— 1255 —

Төрөөс олгох урамшууллаас эрүүл мэндийн болон нийгмийн даатгалын шимтгэл суутган төлөх тухай

2023 оны 04 дүгээр Улаанбаатар

сарын 21-ний өдөр хот

ТӨРӨӨС ОЛГОХ УРАМШУУЛЛААС

ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН БОЛОН НИЙГМИЙН

ДААТГАЛЫН ШИМТГЭЛ СУУТГАН

ТӨЛӨХ ТУХАЙ

1 дүгээр зүйл.Хуулийн зорилт 1.1.Энэ хуулийн зорилт нь төрөөс олгох ноосны, сүүний, арьс

ширний, улаан буудайн, хүнсний ногооны урамшуулал авах эрх үүссэн иргэний төлбөл зохих эрүүл мэндийн болон нийгмийн даатгалын шимтгэлийг тухайн урамшууллаас нь суутган төлөхтэй холбогдсон харилцааг зохицуулахад оршино.

2 дугаар зүйл.Төрөөс олгох урамшууллаас эрүүл мэндийн

болон нийгмийн даатгалын шимтгэл суутган

төлөх хууль тогтоомж

2.1.Төрөөс олгох урамшууллаас эрүүл мэндийн болон нийгмийн

даатгалын шимтгэл суутган төлөх хууль тогтоомж нь Монгол Улсын Үндсэн хууль1, Нийгмийн даатгалын тухай хууль2, Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хууль3, Эрүүл мэндийн даатгалын тухай хууль4, энэ хууль болон эдгээр хуультай нийцүүлэн гаргасан хууль тогтоомжийн бусад актаас бүрдэнэ.

3 дугаар зүйл.Хуулийн үйлчлэх хүрээ

3.1.Энэ хууль төрөөс олгох ноосны, сүүний, арьс ширний, улаан

буудайн, хүнсний ногооны урамшуулал /цаашид “төрөөс олгох урамшуулал” гэх/ авах эрх үүссэн, эрүүл мэндийн болон нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөх иргэнд хамаарна.

4 дүгээр зүйл.Төрөөс олгох урамшууллаас эрүүл мэндийн

болон нийгмийн даатгалын шимтгэл суутган

төлөх иргэнд тавигдах шаардлага

1 Монгол Улсын Үндсэн хууль “Төрийн мэдээлэл” эмхэтгэлийн 1992 оны 01 дугаарт нийтлэгдсэн. 2 Нийгмийн даатгалын тухай хууль “Төрийн мэдээлэл” эмхэтгэлийн 1994 оны 08 дугаарт нийтлэгдсэн. 3 Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хууль “Төрийн мэдээлэл” эмхэтгэлийн 1994 оны 08 дугаарт нийтлэгдсэн. 4 Эрүүл мэндийн даатгалын тухай хууль “Төрийн мэдээлэл” эмхэтгэлийн 2015 оны 08 дугаарт нийтлэгдсэн.

МОНГОЛ УЛСЫН ХУУЛЬ

— 1256 —

4.1.Эрүүл мэндийн болон нийгмийн даатгалын шимтгэлээ төрөөс

олгох урамшууллаас суутган тооцуулах иргэн дараах шаардлагыг хангасан байна:

4.1.1.Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр,

тэтгэмжийн тухай хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 1, 2, 3, 7 дахь хэсэг, Нийгмийн халамжийн тухай хуулийн5 12 дугаар зүйлийн 12.1.1 дэх заалт, Цэргийн алба хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн6 8 дугаар зүйлийн 1, 2 дахь хэсэгт заасан тэтгэвэр тогтоолгоогүй байх;

4.1.2.нийгмийн даатгалд албан журмаар даатгуулаагүй

байх;

4.1.3.төрөөс олгох урамшууллаас эрүүл мэндийн болон

нийгмийн даатгалын шимтгэлийг суутган төлөхийг зөвшөөрч, хүсэлт гаргасан байх.

5 дугаар зүйл.Төрөөс олгох урамшууллаас эрүүл мэндийн

болон нийгмийн даатгалын шимтгэл

суутган төлөх журам

5.1.Төрөөс олгох урамшууллаас иргэний эрүүл мэндийн болон

нийгмийн даатгалын шимтгэлийг суутган төлөхтэй холбогдсон харилцааг зохицуулсан журмыг Засгийн газар батална.

