Монгол Улсын Үндсэн хуульд оруулах өөрчлөлтийн төслийг хоёр, гурав дахь хэлэлцүүлэгт бэлтгэх тухай № 37
2023 оны 05 дугаар Улаанбаатар
сарын 05-ны өдөр Дугаар 37 хот
Монгол Улсын Үндсэн хуульд оруулах өөрчлөлтийн төслийг хоёр, гурав дахь
хэлэлцүүлэгт бэлтгэх тухай
Монгол Улсын Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах журмын
тухай хуулийн 12 дугаар зүйлийн 12.2 дахь хэсэг, Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуулийн 5 дугаар зүйлийн 5.1 дэх хэсэг, Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуулийн 48 дугаар зүйлийн 48.3 дахь хэсгийг үндэслэн Монгол Улсын Их Хурлаас ТОГТООХ нь:
1.Монгол Улсын Үндсэн хуульд оруулах өөрчлөлтийн төслийг
хоёр, гурав дахь хэлэлцүүлэгт бэлтгэх үүрэг бүхий ажлын хэсгийг дараах бүрэлдэхүүнтэй байгуулсугай:
Ажлын хэсгийн ахлагч: Н.Энхболд Улсын Их Хурлын гишүүн
Гишүүд: Ш.Адьшаа Улсын Их Хурлын гишүүн
Ж.Батсуурь Улсын Их Хурлын гишүүн
Т.Доржханд Улсын Их Хурлын гишүүн
Х.Нямбаатар Улсын Их Хурлын гишүүн
Д.Сарангэрэл Улсын Их Хурлын гишүүн
Д.Тогтохсүрэн Улсын Их Хурлын гишүүн
О.Цогтгэрэл Улсын Их Хурлын гишүүн
Б.Энхбаяр Улсын Их Хурлын гишүүн
2.Монгол Улсын Үндсэн хуульд оруулах өөрчлөлтийн төслийн хоёр,
гурав дахь хэлэлцүүлгийн бэлтгэлийг холбогдох хуульд заасан хугацаанд багтаан хангаж ажиллахыг Ажлын хэсэг /Н.Энхболд/-т даалгасугай.
3.Монгол Улсын Үндсэн хуульд оруулах өөрчлөлтийн төслийн
хэлэлцүүлэгт болон Ажлын хэсэгт мэргэжил, арга зүйн туслалцаа, дэмжлэг үзүүлж ажиллахыг Улсын Их Хурлын Тамгын газар /Л.Өлзийсайхан/-т даалгасугай.
4.Монгол Улсын Үндсэн хуульд оруулах өөрчлөлтийн төслийн
хэлэлцүүлгийн үе шат хооронд төслийг иргэдэд танилцуулах, санал бодлыг сонсох ажилд зохион байгуулалтын дэмжлэг үзүүлэх, холбогдох зардлыг гаргахыг Монгол Улсын Засгийн газар /Л.Оюун-Эрдэнэ/-т үүрэг болгосугай.
5.Тухайн засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгжийн удирдлага
Монгол Улсын Үндсэн хуульд оруулах өөрчлөлтийн төслийн хэлэлцүүлгийг харьяалах засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгжийн хэмжээнд хуульд заасан эрх хэмжээний хүрээнд зохион байгуулахад дэмжлэг үзүүлсүгэй.
6.Энэ тогтоолыг 2023 оны 05 дугаар сарын 05-ны өдрөөс эхлэн
дагаж мөрдсүгэй.
᠒᠐᠒᠓ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠐᠕ ᠳ᠋ᠣᠭᠡᠷ ᠰᠠᠷ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠐᠕᠆ ᠤ᠋ ᠡᠳᠦᠷ ᠳ᠋ᠣᠭᠡᠷ ᠓᠗ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ᠬᠣᠲᠠ
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠤᠨ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠨ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠣᠷᠤᠭᠤᠯᠬᠤ
ᠥᢉᠡᠷᠡᠴᠢᠯᠡᠯᠲᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠥᠰᠦᠯ ᠢ᠋ ᠬᠣᠶᠠᠷ᠂ ᠭᠣᠷᠪᠠᠳᠡᢈᠢ
ᢈᠡᠯᠡᠯᠴᠡᢉᠦᠯᢉᠡ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠠᠯᠡᠳᢈᠡᢈᠦ ᠲᠤᠬᠠᠢ
ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠤᠨ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠨ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠡᠮᠡᠯᠲᠡ᠂ ᠥᢉᠡᠷᠡᠴᠢᠯᠡᠯᠲᠡ ᠣᠷᠤᠭᠤᠯᠬᠤ ᠵᠢᠷᠤᠮ ᠤᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ
