐ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠒᠐᠂᠒ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ ᠦ᠋ᠨ « ᠨᠡᢉᠡᢉᠡᠯᠲᠡᠲᠡᠢ ᠲᠧᠨᠳᠧᠷ ᠰᠢᠯᠭᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠤᠯᠲᠠ ᠪᠠᠷ
ᠰᠢᠢᠳᠪᠣᠷᠢᠯᠡᢉᠰᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠪᠣᠰᠤᠳ ᠲᠣᢈᠢᠶᠠᠯᠳᠤᠯ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠥᠷᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠣᠷᠤᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠤ᠋ᠨ ᢈᠡᠷᠡᢉᠴᠡᢉᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠠᠷᠠᠭ ᠠ᠂ ᠠᠵᠢᠯ᠂ ᠦᠶᠢᠯᠡᠴᠢᠯᠡᢉᠡ ᠬᠤᠳᠠᠯᠳᠤᠨ
ᠠᠪᠣᠭᠴᠢ᠂ » ᢉᠡᠰᠡᠨ ᠢ᠋ « ᠲᠥᠷᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠣᠷᠤᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠤ᠋ᠨ ᠥᠮᠴᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᢈᠥᠷᠦᠩᢉᠡ ᠪᠠᠷ ᠪᠠᠷᠠᠭ ᠠ᠂ ᠠᠵᠢᠯ᠂ ᠦᠶᠢᠯᠡᠴᠢᠯᠡᢉᠡ ᠬᠤᠳᠠᠯᠳᠤᠨ ᠠᠪᠬᠤ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭᠠᠨ ᠤ᠋
ᠨᠡᠶᠢᠯᠡᢉᠦᠯᠦᢉᠴᠢ᠂ ᢉᠦᠶᠢᠴᠡᠳᢈᠡᢉᠴᠢ᠂ » ᢉᠡᠵᠦ᠂ ᠮᠥᠨ ᢈᠡᠰᠡᢉ ᠦ᠋ᠨ « ᠬᠤᠪᠢ᠂ » ᢉᠡᠰᠡᠨ ᠢ᠋ « ᠨᠥᠯᠦᢉᠡ ᠪᠦᢈᠦᠢ ᠬᠤᠪᠢᠴᠠᠭ ᠠ ᠡᠵᠡᠮᠰᠢᢉᠴᠢ᠂ ᠲᠡᢉᠦᠨ ᠦ᠋ ᠡᠴᠦᠰ ᠦ᠋ᠨ
ᠥᠮᠴᠢᠯᠡᢉᠴᠢ᠂ » ᢉᠡᠵᠦ᠂ ᠒᠙ ᠳ᠋ᠤᢉᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠒᠙᠂᠑᠂᠓ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᠵᠢᠭᠠᠯᠲᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ « ᠒᠐᠂᠒᠆ ᠲᠤ » ᢉᠡᠰᠡᠨ ᠢ᠋ « ᠒᠐᠂᠒᠂ ᠒᠐᠑᠂᠑ ᠆ᠳ᠋ᠦ » ᢉᠡᠵᠦ᠂
« ᠨᠢᢉᠡ ᠡᠴᠡ ᠲᠠᠪᠤ » ᢉᠡᠰᠡᠨ ᠢ᠋ « ᠬᠣᠷᠢ » ᢉᠡᠵᠦ᠂ « ᠲᠣᠷᠭᠠᠬᠤ᠂ » ᢉᠡᠰᠡᠨ ᠢ᠋ « ᠲᠣᠷᠭᠠᠵᠤ᠂ » ᢉᠡᠵᠦ᠂ ᠮᠥᠨ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠒᠙᠂᠒᠂᠒ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᠵᠢᠭᠠᠯᠲᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ
« ᠒᠑᠂᠔᠆ ᠳ᠋ᠣ » ᢉᠡᠰᠡᠨ ᠢ᠋ « ᠒᠑᠂᠔᠂ ᠒᠓᠂᠕᠆ᠳ᠋ᠤ » ᢉᠡᠵᠦ᠂ ᠮᠥᠨ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠒᠙᠂᠒᠂᠓ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᠵᠢᠭᠠᠯᠲᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ « ᠒᠐᠂᠔᠆ ᠳ᠋ᠤ » ᢉᠡᠰᠡᠨ ᠢ᠋ « ᠒᠐᠂᠔᠂ ᠒᠐᠑᠂᠒᠆ ᠲᠤ »
ᢉᠡᠵᠦ ᠲᠤᠰ ᠲᠤᠰ ᠥᢉᠡᠷᠡᠴᠢᠯᠡᠰᠦᢉᠡᠢ᠃
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠦᠯᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ
ᠶᠡᢈᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠳᠠᠷᠤᠭ ᠠ ᠭᠣ ᠂ᠽᠠᠨᠳᠠᠨᠰᠢᠲᠠᠷ ᠠ