5.2.Төрөөс олгох урамшуулал авах эрх үүссэн иргэний төлбөл

зохих эрүүл мэндийн болон нийгмийн даатгалын шимтгэлийг хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага энэ хуулийн 5.1-д заасан журмын дагуу суутган эрүүл мэндийн болон нийгмийн даатгалын байгууллагын холбогдох дансанд шилжүүлнэ.

6 дугаар зүйл.Хууль хүчин төгөлдөр болох

6.1.Энэ хуулийг 2023 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдрөөс эхлэн

дагаж мөрдөнө.

МОНГОЛ УЛСЫН ИХ ХУРЛЫН ДАРГА Г.ЗАНДАНШАТАР

5 Нийгмийн халамжийн тухай хууль “Төрийн мэдээлэл” эмхэтгэлийн 2012 оны 08 дугаарт нийтлэгдсэн. 6 Цэргийн алба хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хууль “Төрийн мэдээлэл” эмхэтгэлийн 1994 оны 08 дугаарт нийтлэгдсэн.

— 1257 —

᠒᠐᠒᠓ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠐᠔ ᠳ᠋ᠤᢉᠡᠷ ᠰᠠᠷ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠒᠑᠆ ᠤ᠋ ᠡᠳᠦᠷ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ᠬᠣᠲᠠ

ᠲᠥᠷᠦ ᠡᠴᠡ ᠣᠯᠭᠣᠬᠣ ᠤᠷᠮᠠᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠯ ᠡᠴᠠ

ᠡᠷᠡᢉᠦᠯ ᠮᠡᠨᠳᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠨᠡᠢᠢᢉᠡᠮ ᠤᠨ ᠳᠠᠭᠠᠳᠬᠠᠯ ᠤᠨ

ᠰᠢᠮᠡᠳᢈᠡᠯ ᠰᠠᠭᠤᠳᠬᠠᠨ ᠲᠥᠯᠦᢈᠦ ᠲᠤᠬᠠᠢ

᠑ ᠳ᠋ᠤᢉᠡᠷ ᠵᠤᠢᠢᠯ᠃ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠵᠣᠷᠢᠯᠲᠠ

᠑᠂᠑᠂ ᠡᠨᠡ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠵᠣᠷᠢᠯᠲᠠ ᠨᠢ ᠲᠥᠷᠦ ᠡᠴᠡ ᠣᠯᠭᠣᠬᠣ ᠨᠣᠣᠰᠤᠨ ᠤ᠋᠂ ᠰᠣᠢᠨ ᠤ᠋᠂ ᠠᠷᠠᠰᠤ ᠰᠢᠷᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ᠂ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ ᠪᠣᠭᠤᠳᠠᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ᠂ ᢈᠦᠨᠡᠰᠦᠨ ᠦ᠋

ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ ᠤ᠋ ᠤᠷᠮᠠᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠯ ᠠᠪᠬᠤ ᠡᠷᢈᠡ ᠡᢉᠦᠰᠦᢉᠰᠡᠨ ᠢᠷᢉᠡᠨ ᠤ᠋ ᠲᠥᠯᠦᠪᠠᠯ ᠵᠣᢈᠢᠬᠤ ᠡᠷᠡᢉᠦᠯ ᠮᠡᠨᠳᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠨᠡᠢᠢᢉᠡᠮ ᠤᠨ ᠳᠠᠭᠠᠳᠬᠠᠯ ᠤᠨ ᠰᠢᠮᠡᠳᢈᠡᠯ ᠢ᠋

ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠤᠷᠮᠠᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠯ ᠡᠴᠠ ᠨᠢ ᠰᠠᠭᠤᠳᠬᠠᠨ ᠲᠥᠯᠦᢈᠦ ᠲᠡᠢ ᠬᠣᠯᠪᠣᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠬᠠᠷᠢᠯᠴᠠᠭ ᠠ ᠶ᠋ᠢ ᠵᠣᢈᠢᠴᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠣᠷᠤᠰᠢᠨ ᠠ᠃

᠒ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠤᠢᠢᠯ᠃ ᠲᠥᠷᠦ ᠡᠴᠡ ᠣᠯᠭᠣᠬᠣ ᠤᠷᠮᠠᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠯ ᠡᠴᠠ

ᠡᠷᠡᢉᠦᠯ ᠮᠡᠨᠳᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠨᠡᠢᠢᢉᠡᠮ ᠤᠨ ᠳᠠᠭᠠᠳᠬᠠᠯ ᠤᠨ ᠰᠢᠮᠡᠳᢈᠡᠯ