᠑᠒ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠑᠒᠂᠒ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ᠂ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠤᠨ ᠶᠡᢈᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ᠤᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠕ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ
᠕᠂᠑ ᠳ᠋ᠡᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ᠂ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠤᠨ ᠶᠡᢈᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ᠤᠨ ᠴᠢᠭᠤᠯᠭᠠᠨ ᠤ᠋ ᠬᠤᠷᠠᠯᠳᠤᠭᠠᠨ ᠤ᠋ ᠳᠢᢉ ᠦ᠋ᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ
᠔᠘ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠔᠘᠂᠓ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ ᠢ᠋ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠯᠡᠨ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠤᠨ ᠶᠡᢈᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ᠡᠴᠠ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠬᠤ ᠨᠢ:
᠑᠂ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠤᠨ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠨ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠣᠷᠤᠭᠤᠯᠬᠤ ᠥᢉᠡᠷᠡᠴᠢᠯᠡᠯᠲᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠥᠰᠦᠯ ᠢ᠋ ᠬᠣᠶᠠᠷ᠂
ᠭᠣᠷᠪᠠᠳᠡᢈᠢ ᢈᠡᠯᠡᠯᠴᠡᢉᠦᠯᢉᠡ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠠᠯᠡᠳᢈᠡᢈᠦ ᠡᢉᠦᠷᢉᠡ ᠪᠦᢈᠦᠢ ᠠᠵᠢᠯ ᠤᠨ ᢈᠡᠰᠡᢉ ᠢ᠋ ᠳᠠᠷᠠᠭᠠᢈᠢ ᠪᠦᠷᠢᠯᠳᠦᢈᠦᠨ ᠲᠡᠢ ᠪᠠᠶᠢᠭᠤᠯᠰᠤᠭᠠᠢ:
ᠠᠵᠢᠯ ᠤᠨ ᢈᠡᠰᠡᢉ ᠦ᠋ᠨ ᠠᠬᠠᠯᠠᠭᠴᠢ:
ᠨᠢ ᠂ ᠡᠩᢈᠡᠪᠣᠯᠤᠳ ᠤᠯᠤᠰ ᠤᠨ ᠶᠡᢈᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ᠤᠨ ᢉᠡᠰᠢᢉᠦᠨ
ᢉᠡᠰᠢᢉᠦᠳ:
ᠰᠢ ᠂ ᠠᠳᠢᠱᠠ ᠤᠯᠤᠰ ᠤᠨ ᠶᠡᢈᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ᠤᠨ ᢉᠡᠰᠢᢉᠦᠨ
ᠵᠢ ᠂ ᠪᠠᠲᠤᠰᠠᠭᠤᠷᠢ ᠤᠯᠤᠰ ᠤᠨ ᠶᠡᢈᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ᠤᠨ ᢉᠡᠰᠢᢉᠦᠨ
ᠲᠣ ᠂ ᠳᠣᠷᠵᠢᠬᠠᠩᠳᠤ ᠤᠯᠤᠰ ᠤᠨ ᠶᠡᢈᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ᠤᠨ ᢉᠡᠰᠢᢉᠦᠨ
ᢈᠡ ᠂ ᠢᠮᠠᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ᠤᠯᠤᠰ ᠤᠨ ᠶᠡᢈᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ᠤᠨ ᢉᠡᠰᠢᢉᠦᠨ
ᠳᠡ ᠂ ᠰᠠᠷᠠᠨᢉᠡᠷᠡᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠤᠨ ᠶᠡᢈᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ᠤᠨ ᢉᠡᠰᠢᢉᠦᠨ
ᠳᠤ ᠂ ᠲᠣᠭᠲᠠᠬᠤᠰᠦᠷᠦᠩ ᠤᠯᠤᠰ ᠤᠨ ᠶᠡᢈᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ᠤᠨ ᢉᠡᠰᠢᢉᠦᠨ
ᠣ ᠂ ᠴᠣᠭᠲᠤᢉᠡᠷᠡᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠤᠨ ᠶᠡᢈᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ᠤᠨ ᢉᠡᠰᠢᢉᠦᠨ
ᠪᠠ ᠂ ᠡᠩᢈᠡᠪᠠᠶᠠᠷ ᠤᠯᠤᠰ ᠤᠨ ᠶᠡᢈᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ᠤᠨ ᢉᠡᠰᠢᢉᠦᠨ
Moehgo& Folo_ oa YekEt Hore& oa Doeedege&
᠒᠂ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠤᠨ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠨ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠣᠷᠤᠭᠤᠯᠬᠤ ᠥᢉᠡᠷᠡᠴᠢᠯᠡᠯᠲᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠥᠰᠦᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠬᠣᠶᠠᠷ᠂ ᠭᠣᠷᠪᠠᠳᠡᢈᠢ ᢈᠡᠯᠡᠯᠴᠡᢉᠦᠯᢉᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠠᠯᠡᠳᢈᠡᠯ ᠢ᠋