ᠰᠠᠭᠤᠳᠬᠠᠨ ᠲᠥᠯᠦᢈᠦ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠮᠵᠢ

᠒᠂᠑᠂ ᠲᠥᠷᠦ ᠡᠴᠡ ᠣᠯᠭᠣᠬᠣ ᠤᠷᠮᠠᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠯ ᠡᠴᠠ ᠡᠷᠡᢉᠦᠯ ᠮᠡᠨᠳᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠨᠡᠢᠢᢉᠡᠮ ᠤᠨ ᠳᠠᠭᠠᠳᠬᠠᠯ ᠤᠨ ᠰᠢᠮᠡᠳᢈᠡᠯ ᠰᠠᠭᠤᠳᠬᠠᠨ ᠲᠥᠯᠦᢈᠦ ᠬᠠᠤᠯᠢ

ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠮᠵᠢ ᠨᠢ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠤᠨ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠨ ᠬᠠᠤᠯᠢ᠑ ᠂ ᠨᠡᠢᠢᢉᠡᠮ ᠤᠨ ᠳᠠᠭᠠᠳᠬᠠᠯ ᠤᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ᠒ ᠂ ᠨᠡᠢᠢᢉᠡᠮ ᠤᠨ ᠳᠠᠭᠠᠳᠬᠠᠯ ᠤᠨ ᠰᠠᠩ ᠡᠴᠠ ᠣᠯᠭᠣᠬᠣ

ᠲᠡᠳᢈᠦᠪᠣᠷᠢ᠂ ᠲᠡᠳᢈᠦᠮᠵᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠤᠬᠡᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ᠓ ᠂ ᠡᠷᠡᢉᠦᠯ ᠮᠡᠨᠳᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠳᠠᠭᠠᠳᠬᠠᠯ ᠤᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ᠔ ᠂ ᠡᠨᠡ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠡᠳᠡᢉᠡᠷ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠲᠠᠢ ᠨᠡᠢᠢᠴᠡᢈᠦᠯᠣᠨ

ᠭᠠᠷᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠮᠵᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠣᠰᠤᠳ ᠠᠻᠲ ᠡᠴᠠ ᠪᠦᠷᠢᠳᠦᠨ ᠡ᠃

᠓ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠤᠢᠢᠯ ᠃ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠤᠢᠢᠯᠡᠴᠢᠯᠡᢈᠦ ᢈᠦᠷᠢᠶ ᠡ

᠓᠂᠑᠂ ᠡᠨᠡ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠲᠥᠷᠦ ᠡᠴᠡ ᠣᠯᠭᠣᠬᠣ ᠨᠣᠣᠰᠤᠨ ᠤ᠋᠂ ᠰᠦᠨ ᠤ᠋᠂ ᠠᠷᠠᠰᠤ ᠰᠢᠷᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠂ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ ᠪᠣᠭᠤᠳᠠᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ᠂ ᢈᠦᠨᠡᠰᠦᠨ ᠦ᠋ ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ ᠤ᠋

ᠤᠷᠮᠠᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠯ /ᠴᠢᠨᠡᠭᠰᠢᠳᠠ « ᠲᠥᠷᠦ ᠡᠴᠡ ᠣᠯᠭᠣᠬᠣ ᠤᠷᠮᠠᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠯ » ᢉᠡᢈᠦ/ ᠠᠪᠬᠤ ᠡᠷᢈᠡ ᠡᢉᠦᠰᠦᢉᠰᠡᠨ᠂ ᠡᠷᠡᢉᠦᠯ ᠮᠡᠨᠳᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠨᠡᠢᠢᢉᠡᠮ ᠤᠨ ᠳᠠᠭᠠᠳᠬᠠᠯ ᠤᠨ

ᠰᠢᠮᠡᠳᢈᠡᠯ ᠲᠥᠯᠦᢈᠦ ᠢᠷᢉᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠬᠠᠮᠢᠶᠠᠷᠤᠨ ᠠ᠃

Moehgo& Folo_ oa HeolI

— 1258 —

᠔ ᠳ᠋ᠤᢉᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ᠃ ᠲᠥᠷᠦ ᠡᠴᠡ ᠣᠯᠭᠣᠬᠣ ᠤᠷᠮᠠᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠯ ᠡᠴᠠ

ᠡᠷᠡᢉᠦᠯ ᠮᠡᠨᠳᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠨᠡᠢᠢᢉᠡᠮ ᠤᠨ ᠳᠠᠭᠠᠳᠬᠠᠯ ᠤᠨ

ᠰᠢᠮᠡᠳᢈᠡᠯ ᠰᠠᠭᠤᠳᠬᠠᠨ ᠲᠥᠯᠦᢈᠦ ᠢᠷᢉᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ

ᠲᠠᠯᠪᠢᠭᠳᠠᠬᠤ ᠱᠠᠭᠠᠷᠳᠠᠯᠭ ᠠ

᠔᠂᠑᠂ ᠡᠷᠡᢉᠦᠯ ᠮᠡᠨᠳᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠨᠡᠢᠢᢉᠡᠮ ᠤᠨ ᠳᠠᠭᠠᠳᠬᠠᠯ ᠤᠨ ᠰᠢᠮᠡᠳᢈᠡᠯ ᠶ᠋ᠢᠡᠨ ᠲᠥᠷᠦ ᠡᠴᠡ ᠣᠯᠭᠣᠬᠣ ᠤᠷᠮᠠᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠯ ᠡᠴᠠ ᠰᠠᠭᠤᠳᠬᠠᠨ

ᠲᠣᠭᠠᠴᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠢᠷᢉᠡᠨ ᠳᠠᠷᠠᠭᠠᢈᠢ ᠱᠠᠭᠠᠷᠳᠠᠯᠭ ᠠ ᠶ᠋ᠢ ᠬᠠᠩᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ ᠡ:

᠔᠂᠑᠂᠑᠂ ᠨᠡᠢᠢᢉᠡᠮ ᠤᠨ ᠳᠠᠭᠠᠳᠬᠠᠯ ᠤᠨ ᠰᠠᠩ ᠡᠴᠠ ᠣᠯᠭᠣᠬᠣ ᠲᠡᠳᢈᠦᠪᠣᠷᠢ᠂ ᠲᠡᠳᢈᠦᠮᠵᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠣᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠔ ᠳ᠋ᠤᢉᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ

᠑᠂ ᠒᠂ ᠓᠂ ᠗ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ᠂ ᠨᠡᠢᠢᢉᠡᠮ ᠤᠨ ᠬᠠᠯᠠᠮᠵᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ᠕ ᠑᠒ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠑᠒᠂᠑᠂᠑ ᠳ᠋ᠡᢈᠢ ᠵᠢᠭᠠᠯᠲᠠ᠂ ᠴᠡᠷᠢᢉ ᠦ᠋ᠨ ᠠᠯᠪᠠ

ᠬᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠡᠳᢈᠦᠪᠣᠷᠢ᠂ ᠲᠡᠳᢈᠦᠮᠵᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ᠖ ᠘ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠑᠂ ᠒ ᠳ᠋ᠠᢈᠢ ᢈᠡᠰᠡᢉ ᠲᠦ ᠵᠢᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠲᠡᠳᢈᠦᠪᠣᠷᠢ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠯᠭᠡᠭ ᠠ

ᠤᠢᢉᠡᠢ ᠪᠠᠢᠢᠬᠣ;

᠔᠂᠑᠂᠒᠂ ᠨᠡᠢᠢᢉᠡᠮ ᠤᠨ ᠳᠠᠭᠠᠳᠬᠠᠯ ᠳ᠋ᠤ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠵᠢᠷᠤᠮ ᠶ᠋ᠢᠡᠷ ᠳᠠᠭᠠᠳᠬᠠᠭᠤᠯᠤᠭ ᠠ ᠤᠢᢉᠡᠢ ᠪᠠᠢᠢᠬᠣ;

᠔᠂᠑᠂᠓᠂ ᠲᠥᠷᠦ ᠡᠴᠡ ᠣᠯᠭᠣᠬᠣ ᠤᠷᠮᠠᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠯ ᠡᠴᠠ ᠡᠷᠡᢉᠦᠯ ᠮᠡᠨᠳᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠨᠡᠶᠢᢉᠡᠮ ᠦ᠋ᠨ ᠳᠠᠭᠠᠳᠬᠠᠯ ᠤᠨ ᠰᠢᠮᠡᠳᢈᠡᠯ ᠢ᠋ ᠰᠠᠭᠤᠳᠬᠠᠨ