ᠬᠣᠯᠪᠣᠭᠳᠠᠬᠤ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠬᠤᠭᠤᠴᠠᠭᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠭᠲᠠᠭᠠᠨ ᠬᠠᠩᠭᠠᠵᠤ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠬᠤ ᠶ᠋ᠢ ᠠᠵᠢᠯ ᠤᠨ ᢈᠡᠰᠡᢉ /ᠨᠢ ᠂ᠡᠩᢈᠡᠪᠣᠯᠤᠳ/ ᠆ᠲᠣ ᠳᠠᠭᠠᠭᠠᠯᠭᠠᠰᠤᠭᠠᠢ᠃
᠓᠂ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠤᠨ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠨ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠣᠷᠤᠭᠤᠯᠬᠤ ᠥᢉᠡᠷᠡᠴᠢᠯᠡᠯᠲᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠥᠰᠦᠯ ᠦ᠋ᠨ ᢈᠡᠯᠡᠯᠴᠡᢉᠦᠯᢉᠡ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠠᠵᠢᠯ ᠤᠨ ᢈᠡᠰᠡᢉ ᠲᠦ
ᠮᠡᠷᢉᠡᠵᠢᠯ᠂ ᠠᠷᠭ ᠠ ᠵᠦᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠤᠰᠠᠯᠠᠯᠴᠠᠭ ᠠ᠂ ᠳᠡᠮᠵᠢᠯᢉᠡ ᠦᠵᠡᢉᠦᠯᠵᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠬᠤ ᠶ᠋ᠢ ᠤᠯᠤᠰ ᠤᠨ ᠶᠡᢈᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ᠤᠨ ᠲᠠᠮᠠᠭ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ /ᠯᠣ ᠂ᠥᠯᠵᠡᠶᠢᠰᠠᠶᠢᠬᠠᠨ/ ᠆ᠲᠣ
ᠳᠠᠭᠠᠭᠠᠯᠭᠠᠰᠤᠭᠠᠢ᠃
᠔᠂ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠤᠨ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠨ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠣᠷᠤᠭᠤᠯᠬᠤ ᠥᢉᠡᠷᠡᠴᠢᠯᠡᠯᠲᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠥᠰᠦᠯ ᠦ᠋ᠨ ᢈᠡᠯᠡᠯᠴᠡᢉᠦᠯᢉᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠦᠶ ᠡ ᠱᠠᠲᠤ ᠬᠣᠭᠤᠷᠤᠨᠳᠤ ᠲᠥᠰᠦᠯ ᠢ᠋
ᠢᠷᢉᠡᠳ ᠲᠦ ᠲᠠᠨᠢᠯᠴᠠᠭᠤᠯᠬᠤ᠂ ᠰᠠᠨᠠᠯ ᠪᠣᠳᠤᠯ ᠢ᠋ ᠰᠣᠨᠤᠰᠬᠤ ᠠᠵᠢᠯ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠣᢈᠢᠶᠠᠨ ᠪᠠᠶᠢᠭᠤᠯᠤᠯᠲᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠳᠡᠮᠵᠢᠯᢉᠡ ᠦᠵᠡᢉᠦᠯᢈᠦ᠂ ᠬᠣᠯᠪᠣᠭᠳᠠᠬᠤ ᠵᠠᠷᠤᠳᠠᠯ ᠢ᠋ ᠭᠡᠷᠭᠡᠬᠣ ᠶ᠋ᠢ
ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠤᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠤᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ /ᠯᠣ ᠂ ᠣᠶᠤᠨ᠆ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢ/ ᠆ᠲᠣ ᠡᢉᠦᠷᢉᠡ ᠪᠣᠯᠭᠠᠰᠤᠭᠠᠢ᠃
᠕᠂ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠵᠠᢈᠢᠷᠭ ᠠ᠂ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠳᠡᠪᠢᠰᢈᠡᠷ ᠦ᠋ᠨ ᠨᠢᢉᠡᠴᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠤᠳᠤᠷᠢᠳᠤᠯᠭ ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠤᠨ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠨ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠣᠷᠤᠭᠤᠯᠬᠤ
ᠥᢉᠡᠷᠡᠴᠢᠯᠡᠯᠲᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠥᠰᠦᠯ ᠦ᠋ᠨ ᢈᠡᠯᠡᠯᠴᠡᢉᠦᠯᢉᠡ ᠶ᠋ᠢ ᠬᠠᠷᠢᠶᠠᠯᠠᠬᠤ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠵᠠᢈᠢᠷᠭ ᠠ᠂ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠳᠡᠪᠢᠰᢈᠡᠷ ᠦ᠋ᠨ ᠨᠢᢉᠡᠴᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᢈᠡᠮᠵᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠡᠷᢈᠡ
ᢈᠡᠮᠵᠢᠶᠡᠨ ᠦ᠋ ᢈᠦᠷᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠣᢈᠢᠶᠠᠨ ᠪᠠᠶᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠡᠮᠵᠢᠯᢉᠡ ᠦᠵᠡᢉᠦᠯᠰᠦᢉᠡᠢ᠃
᠖᠂ ᠡᠨᠡ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠯ ᠢ᠋ ᠒᠐᠒᠓ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠐᠕ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠠᠷ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠐᠕᠆ ᠤ᠋ ᠡᠳᠦᠷ ᠡᠴᠡ ᠡᢈᠢᠯᠡᠨ ᠳᠠᠭᠠᠵᠤ ᠮᠥᠷᠳᠡᠰᠦᢉᠡᠢ᠃
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠤᠨ
ᠶᠡᢈᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ᠤᠨ ᠳᠠᠷᠤᠭ ᠠ ᠭᠣ ᠂ ᠽᠠᠨᠳᠠᠨᠰᠢᠲᠠᠷ ᠠ