ᠲᠥᠯᠦᢈᠦ ᠶ᠋ᠢ ᠵᠥᠪᠰᠢᠶᠡᠷᠡᠵᠦ᠂ ᢈᠦᠰᠡᠯᠲᠡ ᠭᠠᠷᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠬᠣ᠃

᠕ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ᠃ ᠲᠥᠷᠦ ᠡᠴᠡ ᠣᠯᠭᠣᠬᠣ ᠤᠷᠮᠠᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠯ ᠡᠴᠠ

ᠡᠷᠡᢉᠦᠯ ᠮᠡᠨᠳᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠨᠡᠢᠢᢉᠡᠮ ᠤᠨ ᠳᠠᠭᠠᠳᠬᠠᠯ ᠤᠨ ᠰᠢᠮᠡᠳᢈᠡᠯ

ᠰᠠᠭᠤᠳᠬᠠᠨ ᠲᠥᠯᠦᢈᠦ ᠵᠢᠷᠤᠮ

᠕᠂᠑᠂ ᠲᠥᠷᠦ ᠡᠴᠡ ᠣᠯᠭᠣᠬᠣ ᠤᠷᠮᠠᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠯ ᠡᠴᠠ ᠢᠷᢉᠡᠨ ᠤ᠋ ᠡᠷᠡᢉᠦᠯ ᠮᠡᠨᠳᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠨᠡᠢᠢᢉᠡᠮ ᠤᠨ ᠳᠠᠭᠠᠳᠬᠠᠯ ᠤᠨ ᠰᠢᠮᠡᠳᢈᠡᠯ ᠢ᠋ ᠰᠠᠭᠤᠳᠬᠠᠨ

ᠲᠥᠯᠦᢈᠦ ᠲᠡᠢ ᠬᠣᠯᠪᠣᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠬᠠᠷᠢᠯᠴᠠᠭ ᠠ ᠶ᠋ᠢ ᠵᠣᢈᠢᠴᠠᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠵᠢᠷᠤᠮ ᠢ᠋ ᠵᠡᠰᠡᠭ ᠤᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠪᠠᠲᠤᠯᠠᠨ ᠠ᠃

᠕᠂᠒᠂ ᠲᠥᠷᠦ ᠡᠴᠡ ᠣᠯᠭᠣᠬᠣ ᠤᠷᠮᠠᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠯ ᠠᠪᠬᠤ ᠡᠷᢈᠡ ᠡᢉᠦᠰᠦᢉᠰᠡᠨ ᠢᠷᢉᠡᠨ ᠤ᠋ ᠲᠥᠯᠦᠪᠠᠯ ᠵᠣᢈᠢᠬᠤ ᠡᠷᠡᢉᠦᠯ ᠮᠡᠨᠳᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠨᠡᠢᠢᢉᠡᠮ ᠤᠨ

ᠳᠠᠭᠠᠳᠬᠠᠯ ᠤᠨ ᠰᠢᠮᠡᠳᢈᠡᠯ ᠢ᠋ ᢈᠦᠨᠡᠰᠦ᠂ ᢈᠦᠳᠡᢉᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠢ᠂ ᢈᠦᠩᢉᠡᠨ ᠤᠢᠢᠯᠡᠳᠪᠣᠷᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠠᠰᠠᠭᠤᠳᠠᠯ ᠡᠷᢈᠢᠯᠡᢉᠰᠡᠨ ᠲᠥᠷᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠵᠠᢈᠢᠷᠭᠠᠨ ᠤ᠋ ᠲᠥᠪ

ᠪᠠᠶᠢᠭᠤᠯᠤᠯᠭ ᠠ ᠡᠨᠡ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠕᠂᠑᠆ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠢᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠵᠢᠷᠤᠮ ᠤᠨ ᠳᠠᠭᠠᠭᠤ ᠰᠠᠭᠤᠳᠬᠠᠨ ᠡᠷᠡᢉᠦᠯ ᠮᠡᠨᠳᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠨᠡᠢᠢᢉᠡᠮ ᠤᠨ ᠳᠠᠭᠠᠳᠬᠠᠯ ᠤᠨ ᠪᠠᠢᠢᠭᠣᠯᠣᠯᠭ ᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ

ᠬᠣᠯᠪᠣᠭᠳᠠᠬᠤ ᠳᠠᠩᠰᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠯᠵᠢᢉᠦᠯᠦᠨ ᠡ᠃

— 1259 —

᠖ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ᠃ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᢈᠦᠴᠦᠨ ᠲᠡᢉᠦᠯᠳᠡᠷ ᠪᠣᠯᠬᠤ

᠖᠂᠑᠂ ᠡᠨᠡ ᠬᠠᠣᠯᠢ ᠵᠢ ᠒᠐᠒᠓ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠑᠐ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠠᠷ ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠐᠑᠆ ᠤ᠋ ᠡᠳᠦᠷ ᠡᠴᠡ ᠡᢈᠢᠯᠡᠨ ᠳᠠᠭᠠᠵᠤ ᠮᠥᠷᠳᠡᠨ ᠡ᠃

ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠤᠨ

ᠶᠡᢈᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ᠤᠨ ᠳᠠᠷᠤᠭ ᠠ ᠭᠣ ᠂ ᠽᠠᠨᠳᠠᠨᠰᠢᠲᠠᠷ ᠠ

ᠵᠡᢈᠦᠯᠳᠠ ᠨᠣᢈᠦᠳ :

᠑᠂ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠤᠨ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠨ ᠬᠠᠤᠯᠢ « ᠲᠥᠷᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠮᠡᠳᠡᢉᠡᠯᠡᠯ » ᠡᠮᢈᠢᠳᢈᠡᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠑᠙᠙᠒ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠐᠑ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠲᠤ ᠨᠡᠶᠢᠲᠡᠯᠡᢉᠳᠡᢉᠰᠡᠨ᠃

᠒᠂ ᠨᠡᠶᠢᢉᠡᠮ ᠦ᠋ᠨ ᠳᠠᠭᠠᠳᠬᠠᠯ ᠤᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ « ᠲᠥᠷᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠮᠡᠳᠡᢉᠡᠯᠡᠯ » ᠡᠮᢈᠢᠳᢈᠡᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠑᠙᠙᠔ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠐᠘ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠲᠤ ᠨᠡᠶᠢᠲᠡᠯᠡᢉᠳᠡᢉᠰᠡᠨ᠃

᠓᠂ ᠨᠡᠶᠢᢉᠡᠮ ᠦ᠋ᠨ ᠳᠠᠭᠠᠳᠬᠠᠯ ᠤᠨ ᠰᠠᠩ ᠡᠴᠠ ᠣᠯᠭᠣᠬᠣ ᠲᠡᠳᢈᠦᠪᠣᠷᠢ᠂ ᠲᠡᠳᢈᠦᠮᠵᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ « ᠲᠥᠷᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠮᠡᠳᠡᢉᠡᠯᠡᠯ » ᠡᠮᢈᠢᠳᢈᠡᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠑᠙᠙᠔ ᠣᠨ ᠤ᠋

᠐᠘ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠲᠤ ᠨᠡᠶᠢᠲᠡᠯᠡᢉᠳᠡᢉᠰᠡᠨ᠃

᠔᠂ ᠡᠷᠡᢉᠦᠯ ᠮᠡᠨᠳᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠳᠠᠭᠠᠳᠬᠠᠯ ᠤᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ « ᠲᠥᠷᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠮᠡᠳᠡᢉᠡᠯᠡᠯ » ᠡᠮᢈᠢᠳᢈᠡᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠒᠐᠑᠕ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠐᠘ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠲᠤ ᠨᠡᠶᠢᠲᠡᠯᠡᢉᠳᠡᢉᠰᠡᠨ᠃

᠕᠂ ᠨᠡᠶᠢᢉᠡᠮ ᠦ᠋ᠨ ᠬᠠᠯᠠᠮᠵᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ « ᠲᠥᠷᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠮᠡᠳᠡᢉᠡᠯᠡᠯ » ᠡᠮᢈᠢᠳᢈᠡᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠒᠐᠑᠒ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠐᠘ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠲᠤ ᠨᠡᠶᠢᠲᠡᠯᠡᢉᠳᠡᢉᠰᠡᠨ᠃

᠖᠂ ᠴᠡᠷᠢᢉ ᠦ᠋ᠨ ᠠᠯᠪᠠ ᠬᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠡᠳᢈᠦᠪᠣᠷᠢ᠂ ᠲᠡᠳᢈᠦᠮᠵᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ « ᠲᠥᠷᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠮᠡᠳᠡᢉᠡᠯᠡᠯ » ᠡᠮᢈᠢᠳᢈᠡᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠑᠙᠙᠔ ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠐᠘ ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠲᠤ

ᠨᠡᠶᠢᠲᠡᠯᠡᢉᠳᠡᢉᠰᠡᠨ᠃